Net geopend kankerinloophuis in Utrecht verliest subsidie: 'Totale verbijstering'
Utrecht - Het Utrechtse kankerinloophuis Huis om de Dom dreigt acht maanden na de opening alweer te verdwijnen. De gemeente heeft drie subsidieaanvragen afgewezen tot verbijstering van het bestuur. "Dit is pure kapitaalvernietiging van Utrechts belastinggeld."
Het centrum, dat psychosociale steun biedt aan patiënten en hun naasten, vroeg eind april 340.000 euro aan om via de gemeentelijke regeling Sociale Basis vier jaar lang activiteiten te kunnen aanbieden. Ook diende zij twee aanvragen in voor eenjarige subsidies van elk 35.000 euro. Die waren bedoeld voor het inloophuis in Tuindorp en activiteiten in elf Utrechtse wijken. Alle aanvragen zijn afgewezen.
Dit zorgt voor een pijnlijke en acute situatie
En dat komt hard aan bij het bestuur, zegt penningmeester Henriet Groenendijk. "Dit zorgt voor een pijnlijke en acute situatie: eind vorig jaar gaf de gemeente Huis om de Dom nog een startsubsidie met de expliciete opdracht uit te breiden naar alle elf Utrechtse wijken. Nu trekt diezelfde gemeente de stekker eruit."
Wel voldoende punten, geen subsidie
Huis om de Dom is een zogenoemd IPSO-huis voor leven met en na kanker. Het doel is dat Utrechters in kwetsbare situaties door bijvoorbeeld lotgenotencontact een sterkere sociale basis krijgen. Dat moet de druk op de zorg verminderen. Volgens Huis om de Dom hebben de afgelopen maanden meer dan tweehonderd Utrechters het inloophuis bezocht.
De gemeente beoordeelt subsidieaanvragen met een puntensysteem. Huis om de Dom kreeg 7,45 punten, ruim boven de ondergrens. Toch viel de aanvraag buiten de boot.
Uit de afwijzingsbrief, die RTV Utrecht heeft ingezien, blijkt dat er meer aanvragen waren die de ondergrens haalden dan dat er geld beschikbaar was. De hoogst scorende aanvragen kregen voorrang. Ook de geografische spreiding van initiatieven over Utrecht speelde mee.
Kritiek op aanvraag
"Uw aanvraag past wel binnen ons beleid, maar voldoet in mindere mate aan de criteria dan andere aanvragen", schrijft de gemeente. Er is kritiek op meerdere onderdelen, blijkt uit de afwijzing. Zo vindt de gemeente dat Huis om de Dom onvoldoende concreet maakt hoe de activiteiten bijdragen aan de doelen van de subsidieregeling.
De behoefte aan het inloophuis is aannemelijk gemaakt, maar de onderbouwing bleef volgens de beoordelaars "aan de oppervlakte". Er zijn "beperkt" cijfers en onderzoeksgegevens aangeleverd om het oordeel "goed" te krijgen, staat in de afwijzing.
Verder ziet de gemeente dat de stichting wel samenwerkingspartners noemt, maar onvoldoende uitlegt hoe die samenwerking in de praktijk verloopt. "Het hoe van deze samenwerking blijft onduidelijk of onbenoemd."
Ook geeft de aanvraag volgens de beoordelaars "in beperkte mate inzicht" in de manier waarop de persoonlijke sociale basis van deelnemers wordt versterkt. Over de ervaring van de stichting schrijft de gemeente dat die wel werd benoemd, maar "niet onderbouwd met praktijkvoorbeelden".
Bestuur vecht beoordeling aan
Huis om de Dom heeft met "totale verbijstering" kennisgenomen van de afwijzing en inmiddels bezwaar gemaakt. Volgens de stichting heeft de gemeente belangrijke informatie gemist, zoals cijfers over het aantal Utrechters met kanker en samenwerkingen met onder meer het UMC Utrecht, het Diakonessenhuis en Buurtteams Utrecht.
Ook wijst bestuurslid Groenendijk op onderzoek waaruit volgens haar blijkt dat bezoekers van IPSO-inloophuizen beter meedoen in de maatschappij, sneller terugkeren naar werk en minder vaak zorg nodig hebben. "Zo verminderen we de druk op de zorg. Vrijwel alle grote steden hebben een IPSO-huis."
De stichting noemt als praktijkvoorbeeld een ernstig zieke bezoeker die via een vrijwilliger hulp kreeg bij het onderhoud van zijn tuin. Volgens het bestuur laat dit zien wat het inloophuis voor bezoekers kan betekenen.
Spreiding over de stad
Huis om de Dom vindt dat de gemeente te veel nadruk heeft gelegd op activiteiten verspreid over de stad. Algemene bijeenkomsten kunnen volgens het bestuur in de wijken plaatsvinden, maar specialistische groepen, zoals mannen met prostaatkanker, hebben één centrale locatie nodig. Per wijk zijn er daarvoor te weinig deelnemers.
In het bezwaarschrift schrijft de stichting dat de gemeente onvoldoende rekening heeft gehouden met die combinatie. "Door de aanvraag af te wijzen op basis van een strikt, puur geografische wijkspreiding, miskent u de noodzakelijke balans tussen centraal (specialistisch) en decentraal (algemeen) aanbod."
Huis om de Dom vreest dat het wegvallen van het inloophuis een gat slaat in de lokale zorg. Volgens Groenendijk is de coördinator inmiddels verteld dat zij niet verder kan met haar werk. De stichting vraagt de gemeente de beoordeling te herzien en de subsidie alsnog toe te kennen.
Reactie gemeente Utrecht
De gemeente wil via de media niet ingaan op individuele subsidieaanvragen. Wel zegt een woordvoerder dat er binnen de regeling Sociale Basis meer subsidie is aangevraagd dan beschikbaar was. Daardoor konden niet alle aanvragen worden gehonoreerd, ook niet als het om waardevol aanbod voor de stad en haar inwoners gaat.
"De aanvragen zijn beoordeeld aan de hand van de criteria van de subsidieregeling en binnen het beschikbare budget", laat de gemeente weten. "Het is begrijpelijk dat de uitkomst ingrijpend kan zijn voor organisaties en de mensen die van hun aanbod gebruikmaken. De signalen uit de stad nemen we serieus."
Een overgangs- of incidentele subsidie is volgens de gemeente niet beschikbaar voor afgewezen aanvragen. Wethouder Brahim Abid heeft tijdens een commissiedebat wel gezegd dat het college kijkt naar extra geld om noodzakelijk aanbod overeind te houden, met name voor Utrechters met een specifieke kwetsbaarheid. Of Huis om de Dom daarvoor in aanmerking komt, is nog niet duidelijk.