RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Weersverwachting Arie Verrips



 

VR


B

ZA


B

ZO


A

MA


A

DI


C

WO


B
Min -3° -3° -5° -7° -4° -4°
Max
Regen 5% 5% 5% 10% 50% 30%
Wind ZW 1-2 Bft ZO 2-3 Bft O 2 Bft ZW 2-3 Bft ZO 3-4 Bft OZO 3 Bft

Vandaag

Vanmiddag is er veel zon, maar ook drijft er wat sluierbewolking over. De Z- tot ZW-wind is zwak. Het wordt tussen 5 graden in het westen van de regio en 1 tot 2 graden in bosrijk gebied op de Heuvelrug.
Vanavond en vannacht zijn er opklaringen, maar ook hoge wolkenvelden. De naar ZO draaiende wind is zwak. Het wordt -2 tot -4 graden.

Normale minimumtemperatuur: 0.9, maximum 5.7 °C.
De zon komt op om 08:38u en gaat onder om 17:03u.


Morgen

Er trekt tamelijk veel hoge bewolking over. Soms is er wat fletse zonneschijn. De ZO-wind is zwak tot matig. Het wordt maximaal 1 tot 2 graden.
Tijdens de avond en nacht klaart het langzaam wat meer op. De ZO-wind is zwak tot matig. Het wordt tussen -4 graden in het westen en -6 graden plaatselijk in de Heuvelrugregio.

Normale minimumtemperatuur: 0.9, maximum 5.7 °C.
De zon komt op om 08:37u en gaat onder om 17:05u.


Weerspreuk

Als de sneeuw valt in het slijk, hebben we binnen drie dagen een harde dijk.


Weernieuws

Flinke gladheid.

Donderdagavond de 18e januari vielen er nog een paar winterse buien, waardoor het lokaal een klein beetje wit werd. Natte wegen werden hierna snel zeer glad als gevolg van bevriezing. Er waren dan ook al diverse val- en slippartijen. Tijdens de nacht dook de temperatuur verder onder nul. In de vroege ochtend van de 19e was het in onze regio -2 tot -3 graden. Er was toen op uitgebreide schaal sprake van gladde tot zeer gladde wegen.
Uiteindelijk vroor het rond zonsopkomst in onze regio 3 tot 5 graden. In Achterberg werd het -5.3(matige vorst) en in Meerkerk, Vijfheerenlanden -4.9 graden. Op de Heuvelrug was er op veel plaatsen ruim 4 graden vorst. In De Bilt werd het -3.9 en in Cabauw -3.2 graden. Aan de grond vroor het op veel plaatsen 5 tot 7 graden.
In Deelen, op de Veluwe werd het -5.9 graden, de koudste plek in het land.

Langere koudeperiode in zicht met mogelijk schaatspret.
Het wordt inmiddels steeds duidelijker. De koudere periode die zich heeft aangediend gata langer duren dan een paar dagen. De nachtelijke vorst met in eerste instantie nog kans op gladde wegen houdt aan en zal nog verscherpen. Tijdens en na het weekeinde vriest het licht tot matig.

De ijsbaan in Doorn zal in het weekeinde vermoedelijk al open gaan zodat er geschaatst kan worden. Op de wateren in de regio zal zich op steeds meer plaatsen een ijsvloer vormen. Tegen het volgende weekeinde zal er naar verwachting dan ook op diverse plaasten geschaatst kunnen worden.

De plassen van het welbekende Leersummerveld, die als gevolg van de droge zomer vorig jaar voor een deel droog vielen, bevatten inmiddels al weer wat meer water. De eerste plas is nog half leeg, maar er is voldoende water voor de vorming van een wat bescheidener ijsvloer.


Klimaat

Eerste helft van de winter erg zacht.

De eerste helft van deze meteorologische winter bracht maar weinig winterweer. Slechts op een dag viel er in onze regio een laagje sneeuw en wel op 16 december, maar dat was al weer snel verdwenen. Ook kwam het nog niet tot ijsdagen, terwijl we er in onze rego eigenlijk al vier tot vijf hadden moeten hebben. De gemiddelde wintertemperatuur bedraagt nu 6.1 graad en dat is ruim 2.5 graad warmer dan normaal.

Er waren maar zes winters in deze periode nog zachter. Daarvan waren er maar liefst vier in deze eeuw. De warmste eerste winterhelft was die van 2016 en bracht een temperatuur van maar liefst 8.3 grden. In die winter vroor het maar een nacht. Deze winter gebeurde dit op 9 nachten, terwijl 18 nachten normaal is.

Opmerkelijk was de winter van 2012. Deze begin erg zacht, maar begin februari was er onverwachst winterweer met veel sneeuw en daalde de temperatuur ook in onze regio plaatselijk tot -20 graden. Er werd zelfs even aan een Elfstedentocht gedacht, maar er lag te veel sneeuw op het ijs. Niettemin was ook 2012 een zachte winter, maar niet zacht genoeg voor de top-10. De zachtste winter ooit is die van 2007 met een gemiddelde van 6.5 graden. De winter van 2016 was 6.3 graden en die van 2014 6.0 graden.. Ook tijdens de winter van 2014 was het vooral de eerste helft erg zacht.

Het zachte karakter van de winter van dit jaar gaat er de komende tijd wel a f want er dien zich een koudere periode aan, de zeer waarschijnlijk langer duurt. Het is evenwel nog te vroeg om van een mogelijke periode met schaatsijs te spreken, maar elke nacht wat lichte vorst is voorlopig zeer waarschijnlijk. Veel sneeuw zal er overigens niet vallen. Dat is weer jammer voor de koude-liefhebbers. Boven een sneeuwdek wordt het doorgaans een stuk kouder dan boven onbesneeuwde grond en de zonnestraling overdag wordt boven de sneeuw grotendeels teruggekaatst..

Het aantal zonuren is deze winter bijna normaal. Tot dusver in januari hadden we er te weinig, maar samen met december komen we op zo'n 69 uren, dat is iets onder normaal.

Er is tot dusver ook iets te veel regen gevallen en het aantal uren met regen is duidelijk meer dan normaal. Landelijk is er ongeveer 127 mm neerslag gevallen tegenover 115 mm normaal. De droogte van het jaar 2018 is nog lang niet gecompenseerd. He waterpeil in de rivieren staat nog lager dan normaal midden in de winter en ook het grondwaterpeil is vooral in de Heuvelrugregio duidelijk lager dan gemiddeld. In het westen van de regio ziet alles er op dit punt een stuk normaler uit.
Erg veel neerslag is er de komende weken niet te verwachten.


Achtergrond

Schaatsen op kunstijs.

Deze winter komt het hopelijk nog een keer tot schaatsen op natuurijs al zal er in een groot deel van januari vermoedelijk geen sprake van zijn. Dus wordt het schaatsen op natuurijs. Maar hoe maken ze dat eigenlijk?

Piet Fokkema, een 50-jarige Fries, werkte ooit bij een onderhoudsbedrijf voor airco-installaties. Friezen hebben kennelijk iets met ijs. Fokkema solliciteerde bij De Vechtsebanen en leerde daar het vak van ijsmeester. Hij werkt er al ruim 20 jaar en wil niet meer weg.

De ijsbanen van de Vechtsebanen zijn open vanaf het laatste weekeinde van september tot half maart. "Voor en na die tijd denken mensen niet meer aan schaatsen", weet Fokkema. Daarnaast komt deze openstelling overeen met de schaatskalender van de KNSB, de schaatsbond. Bovendien is het de periode waarbinnen technisch gezien een goede ijsvloer kan worden gemaakt.

Schaatsen bij 20 graden
In het voor- en naseizoen is er wel geschaatst bij temperaturen van 20 graden," herinnert de ijsmeester zich nog. "Je zag schaatsers in strandkleding, er kwam veel water op het ijs. De vriesinstallatie bestaat uit drie grote compressoren. Op dat moment kan er daarvan niet een stuk gaan. Het gebeurt echter nooit dat de baan vanwege de weersomstandigheden dicht moet. Zelfs tijdens de storm van 18 januari 2007 en die in januari 2018 was de baan gewoon geopend, maar er waren die dag weinig schaatsers omdat veel mensen vanwege het slechte weer binnen bleven.

Bij zware sneeuwval is het moeilijk om de kwaliteit van het ijs aanvaardbaar te houden. Fokkema: Zacht weer, in combinatie met veel wind is voor een kunstijsbaan echter het grootste probleem, zeker als de baan niet overdekt is. Er komt vanwege de hoge temperatuur smeltwater op het ijs, dat door de krachtige wind wordt weggeblazen, zodat de ijsvloer steeds dunner wordt.

Krijtpoeder
De Vechtsebanen bestaan al meer dan 40 jaar, sinds ruim 15 jaar is de baan overdekt. Onder gangbare omstandigheden werkt de ijsbaan met twee compressoren, zodat er steeds eentje reserve is. Het maken van de ijsbaan aan het begin van het seizoen kost een week tijd. De eerste dag wordt de betonnen ondervloer, waarin de leidingen van de vriesinstallatie zijn verwerkt, op temperatuur gebracht. Vervolgens wordt daar een dun laagje water opgespoten. Dit doet men met een speciale sproeimachine. Zodra dit water bevroren is, wordt de baan wit gemaakt met weer een andere machine, de zogenaamde Whiteman, die een dun laagje krijtpoeder aanbrengt. Dit doen we vooral om het zonlicht beter te reflecteren, zodat het ijs minder stralingswarmte opneemt en het is een mooi gezicht. Hierna wordt steeds een dun laagje water opgebracht, terwijl de drie vriesinstallaties voluit staan te draaien. Na een werkweek is de ijsvloer 2.5 tot 3 cm dik en klaar voor gebruik. Er is dan circa 120.000 liter gewoon Utrechts leidingwater water gebruikt.

Een dikkere ijsvloer maken heeft geen zin. Het kost vooral meer energie om deze op de gewenste temperatuur van -5 of -6 graden te houden. Fokkema: Dit blijkt een prettig beschaatsbare ijsvloer op te leveren, niet nat, zodat de mensen geen nat pak krijgen tijdens een val, en ook niet te hard. Ook blijft het energieverbruik binnen de perken. Als koelvloeistof wordt ammoniak gebruikt. Het werkt nauwelijks anders dan bij een koelkast thuis.

Dweilpauze
Tijdens de openstelling van de baan wordt deze driemaal per dag geschraapt, gedweild en weer opgevroren. De mensen moeten dan tien minuten van het ijs af. Als het erg druk is, is er elk uur een dweilpauze. Het afgeschraapte ijs ziet eruit als sneeuw en wordt op het sneeuwveld naast het complex gedumpt.

Na het schaatsseizoen worden de vriesinstallaties gewoon uitgezet, waarna het ijs smelt en het water en het krijtmengsel in het riool verdwijnen. De zomerperiode wordt gebruikt voor het onderhoud van de installaties. In die periode draait De Vechtsebanen op evenementen van allerlei aard.

Het geheim van de smid
Als hij gevraagd wordt naar de geheime trucs die ijsmeesters voor een supersnelle ijsvloer inzetten moet Fokkema lachen. Ik geloof er niet zo in. Je kunt een klein beetje speciale stofjes aan het dweilwater toevoegen, zoals glycol, eigenlijk een antivries. We hebben het hier op de baan eens uitgeprobeerd, en vervolgens een paar mensen van TU Delft gevraagd om uit te zoeken of het werkt. Ze hebben niets kunnen vinden, hahaha!

FlevOnice
Alweer sinds een aantal jaren terug kwam in het buitengebied bij Biddinghuizen (Flevoland) de langste kunstijsbaan van de wereld gereed, FlevOnice. Via een complex slingerpatroon, gekoppeld aan een gewone 400-meterbaan is de totale lengte van deze baan maar liefst 4700 meter. De baan is gedurende het hele winterseizoen open. De organisatoren garanderen minstens honderd schaatsdagen per winterseizoen en denken dat de baan ook zeer geschikt is voor marathonrijders. Via een pijpensysteem langs de baan wordt de koelvloeistof rond gepompt. Het ijs ligt op een zandbed met een vriesleidingsysteem, met daarop plastic.

Schaatsen op kunststof
Er zijn bedrijven die mobiele ijsbanen leveren die vooral tijdens evenementen of in de kerstvakantieperiode worden gebruikt. Op een plein met een vlakke ondergrond wordt zo'n baan, bestaande uit een koelsysteem en een ondergrond en een compressor in circa twee dagen tijd neergezet, vaak ook nog overdekt met bijvoorbeeld een tent. In onze regio kennen we er inmiddels diverse, zoals in Maarssen en in het centrum van Utrecht en Amersfoort.

Een vrij nieuwe trend is een kunstijsbaan met echt kunstijs. Het schaatsoppervlak bestaat bij deze banen uit speciale kunststofplaten, die via een soort zwaluwstaart- of een mes- en groefsysteem aan elkaar worden bevestigd. De platen zijn 100 bij 200 cm groot en wegen per stuk circa 37 kilo. Voor een goed resultaat moet de ondergrond perfect vlak zijn. De leveranciers zeggen dat een dergelijke baan – inclusief buitenrand binnen een halve dag door slechts twee man is neer te zetten. Het grote voordeel is dat de baan altijd en tijdens ieder weertype kan worden gebruikt en dat hij geen energie kost, of het zou wat verlichting moeten zijn. De ontwerpers van de banen zeggen dat het namaakijs 85 procent van de gladheid van echt ijs heeft. Wel moet de baan soms worden schoongemaakt en ontdaan van zand en kunststofslijpsel, maar de platen zelf gaan diverse jaren mee.