Financieel fiasco bij afvalverwerker RMN: 'Iemand heeft zitten slapen'
PROVINCIE UTRECHT - Slecht nieuws voor de zes gemeenten die bij Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) aangesloten zijn. Tot eind vorig jaar was er nog geen vuiltje aan de lucht, maar deze maand bleek de afvalverwerker uit het niets toch 675.000 euro in het huishoudboekje van 2020 te missen. En daar draaien de gemeenten nu zelf voor op.
"Iemand heeft zitten slapen", concludeert Tino Schouten, fractievoorzitter van oppositiepartij Voor Baarn. Baarn is naast Nieuwegein, Soest, Zeist, IJsselstein en Bunnik een van de zes gemeenten die nu inmiddels vijf jaar samenwerken in de RMN. Het bedrijf is als samenwerkingsverband onder meer verantwoordelijk voor het ophalen van huishoudelijk afval, het beheer van de recyclingstations en groenbeheer in de gemeenten, maar kampt dus met een flink financieel tekort.
Verzuim grootste kostenpost
Omdat de gemeenten zelf eigenaar zijn van het RMN, moeten de gemeenten het tekort ook zelf ophoesten. Zeist en Soest hebben de luxe dat ze genoeg reserve hebben opgebouwd, maar voor de andere vier gemeenten geldt dat er nu opnieuw geld uitgetrokken moet worden. "En dat moet betaald worden door de inwoners, want we hebben afgesproken dat het 1 op 1 doorbelast wordt", stelt Schouten over de 73.000 euro die Baarn voor zijn kiezen heeft gekregen. "Dat is niet te verkopen."
Het overgrote deel van het totale tekort komt volgens het RMN door "een aantal langdurig zieke medewerkers en medewerkers die onvoldoende functioneerden", waardoor extern personeel met een prijskaartje van 330.000 euro ingehuurd moest worden. Verder waren er extra kosten voor arbeidsbemiddelingstrajecten (154.000 euro), juridische ondersteuning bij investeringen (138.000 euro) en het stallen van voertuigen in IJsselstein (33.000 euro).
Structureel probleem
Maar dan is de kous nog niet af: volgens het RMN moeten de gemeenten door deze kostenposten in ieder geval de komende drie jaar blijven rekenen op een extra bedrag van ongeveer 900.000 euro. Dat duidt er volgens de gemeenten op dat de "financiële functie van RMN te kwetsbaar is". Extra pijnlijk, omdat de gemeentelijke rekenkamercommissies in 2019 samen nog concludeerden dat de RMN juist kosten zou kunnen besparen door "verdere harmonisatie".
Schouten spreekt inmiddels van een structureel probleem. "Het baart mij het meeste zorgen dat wij de afgelopen vijf jaar een begroting krijgen, een wijziging op een begroting en vervolgens een vaststelling van de jaarrekening, en elke keer zit daar een enorm verschil in."
Wethouders willen onafhankelijk onderzoek
Het Algemeen Bestuur van het RMN, bestaande uit de zes verantwoordelijke wethouders van de deelnemende gemeenten, stelt nu voor om zo snel mogelijk een onafhankelijk onderzoek te starten waarom het tekort niet eerder aan het licht is gekomen. "Hierbij zal ook gekeken worden naar de rol van de diverse betrokkenen (directeur, management, AB)." Ook moet de financiële administratie op de schop.
Voor Schouten duurde dat te lang; hij vroeg samen met de lokale GroenLinks- en PvdA-fractie een speciaal debat aan om het onderwerp vanavond tijdens de raadsvergadering van Baarn te bespreken. "Om te kijken hoe de onafhankelijkheid van de onderzoeker gewaarborgd is. Want die wordt aangesteld door het Algemeen Bestuur, dat zijn de diverse wethouders, met in de opdrachtformulering ook het onderzoeken van het Algemeen Bestuur", stelt Schouten. "En: waar is het nou misgegaan?"