Herdenken in Utrecht: een overzicht

PROVINCIE UTRECHT/UTRECHT - Nederland heeft vrijdagavond stilgestaan bij alle Nederlandse oorlogsslachtoffers en mensen die sinds de Tweede Wereldoorlog in oorlogssituaties omgekomen zijn. RTV Utrecht heeft een aantal regionale activiteiten rond Nationale Dodenherdenking voor je op een rij gezet.
Alle treinen en bussen van de vervoersbedrijven NS, Arriva en Keolis (Syntus) stonden vrijdag tijdens de Nationale Herdenking om 20.00 uur twee minuten stil. Ook op de stations en in de stationswinkels werd twee minuten stilte in acht genomen.

UTRECHT

Een van de grootste herdenkingsplechtigheden in onze provincie was die op het Domplein in Utrecht. Die was live te zien op
en
. Ook
en
schakelden even voor 20.00 uur live over naar het Domplein.
Om 19.30 uur vertrok een stille tocht vanaf het Pieterskerkhof, via de doorgang onder de Domtoren naar het verzetsmonument. Vanuit de toren dreunde de Salvator, de zwaarste Domklok. Burgemeester Jan van Zanen legde samen met de verzetshelden Theresia Dhont en Henk Ferwerda een krans.
Aansluitend was in de Domkerk het jaarlijkse Herdenkingsconcert. In het Academiegebouw organiseerde Studium Generale de jaarlijkse Herdenkingslezing door filosoof, jurist en schrijver Maxim Februari.
Utrechters die 4 mei op een bijzondere manier wilden beleven, konden ook deelnemen aan het programma Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet. Op plaatsen in de stad waar de geschiedenis zich afspeelde deelden oude en nieuwe buurtbewoners, nazaten en getuigen in kleine bijeenkomsten persoonlijke verhalen over vervolging, verzet en bevrijding. In Utrecht konden dertien locaties worden bezocht.
Verspreid over de stad waren er ook kleinere herdenkingsbijeenkomsten. Zo werd bij het Rosarium aan de Prinses Marijkelaan stilgestaan bij de tien gevallenen van de Binnenlandse Strijdkrachten op 7 mei 1945. Voor het Spoorwegmuseum was een kranslegging bij het Joods monument. Vanaf het toenmalige Maliebaanstation zijn veel Utrechtse Joden afgevoerd naar Duitse concentratiekampen. Burgemeester Jan van Zanen en andere Utrechters legden een krans op begraafplaats Sint Barbara. Ook bij het voormalig Centraal Israëlitisch Weeshuis aan de Nieuwegracht en op de Israëlitische begraafplaats aan het Zandpad zijn kransen gelegd.
De Universiteit Utrecht herdacht 's middags de leden van de universitaire gemeenschap die in de oorlog en tijdens de bezetting zijn omgekomen. De vicevoorzitter van het College van Bestuur en een vertegenwoordiger van de Universiteitsraad legden een krans bij het monument voor de ingang van de Aula. De plechtigheid begon om 16.30 uur.
Op station Utrecht Centraal speelde het NS Harmonieorkest vanaf 19.30 uur een herdenkingsprogramma. Eerder die dag werd bij het Monument voor Gevallen Spoorwegpersoneel naast het hoofdkantoor van ProRail in Utrecht een plechtigheid gehouden. De 477 spoormedewerkers die in de Tweede Wereldoorlog tijdens het uitoefenen van hun werk zijn omgekomen werden daar herdacht.
Op het Berlijnplein in Leidsche Rijn werd voor de derde keer een dodenherdenking gehouden. Daar werden zo'n 500 deelnemers verwacht.
Het Utrechts Comité 4 mei-Herdenking heeft een overzicht van herdenkingen per wijk online gezet.

