Utrecht/Den Dolder - Het Openbaar Ministerie wil de zelfverklaarde autonomen uit Den Dolder en Utrecht terug de cel in sturen. De twee mannen zouden politieagenten hebben bedreigd en afgeperst. Eén van de verdachten zou zelfs hebben gedreigd met een terroristisch misdrijf. Daarom eist het OM tegen Roeland M. 40 maanden cel, waarvan 20 maanden voorwaardelijk en tegen Paolo P. 24 maanden cel, met 12 maanden voorwaardelijk.
Autonomen geloven dat de Nederlandse wet- en regelgeving niet op hen van toepassing is en dat de overheid geen macht over hen mag uitoefenen. De twee verdachten zijn prominente figuren binnen de autonomenwereld. Ze verspreiden de radicale ideeën van hun 'Autonoomlesgroep' via berichtendienst Telegram, maar ook via Facebook en YouTube. De twee vijftigers zaten 4 maanden in voorarrest, nadat zij op donderdag 21 december 2023 werden opgepakt. De afhandeling van hun proces mochten ze in vrijheid afwachten.
Bedreiging van terroristisch misdrijf
Als de zitting begint zegt de 53-jarige M. standvastig dat hij graag met je en jij wordt aangesproken. "Zeg maar Roeland." Ook de 54-jarige Paolo P. stemt hierin mee. Voor de rechter voelt het onwennig, zegt hij lachend. Maar hij doet zijn best de verdachten te tutoyeren.
P. heeft een stapel geschreven A4’tjes voor zich liggen en heeft geen tas, maar een plastic blauwe Albert Heijnzak bij zich. Hij is een stuk stiller dan zijn medeverdachte M.. Waar M. snel en luid praat, weegt P. zijn antwoorden af en is hij stiller.
Roeland M. stuurde in december vorig jaar een mail naar een medewerker van de Nationale Politie met de mededeling dat gemaskerde mannen een politiewagen zouden klemrijden en beschieten. Het OM beschouwt dit als bedreiging met een terroristisch misdrijf.
Ook wordt hij verdacht van het bedreigen van een Amsterdamse deurwaarder, hierbij zou ook P. betrokken zijn geweest. Samen zouden ze ook de politiemensen die bij deze kwestie betrokken waren bedreigen en proberen af te persen. M. wordt ook nog verdacht voor opruiing in zijn 'Autonoomlesgroep' op Telegram. Tenslotte wordt P. verdacht van vuurwapenbezit.
Schreeuw om aandacht
Over de bedreigingen zegt M. dat hij niemand echt wilde bedreigen, maar dat het allemaal een theoretisch verhaal is. "Het is een schreeuw om aandacht, om in gesprek te kunnen met de politie." Volgens M. gaat er veel fout bij de politie en in de Nederlandse samenleving, vertelt hij. En dat gebeurde volgens hem allemaal in 2020, tegelijkertijd met de coronacrisis. "Ik heb bejaarden neergeknuppeld zien worden en een jongen van 21 werd getaserd omdat hij geen ID had, daar wil ik aandacht voor."
De twee bedreigden de deurwaarder, omdat ze een mede-autonoom wilde bijstaan waar de deurwaarder heenging. Ze wilden een 'burgerarrest plegen'., Ze moesten zich identificeren, maar konden dat niet en werden aangehouden. Nadat ze vrijkwamen, gingen ze diezelfde dag nog terug naar de deurwaarder. Waarop P. riep: "Je gaat eraan." En M. aanvulde: "Wij komen jou nog ophalen met een common law sherrifsteam, dan weet je dat vast."
Het was het pistool van mijn jochie
Utrechter P.
Volgens P. is dit helemaal uit verband getrokken. Hij zou er nog iets achteraan hebben gezegd, namelijk: "Uiteindelijk moet iedereen zich verantwoorden." Het was geen bedreiging, maar een uiting, legt hij uit. Ook voelde hij zich gefrustreerd, omdat hij naar eigen zeggen onschuldig vastzat. Van het gaspistool wist hij ook niets. "Het was het pistool van mijn jochie", zegt de Utrechter. Bij de vorige behandeling verklaarde hij dat het pistool van hem was. Dat deed hij om zijn zoon te beschermen, zegt hij vandaag in de rechtbank.
