Man stapt ondanks inname rijbewijs in cabrio en racet door winkelstraat tijdens koopavond

B. moest vandaag voor de rechter verklaren wat er gebeurd is in april van dit jaar. Samen met een goede vriend en zijn advocaat kwam hij naar de rechtbank. Aan het begin van de zitting verklaarde hij het spannend te vinden. Maar zei hij: "Ik heb een oxazepammetje genomen dus dat helpt."

Een voor een worden de feiten besproken. Het ging al mis op 16 april dit jaar. Toen kwam bij de politie een melding binnen van een verwarde man die in Amersfoort spullen uit zijn raam gooide.

De politie ging langs, nam zijn rijbewijs af en uitte zorgen over de man. Over dit incident zegt B. zich vandaag niets te herinneren. "Het is echt allemaal weg, ik weet niet meer dat de politie er was."

Een week later ging het opnieuw mis. De politie wordt gebeld over een man die gevaarlijk rijgedrag vertoont op de Stadsring van Amersfoort. B. wordt meegenomen naar het bureau en daar wordt hem opnieuw verteld dat hij niet mag rijden.

Na het gesprek op het bureau, stapt B. toch in zijn auto. "Ik zag mijn auto staan en ben weggereden", zegt hij. Agenten zouden toen geroepen hebben dat hij niet mocht rijden, waarop B. reageerde: "Echt wel, ik mag wel rijden."

In zijn blauwe cabrio reed hij naar de binnenstad van Amersfoort. "Ik dacht dat ik de nieuwe James Bond was", zegt B. De politie zet de achtervolging in. Hij reed met zo'n 80 kilometer per uur het voetgangersgebied van de Langestraat in, tijdens koopavond.

Daar was het volgens het OM druk op straat. Winkelende mensen moesten aan de kant springen. "Er waren kwetsbare voetgangers die niet bedacht waren op een auto op die plek. Het mag een wonder heten dat er geen doden zijn gevallen", zei de officier van justitie.

B. kan zich niet herinneren wat er is gebeurd. "Ik dacht dat ik vrij baan had. Het was totaal niet mijn intentie om mensen aan te raken. Ik zat in een andere wereld."

De verdachte is al meer dan dertig jaar bipolair, anderhalf jaar depressief en heeft meerdere psychoses gehad. Volgens hem ging het begin dit jaar nog goed met hem. Hij genoot van de Olympische Winterspelen, had een fijne vakantie gehad en werd weer verliefd. "Veel dingen kwamen samen en dat heeft me buiten balans gebracht. Het was te veel." Daardoor belandde B. in een psychose.

"Ik heb die ziekte en het is echt een kloteziekte om te hebben. Het verpest je hele leven", zegt B. Het zorgt ervoor dat hij niet kan meedraaien in de maatschappij en hij is dan ook teleurgesteld over wat er is gebeurd.

Na de aanhouding van B. ging het in het cellencomplex in Houten opnieuw mis. Daar zat hij in een isoleercel. Op beelden die in de rechtbank getoond worden, is te zien dat er een worsteling tussen drie agenten en B. ontstaat. Daarbij is een van de agenten door hem gekrabd, zegt het OM.

"Als je in een psychotische toestand in een isoleercel wordt gestopt, dan werkt dat averechts op de gemoedstoestand. Dan word ik niet rustiger", zegt B. Het enige wat hij op dat moment wilde was een sigaret en een onderbroek, verklaarde hij.

In totaal heeft de man bijna vier maanden vastgezeten. Sinds augustus dit jaar is hij weer thuis. Daar probeert hij het normale leven weer op te pakken, vertelt hij. Hij heeft goed contact met de ggz, woont begeleid en heeft een huishoudelijke hulp. Ook neemt hij meer medicatie dan voor het incident. "Ik wil zelf ook niet meer dat het uit de hand loopt."

Uit onderzoek van psychiater en psycholoog blijkt dat B. ontoerekeningsvatbaar was voor de incidenten met de auto. "Hij werd gestuurd door waangedachten en had geen oog voor de wereld om hem heen", zei de psychiater.

Het OM vindt dat de verdachte voor het gevaarlijke rijgedrag door de psychose niet strafbaar is. Daarom vraagt de officier van justitie om hem daarvoor niet te veroordelen. Voor de mishandeling van de agent wil het OM dat B. wel wordt veroordeeld maar geen straf krijgt.

Zijn advocaat Bernard Sprenger vraagt vrijspraak. Dat doet hij niet omdat hij de ernst van de rit onderschat. "Dat was gevaarlijk en onverantwoord. Maar hij waande zich in zijn eigen waarheid en dacht dat hij zich in een filmsetting bevond."

Over twee weken, op de verjaardag van B. doet de rechter uitspraak. "Ik hoop dat het een mooi cadeautje wordt", besluit de man.