RHENEN

De op een na grootste 4 meiplechtigheid van het land was de herdenkingsdienst bij het
in Rhenen. Prinses Margriet en haar man Pieter van Vollenhoven waren als altijd bij die dienst aanwezig. Aan de plechtigheid ging een stille tocht vooraf, die startte bij hotel 't Paviljoen aan de Grebbeweg en eindigde bij het Militair Ereveld. De tocht werd begeleid door de Koninklijke Marechaussee en politie en startte om 19.10 uur. De Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso verzorgde de stemmige muziek en trompetsignalen. Na de kranslegging volgde een defilé langs de graven.
In Rhenen zijn verspreid over de dag ook kleinere herdenkingen geweest. Schoolkinderen legden rozen op de begraafplaatsen aan de Achterbergsestraatweg en in Elst. Rond het monument Schupse Bos en het gedenkteken aan de Tabaksweg in Elst werd ook stilgestaan bij hen die vielen.

AMERSFOORT EN LEUSDEN

Herinneringscentrum
begeleidde 's middags meer dan 50 nabestaanden naar de Leusderheide: de plaats waar hun vader, grootvader of oom 75 jaar geleden werd doodgeschoten. Het is voor het eerst dat familieleden de
konden bezoeken. Deelnemers werd gevraagd om vanaf 13.00 uur te verzamelen bij de Genschauloods aan de Kolonel H.L. van Royenweg in Leusden. Bij het Herdenkingskruis werden kransen gelegd.
Bij Kamp Amersfoort werd 's avonds ook een stille tocht naar 'de Stenen Man' gehouden. Onder meer vice-premier Hugo de Jong, de burgemeesters van Amersfoort en Leusden en leerlingen van de Calvijnschool in Amersfoort liepen om 18.40 uur van de parkeerplaats van politie IBT-centrum De Boskamp naar het monument en vandaar naar begraafplaats Rusthof, het Russisch Ereveld, het monument voor veteranen, de oorlogsgraven van Nederland en het Gemenebest en het gedenkteken voor de onbekende soldaat. Op de binnenplaats van Rusthof werd rond 20.00 uur een ceremonie gehouden.
In Hoogland werd na een kerkdienst in De Inham een stille tocht naar de gedenknaald gelopen, waar om 20.00 uur de oorlogsslachtoffers werden herdacht. Ook bij monument 'Rustenburg' en de Joodse begraafplaats in het Soesterkwartier was een herdenking.
Het herdenkingsconcert in de Sint Franciscus Xaveriuskerk aan 't Zand werd dit jaar verzorgd door Amersfoorts Vocaal Ensemble. Het programma begon om 21.00 uur en bevatte naast werken van onder meer Mendelssohn, Reubke, Purcell en Tavener en korte toespraak van burgemeester Lucas Bolsius.
In Leusden werden ook de vier mannen herdacht die op 27 april 1945 bij de Asschatterkeerkade zijn vermoord. Na een stille tocht vanaf het erf van de boerderij aan de Asschatterweg 217 legden leerlingen van de Klimrakker een krans bij het monument dat de school dertig jaar geleden heeft geadopteerd.

BAARN

Het 4 meiprogramma in Baarn startte op de Brink met carillonspel vanaf 18.20 uur. Binnen, in de Pauluskerk, was gelegenheid voor bezinning. Even na half acht begon een stille tocht naar het Stationsplein, waar om 20.00 uur twee minuten stilte werd gehouden. Tussen 19.45 en 20.00 uur luidden de kerkklokken in Baarn.
Een trompettist van muziekvereniging Crescendo speelde het signaal Taptoe en de herdenking werd als ieder jaar exact om 20.02 uur opgeluisterd door een 'fly-past' van historische vliegtuigen. Na een toespraak van burgemeester Mark Röell en voordrachten door twee scholieren werden de namen opgelezen van het herdenkingsmonument en het Joods monument.

BUNNIK

Op Fort Rhijnauwen werden zoals jaarlijks de in de Tweede Wereldoorlog gefusilleerde slachtoffers herdacht. Even voor half acht begon voor het poortgebouw bij hotel Stayokay een stille tocht naar het fort. Toen de namen van de mannen eenmaal waren voorgelezen, volgde om 20.00 uur een stilte van twee minuten, een kranslegging en een defilé langs de gedenkstenen.
In Werkhoven leidde een stille tocht van de ingang bij kasteel Beverweert naar het monument voor piloot Régis Charles Deleuze, die in februari 1945 na een noodlanding bij het kasteel stierf. Na de twee minuten stilte om 20.00 uur verzorgden historische vliegtuigen van Vliegend Museum Seppe een 'fly-past'. De toestellen gingen daarna door naar Vianen.

BUNSCHOTEN

Bunschoten en Spakenburg herdachten de oorlogsslachtoffers op begraafplaats Memento Mori, onder meer door een krans te leggen bij de oorlogsgraven. Na een herdenkingsdienst in de Noorderkerk en een stille tocht naar het Spuiplein werd bij het oorlogsmonument de jaarlijkse plechtigheid gehouden.

DE BILT

Gemeente De Bilt herdacht in Bilthoven en in Maartensdijk. De plechtigheid in Bilthoven werd bij het gemeentehuis gehouden. De stille tocht vertrok om 19.35 uur, vijf minuten eerder dan in voorgaande jaren, vanaf de Kortelaan en de Antonie van Leeuwenhoeklaan. Na de twee minuten stilte ontstaken leerlingen van de Groen van Prinstererschool een herdenkingsvuur.
In Maartensdijk voerde een stille tocht van de Sint Maartenskerk naar het Maertensplein. Muziekvereniging Kunst en Genoegen speelde daar koralen bij de vlag.

DE RONDE VENEN

Inwoners van Mijdrecht verzamelden om 19.45 uur bij het gemeentehuis en liepen naar het monument in de Dorpsstraat. Oratoriumkoor Amicitia voerde in de Janskerk het Requiem van Fauré uit.
In Vinkeveen vertrok om 19.45 uur een stille tocht vanaf de Rooms-Katholieke Kerk aan de Kerklaan naar het oorlogsmonument aan de Heulweg/Herenweg. Scouting Groep Vinkeveen verzorgde de erewacht.
Wilnissers verzamelden bij de Koningin Julianaschool op de hoek van de Stationsweg en de Koningin Julianalaan. Na de twee minuten stilte bij het monument verplaatste de plechtigheid zich naar het N.H. Kerkhof, waar bloemen werden gelegd op de graven van drie Canadese vliegers.
De herdenking in Braambrugge begon om 19.30 uur met een stille tocht langs het graf van Kees van der Lee. Bij het monument in de C.P. van der Leestraat werden kransen gelegd en een defilé gehouden.

EEMNES

De stille tocht naar het vrijheidsmonument vertrok om 19.40 uur vanaf De Hilt. Bij het monument aan de Hasselaarlaan legden schoolkinderen kransen en bloemstukken. Na de herdenking verzorgde Vocaal Ensemble Puur een stemmig concert in de Grote Kerk. De toegang was gratis.

HOUTEN

Op diverse plaatsen in de gemeente Houten werd 's middags een bloemenhulde gebracht. Het ging om het monument in 't Goy en de oorlogsgraven in Schalkwijk en Tull en 't Waal. Jongeren droegen gedichten voor of maakten muziek. Journalist, programmamaker en schrijver Ad van Liempt verzorgde 's avonds in de RK Kerk een lezing. Om 19.45 uur begon de herdenking op het Plein in het Oude Dorp. In Theater aan de Slinger speelden jongeren een voorstelling rond 'Theater na de Dam'. Dat stuk is gebaseerd op gesprekken met ouderen die de oorlog hebben meegemaakt.
In Schalkwijk werden witte bloemen gelegd. Speciale gast bij de lokale herdenking was dorpsgenoot Erik van Dijk, die naar Uruzgan uitgezonden is geweest. Van Dijk deelde zijn ervaringen en verzorgde na de plechtigheid ook een fotopresentatie in het Lucashuis.