Uit de slachtofferverklaring blijkt dat het veel impact op de desbetreffende deurwaarder maakte. "Het was bijzonder intimiderend en beangstigend, mijn gezin en ik voelen ons nog steeds bedreigd."
Beide verdachten verklaren dat ze alle twee niet meer actief zijn in de autonome beweging. “Ik heb het gedachtegoed nog wel, maar ik doe er niets mee”, zegt P. Hij neemt nu rust en richt zich op het opzetten van een gezondheidscentrum. "Ik haal heel veel uit de spiritualiteit."
Geen spijt betuigen
Ook R. focust zich op de gezondheidszorg. "Ik ben tot rust gekomen, ik heb geen zin meer om voor Jan en alleman in te springen", zegt M. En de brieven, vraagt de rechter? "Nooit meer, ik ga hier geen seconde meer insteken."
De officier van justitie vindt het teleurstellend dat de verdachten geen spijt betuigen. "Ze blijven vandaag volhouden dat ze niets verkeerd deden." Ook de brief die verdachte M. voorleest over zijn persoonlijke situatie gaat alleen over zijn persoonlijke leed, aldus de officier van justitie. Dit weegt mee in de strafeis. Naast een celstraf voor beiden, eist het OM een contactverbod tussen M. en P..
Daarbij neemt het OM mee dat P. en M. als spreekbuis en als kopstuk van de autonome beweging fungeren en moet dit een waarschuwing zijn voor hun volgelingen, zegt de officier van justitie. "Je mag denken wat je wil, maar niet doen wat je wil."
De rechtbank doet 12 februari uitspraak tegen de mannen uit Utrecht en Den Dolder.
Verschil tussen autonoom en soeverein
Autonome burgers vinden dat de overheid geen macht over hen kan uitoefenen en plaatsen zichzelf bewust buiten de samenleving. Ze weigeren bepaalde belastingen en boetes te betalen, omdat zij nooit akkoord zijn gegaan met die financiële verplichtingen. Andere voorbeelden van autonoom leven zijn het uitschrijven bij de zorgverzekeraar en het weigeren van deurwaarders. Autonomen volgen een complottheorie die is gebaseerd op het idee dat het mogelijk is om binnen de Nederlandse landsgrenzen te wonen en je tegelijkertijd te onttrekken aan de rechten en plichten die daarbij horen. Vaak willen zij wel graag aanspraak maken op bepaalde voorzieningen, zoals een bijstandsuitkering.
De soevereine burgers gaan nog een stapje verder. Zij doen afstand van elke vorm van autoriteit van buitenaf. Zo hebben ze naar eigen zeggen geen paspoort of BSN-nummer. Op geen enkele wijze wil de soeverein gebruik maken van zaken uit het systeem. De ‘Reünie van Vrije Mensen van Vlees en Bloed’, is een vereniging die claimt mensen te helpen soeverein te worden. Ze beweren dat je bij de koning je soevereiniteit kunt claimen en om vervolgens onafhankelijk verder te leven.
De aanhangers van de theorieën van de autonomen en soevereinen zijn vaak kwetsbare mensen die in de maatschappij in de knel zijn gekomen. Door het volgen van die theorieën worden de problemen echter alleen maar groter. Grote schulden en huisuitzettingen zijn niet zelden het gevolg.
De AIVD schatte vorig jaar in dat ongeveer honderdduizend mensen in meer of mindere mate geloven in het anti-institutionele gedachtegoed. Ook bij de belastingdienst zijn duizenden aanhangers bekend, die hun betalingsverplichtingen niet willen nakomen. De AIVD, het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht waarschuwen al langer voor de gevolgen van het actief aanhangen van deze ideeën. Die zouden ook tot extremisme kunnen leiden.
💬 WhatsApp ons! Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail.