RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

- advertentie -
- advertentie -

Van Rossem onderzoekt lot van Joodse buren in WO II

1/2
UTRECHT -

Maarten van Rossem woont in de Frans Halsstraat in Utrecht. In een wijk die ver voor de Tweede Wereldoorlog is gebouwd. Zoals in zoveel oudere wijken zijn er verhalen over wat er tijdens de oorlog in de straten en huizen gebeurde.

Maarten gaat op zoek naar het verhaal van de Joodse familie Rechter van de Frans Halsstraat 44. Hij stuit op een treurig verhaal vol verraad.


JODENVERVOLGING IN UTRECHT

Voor de oorlog woonden er zo'n 1900 Joden in Utrecht. Daarvan is bekend dat 1239 van hen zijn vermoord tussen 1942 en 1944. In tegenstelling tot Amsterdam is er in Utrecht niet veel bekend over hoe de vervolging zich heeft voltrokken.


MALIEBAANSTATION

De zoektocht begint bij historicus Ad van Liempt. Hij vertelt dat in Utrecht twee transporten naar Amsterdam zijn geweest. Joodse Utrechters kregen een oproep en met name ouderen kwamen vrijwillig naar het Maliebaanstation, waarna de meesten van hen uit eindelijk in concentratiekampen om het leven kwamen.

Van Liempt: "Je kan er lang over denken waarom mensen vrijwillig kwamen, maar in die tijd vertrouwde men de overheid veel meer dan nu. Als je werd opgeroepen dan zal de overheid wel een goede reden hebben, dacht men."


JODENJAGERS

Maar vrijwel de meest Utrechtse Joden zijn opgepakt door de zogenaamde Jodenjagers. Ad van Liempt: "Er was in Utrecht een geheime politie-eenheid, de "Centrale Controle", die onder leiding van Jan Smorenburg mensen van onderduikadressen haalde. Agenten kregen tien gulden voor elke gevangen Jood. Echt een schandvlek op de Utrechtse politie."


HIMMLER

Maarten vertelt al wandelend aan Ad van Liempt over dat hij ooit op de Duitse tv beelden van Heindrich Himmler zag en toen zich realiseerde dat die gefilmd waren op de Maliebaan, vlakbij zijn huis.

Van Liempt weet wat Himmler daar kwam doen: "Hij maakte in mei 1942 een driedaagse reis door Nederland. En zijn doel was de Jodenvervolging regelen. Stond alles klaar? Dat maakt het zo extra zwaar beladen om naar die beelden te kijken. "


RECHTER

In 1942 woont op Frans Halsstraat 44 de familie Rechter. Esther en Max en hun zoontje Bennie. Max werkt in een wisselkantoor. In mei 1943 wil de familie onderduiken.

Via kennissen, een mevrouw Smit en Henk van Rossum worden ze ondergebracht op de Gildstraat 79, bij de familie Spee. Daarvoor betalen ze 360 gulden per maand aan Van Rossum en Smit. Henk van Rossum zorgt voor extra voedselbonnen.


ARRESTATIE

Op 14 juni 1943 wordt om twee uur 's nachts op de deur geklopt op het onderduikadres. Jodenjagers Jan Smorenburg en Gijsbert van Cleef staan voor de deur. Esther, Max en Bennie worden direct gevonden.

Ze zijn vermoedelijk verraden door mevrouw Smit en Henk van Rossum. Bij de arrestatie geeft Max stiekem al hun geld, 2400 gulden, aan hun onderduikgezin, aan mevrouw Spee. Mevrouw Spee geeft 100 gulden aan de politieagent en koopt zo haar eigen arrestatie af. Later stelen de criminele politieagenten de rest van het geld.


AUSCHWITZ

De familie Rechter wordt naar politiebureau Paardenveld gebracht. Een week later worden ze naar Amsterdam getransporteerd, en vanuit Amsterdam naar Westerbork. Op 16 november 1943 zijn Esther, Max en Bennie per trein naar Auschwitz vervoerd.

Iedereen in die trein, de laatste voor het kerstreces, word bij aankomst vergast. Max is 45 jaar, Esther 43 jaar en Bennie 16 jaar.

Van Rossem Vertelt wordt elke donderdag uitgezonden op RTV Utrecht. Deze aflevering is alvast te zien bij dit bericht.



Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail naar nieuws@rtvutrecht.nl.






Nieuwsoverzicht

- advertentie -


- advertentie -
- advertentie -
- advertentie -