IJSSELSTEIN

Na een bijeenkomst in de basiliek aan de Nicolaasstraat vertrok een stille tocht langs kunstwerken van de basisscholen naar het herdenkingsmonument in het Kronenburgplantsoen. Fanfare Excelsior en Fulco's Regionaal Mannenkoor verzorgden de muzikale omlijsting.

LOPIK

In de gemeente Lopik waren er drie officiële herdenkingen. In Lopik zelf verzamelden deelnemers in de Schaapskooi. Bij het monument aan de Dorpstraat werden kransen gelegd en twee minuten stilte gehouden.
Op het Kerkplein in Jaarsveld werd rond 19.30 uur bij het monument een bloemenhulde gebracht en één minuut stilte gehouden. Daarna volgde een stille tocht langs de school naar het vliegersmonument voor de Nationale Dodenherdenking.
Leerlingen van de Eben Haëzerschool in Benschop legden bloemstukken op de graven van drie Engelse militairen op de begraafplaats in hun dorp. Daarna werd een plechtigheid gehouden bij het monument in Polsbroekerdam.

MONTFOORT

Montfoort organiseerde op 4 mei traditiegetrouw een herdenkingsplechtigheid op het Kasteelplein. Vanaf 19.45 uur konden mensen zich verzamelen en luisteren naar stemmige muziek van fanfare Ons Genoegen. Om 20.00 uur was het twee minuten stil, waarna het programma werd vervolgd met onder meer een toespraak door de loco-burgemeester.

NIEUWEGEIN

Nieuwegein herdacht de oorlogsslachtoffers bij het monument bij de Dorpskerk. In de Nicolaaskerk werd vooraf een stemmige bijeenkomst gehouden. Harpiste Tra-Mi Nguyen en dweilorkest de Batenbouwers verzorgden de muzikale omlijsting. In bibliotheek De tweede verdieping is tot eind mei de expositie Kind en oorlog te zien met kunstwerken en filmpjes van Nieuwegeinse basisschoolleerlingen.

OUDEWATER

Hans de Jong vertelde voor de herdenking aan de Waardsedijk in de Grote Kerk over zijn vader Arie, die in de oorlog lid van een knokploeg was. Ook was er muziek en droegen leerlingen van de Immanuëlschool en de Mariaschool gedichten voor die ze zelf hadden geschreven. Na een stille tocht werd het om 20.00 uur twee minuten stil en volgde een kranslegging met defilé langs de oorlogsgraven van de bemanning van een Britse bommenwerper.

RENSWOUDE

In Renswoude speelde de nationale dodenherdenking zich af in de gereformeerde kerk en bij het oorlogsmonument op de rotonde. De herdenking werd georganiseerd in samenwerking met de kerken, de scholen, de scouts, Ons Genoegen, Oud-Renswoude en de gemeente.

SOEST

In Soest werd de dodenherdenking net als in voorgaande jaren begonnen in de aula van het Griftlandcollege. Daarna voerde een stille tocht naar het monument aan de Ir. Menkolaan. Deelnemers waren onder meer scouts van de diverse scoutinggroepen in Soest, tamboers en bestuursleden van het Groot Gaesbeeker Gilde en de Raad van Kerken. Ook leerlingen van het Griftland en de Van der Huchtscholen vervulden een rol. PVO verzorgde de muzikale omlijsting bij het monument.
In Soesterberg werd na een stemmige bijeenkomst in de Vredekerk een stille tocht gelopen naar het herdenkingsmonument aan het Odijkplein. Drie tamboers van het Groot Gaesbeker Gilde gingen voorop en militairen van het Korps Nationale Reserve vormden de erewacht. Muziekvereniging Odeon speelde koraalmuziek.
Op de voormalige vliegbasis in Soesterberg was staatssecretaris van Defensie Barbara Visser aanwezig bij de dodenherdenking door het Commando Luchtstrijdkrachten.

STICHTSE VECHT

Fusiegemeente Stichtse Vecht bestaat uit veel dorpen. In zes kernen werden herdenkingen georganiseerd.
In Breukelen kwamen deelnemers bijeen in de Pauluskerk, waarna een stille tocht vanaf Boom en Bosch naar het monument op het Titus de Witplantsoen voerde. Na een korte plechtigheid ging de tocht verder naar het graf van vlieger Christopher James Maltby op de oude begraafplaats. Daar luidden tot 20.00 uur de klokken en werd twee minuten stilte in acht genomen. Behalve het Wilhelmus klonk ook het Engelse volkslied.
Kockengen herdacht de doden op de begraafplaats aan de Dreef. Daarvoor gaf raadsnestor Mieke Hoek bij het oude gemeentehuis een toespraak.
Wethouder Frank van Liempdt vertegenwoordigde de gemeente bij de herdenking in Loenen aan de Vecht. Die werd gehouden bij het monument in Park Leeuwendijk.
Maarssen verzamelde zich bij het oorlogsmonument in park Goudestein, waar scouts witte rozen uitdeelden. De bloemen werden na de twee minuten stilte en de kranslegging bij het monument gelegd.
In Tienhoven leidde de stille tocht van de brandweergarage naar molen De trouwe wachter. Soli Deo Gloria speelde koraalmuziek en Ron Druppers hield als waarnemend raadsvoorzitter een toespraak namens het gemeentebestuur van Stichtse Vecht.
Burgemeester Marc Witteman was bij de herdenking in Vreeland. Hij werd terzijde gestaan door kinderburgemeester Mijke Moons. Bij het monument aan het Boerenlaantje werden kransen en rode, witte en blauwe bloemen gelegd.

UTRECHTSE HEUVELRUG

In Amerongen startte de plechtigheid in de Andrieskerk. De stille tocht ging daarna naar de nieuwe begraafplaats, waar deelnemers een tulp konden pakken om bij het monument te leggen.
In de Maartenskerk in Doorn was een herdenkingsbijeenkomst, waarbij kinderen van basisscholen gedichten hebben voorgelezen. Tamboers met omfloerste trom leidden een stille tocht naar het oorlogsmonument, waar twee minuten stilte en een kranslegging werden gehouden.
Woon- en Zorgcentrum Sparrenheide in Driebergen hield om 15.00 uur een herdenking voor de omgekomen England-Spielagenten. 's Avonds vond een officiële herdenking in de Sint-Petrus Banden Kerk plaats. Burgemeester Frits Naafs hield om 19.50 uur een toespraak bij het monument in park De Wildbaan.
In Leersum verzamelden inwoners om 19.00 uur voor de stille tocht op het Kerkplein. Vanaf 19.15 uur werden op verschillende locaties kransen gelegd. De tocht eindigde bij het monument bij het voormalig gemeentekantoor. Daar droegen kinderen gedichten voor en hield wethouder Hans Nijhof een toespraak.
Inwoners van Overberg konden zich verzamelen bij de Buurthucht. Om 19.25 uur begon daar een stille tocht die ging naar het monument aan de Haarweg. SGP-politicus Gert-Jan van den Brink hield een toespraak. Na de kranslegging werd om 20.00 uur, 2 minuten stilte gehouden.
De herdenking in Maarn begon om 18.55 uur bij de ingang van begraafplaats Maarn aan de Jacob van Wassenaerlaan. Bij het oude raadhuis werd om 20.00 uur twee minuten stilte gehouden.

