Mogelijk tijdelijke opvang van statushouders bij Utrechtse kerken

Het initiatief Actie Onderdak is opgezet door landelijke kerken. Op 20 oktober riepen zij lokale geloofsgemeenschappen op om tijdelijke opvang voor statushouders te verzorgen. Dat kan dan in bijvoorbeeld een leegstaande pastorie (predikantenwoning), in het kerkgebouw zelf of in een andere woning. Vrijwilligers zorgen voor de begeleiding.

In die huizen kunnen de statushouders, volgens de organisatie voornamelijk gezinnen, wachten op een huis in dezelfde gemeente. Op deze manier komt er een plekje vrij voor asielzoekers in een asielzoekerscentrum.

Volgens het initiatief zorgt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ervoor dat statushouders na maximaal drie maanden kunnen doorstromen naar een andere woonplek. Ongeveer 19.000 mensen met een verblijfsvergunning zitten volgens het COA noodgedwongen in een asielzoekerscentrum omdat er geen woningen beschikbaar zijn.

Marco Broers is lid van de Opstandingskerk in Utrecht en heeft meegeholpen met het initiatief. De Nederlands Gereformeerde kerk is nu aan het kijken of ze statushouders in het kerkgebouw kan opvangen, vertelt hij. "Het is een groot complex. Het is eigenlijk zes dagen niet bezet." In de avonden zijn er soms nog wel activiteiten, maar hij ziet mogelijkheden voor een tijdelijke opvang. Dat wordt binnenkort besproken in de kerkenraad.

In Amersfoort onderzoeken de kerken die zijn aangesloten bij de Protestantse Kerk in Nederland ook opties voor opvang bij kerken. Dat vertelt Arjan Plaisier, voorzitter van de Protestantse Gemeente Amersfoort.

Volgens hem is het goed dat kerken betrokken worden bij de vraag naar woningen voor statushouders. Amersfoort is, net als Utrecht, één van de gemeenten die achterloopt met de opvang van mensen met een verblijfsvergunning.

De geloofsgemeenschap Paus Johannes XXIII in Houten heeft al ervaring met de tijdelijke opvang van statushouders, zegt Co van Rooijen, vrijwilliger en verhuurder van de kerkgebouwen. Sinds 2023 vangt de parochie statushouders op in de pastorie en in een woning daarnaast.

De opvang zou worden geregeld in samenwerking met de gemeente en De Thuisgevers, een organisatie die statushouders helpt om een tijdelijke woning te vinden. De parochie biedt op dit moment nog twee gezinnen onderdak, aldus Van Rooijen. Hij sluit niet uit dat er in de toekomst meer mensen tijdelijk worden opgevangen door de parochie.

Twee weken na de oproep zijn de eerste kerkgebouwen klaargestoomd voor tijdelijke opvang. Asielminister Bart van den Brink (CDA) ging vorige week in Apeldoorn langs bij een leegstaande pastorie. Dat huis is opgeknapt zodat daar vijf statushouders tijdelijk kunnen wonen.

Over de andere locaties die klaar zijn voor gebruik, deelt Actie Onderdak geen informatie. Dat geldt ook voor de acht kerken in de provincie Utrecht die hebben aangegeven open te staan voor tijdelijke opvang.

Volgens de initiatiefnemer hebben er 78 kerken door heel Nederland aangegeven dat zij statushouders willen opvangen. Verder meldt Actie Onderdak dat meer dan driehonderd kerken informatie over het opvangen van statushouders hebben opgevraagd.

De actie om de asielketen te ontlasten komt vanuit de Raad van Kerken. Dat is een overkoepelende organisatie waarbij vijftien lidkerken zijn aangesloten. Denk daarbij aan de Protestantse Kerk Nederland (PKN), de Nederlandse Gereformeerde Kerk (NGK) en de Rooms-Katholieke kerk (RK). De Christelijk Gereformeerde Kerk (CGK) is geen lid van de raad, maar heeft zich wel aangesloten bij de actie voor statushouders.

Naast de grote kerkstromingen en -verbanden zijn er ook kleinere gemeenschappen aangesloten bij de raad. Het gaat dan bijvoorbeeld om het Remonstrantse Broederschap, de Anglicaanse Kerk in Nederland en de Orthodoxe Kerk in Nederland.