UTRECHT - Eén op de vier Nederlanders zit voor zijn dagelijkse boodschappen vast aan één super. Voor veel huishoudens is dat Albert Heijn: op loopafstand - hemelsbreed een kilometer - is geen alternatief in de buurt. In Utrecht is dat 46 procent.

In Den Haag en Groningen is AH voor respectievelijk 75 en 63 procent van de inwoners de dichtstbijzijnde super. Ook Jumbo en C1000 hebben veel lokale monopolieposities.

Dit blijkt uit een wetenschappelijke studie die is verschenen in het economenvakblad ESB naar aanleiding van monopolieklachten tegen Albert Heijn, die vorig jaar binnenkwamen bij de concurrentiewaakhond NMA.

GEMEENTEN
Onderzoeker Dirk Stelder van de Rijksuniversiteit Groningen wil dat gemeenten ingrijpen om lokale winkelmonopolies op te heffen. Ze zouden de vestiging of overnames van supermarkten moeten kunnen verbieden. Een mogelijkheid is locaties te veilen, net als de staat dit doet bij tankstations langs de snelwegen.

In reactie daarop zegt Albert Heijn dat die controle een taak is van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Ook René Roorda, directeur van brancheorganisatie CBL van de supers, vindt dat de NMa deze monopolietoetsing landelijk moet uitvoeren. "De NMa heeft al een aantal keren ingegrepen, bijvoorbeeld door te verplichten dat winkels van Laurus doorverkocht moesten worden." De gemeenten kunnen volgens hem 'niet objectief' naar het winkelbeeld kijken.

Henk van den Broek, directeur van Dirk van den Broek, vindt dat gemeenten 'wel wat vaker hun invloed kunnen aanwenden om te voorkomen dat de hele stad blauw kleurt'. "Het zijn de projectontwikkelaars die bepalen welke winkels er in winkelcentra komen. Daar kan een gemeente invloed op uitoefenen."

Maar ook hij voelt niets voor quota's of veilingen. "Een locatieveiling drijft alleen de prijzen op, en dat betaalt de consument."

NMA
In de praktijk kan concurrentiewaakhond NMa maar beperkt iets doen aan supermarktmonopolies. Zodra AH een keten overneemt, bekijkt de autoriteit of er lokaal machtsposities ontstaan

De norm is dat er binnen een kwartier autorijden een concurrent moet overblijven. Zo niet, dan dient AH een overgenomen winkel weer af te stoten. Maar als de winkelketen gewoon een nieuw filiaal opent, kan de NMa niets uitrichten.

Dat geldt ook wanneer het landelijk marktaandeel van het concern autonoom groeit. Dan kan de NMa pas optreden als AH misbruik maakt van zijn macht. Het marktaandeel bedraagt nu zo'n 33 procent. De NMa beschouwt een marktaandeel van 40 procent als een 'economische machtspositie'.

Reacties (7) van lezers:

---

Ik vindt id belachelijk dat zowel in Utrecht als in Den Haag de blauwe logo's overduidelijk meer aanwezig zijn. Ik ben ook zelf bereid om verder te fietsen om goedkoper boodschappen te doen, dat doe ik ook vaak genoeg. Alleen de gemeente werkt aan zijn eigen voordeel die kan de artikele van de Albert Heijn makkelijk betalen. Maar niet iedereen kan dat en wil dat betalen. Daarom pleit ik ook voor een eerlijke keuze in de stad.

---

Als de NMA een kwartier rijden als norm aan wil houden zou heel de stad Groningen AH kunnen zijn. Je rijdt voor de concurrent dan toch gewoon naar Assen?

---