VEENENDAAL

Historische Vereniging Oud Veenendaal organiseerde
langs de graven van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog op de Algemene Begraafplaats aan de Munnikenweg te Veenendaal. Dit jaar stond bij elk graf een tekstbord met daarop de foto van het slachtoffer. Nabestaanden en belangstellenden waren vanaf 16.30 uur welkom.
Tussen 14.00 en 17.00 uur was de Joodse begraafplaats aan de Parallelweg opengesteld. Bezoekers konden daar onder meer de gedenksteen voor Emma Vogelstein zien, die omgekomen is in vernietigingskamp Sobibor. Ook waren daar de graven van Gerda Pinto en Joseph van Praag te bezoeken. Zij zijn op hun onderduikadressen overleden en daar heimelijk begraven. Na de oorlog kregen ze een herbegrafenis.
De officiële herdenking van de gemeente Veenendaal vond plaats bij het Monument voor de Gevallenen op het Stationsplein. Veteranen verzorgden daar de erewacht en de vlaggenwacht.

VIANEN

De herdenking in Vianen zelf werd in de kerk aan de Brederodestraat gehouden. Na toespraken van de burgemeester over drie Viaanse oorlogsslachtoffers voerde een stille tocht naar het monument aan de Buitenlandpoort. Daar werden kransen gelegd en vlogen historische oorlogsvliegtuigen over, die kort daarvoor Werkhoven hadden aangedaan.
In Zijderveld organiseerde de lokale oranjevereniging de jaarlijkse herdenking op het plein van De Krooshof. Na onder meer het voordragen van gedichten klonk het signaal Taptoe en was het twee minuten stil.

WIJK BIJ DUURSTEDE

Het herdenkingscomité in Wijk bij Duurstede begon al vroeg met de stille tocht. Om 18.15 liepen deelnemers van het gemeentehuis naar de Grote Kerk op de Markt. Er werden bloemen gelegd bij de graven van zeven Britse militairen op de Algemene Begraafplaats en bij het verzetsmonument aan de Singel. Na diverse toespraken en gedichten was het om 20.00 uur twee minuten stil. Op de Markt werden vervolgens kransen en bloemen gelegd.

WOERDEN

De herdenking in Woerden begon om 18.45 in de aula van de Algemene Begraafplaats, waar bij het monument kransen werden gelegd. Om 19.40 uur volgde een stille tocht naar de gedenknaald aan de Meeuwenlaan. Na de herdenking speelden jongeren een voorstelling in Het Klooster in het kader van 'Theater na de Dam'. Dat stuk was gebaseerd op interviews met plaatsgenoten die in de oorlog hun leeftijd hadden.
De oranjevereniging van Harmelen organiseerde de jaarlijkse dodenherdenking samen met de drie kerken van het dorp. De bijeenkomst startte om 19.00 uur in de Sint-Bavokerk. Daarna volgde een stille tocht naar het monument bij de hervormde kerk aan de Kalverstraat.
In Zegveld kwamen de inwoners bijeen bij het monument aan de Middenweg. Na het signaal Taptoe en twee minuten stilte werden er kransen en bloemen gelegd. De lokale oranjevereniging zorgde voor bloemen.

WOUDENBERG

De deuren van de Dorpskerk in Woudenberg gingen om 18.45 uur open voor een herdenkingsbijeenkomst die om 19.00 uur begon. Behalve de burgemeester waren ook kinderen uit groep 8 van de Julianaschool aanwezig om een bijdrage te leveren. Om 19.40 uur trok een stille tocht naar het monument aan de Voorstraat. Daar werd tot kort voor 20.00 uur de grote klok geluid, gevolgd door het signaal Taptoe.
De plechtigheid werd afgesloten met een defilé langs de oorlogsgraven. Deelnemers kregen bij de ingang van de begraafplaats een witte anjer om bij een graf naar keuze neer te leggen.

ZEIST

De officiële herdenking in Zeist vond plaats in het Walkartpark. Mensen die de herdenking wilden bijwonen, konden om 19.10 uur deelnemen aan de stille tocht die liep vanaf het gemeentehuis naar het oorlogsmonument.
In de tocht liepen onder meer oud-strijders en veteranen, nabestaanden, scouts, politie en brandweer mee. Na de kranslegging werd de avond voortgezet met een herdenkingsconcert in de Noorderlichtkerk.

Herdenking op erehof van begraafplaats Sint Barbara in Utrecht

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.