RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

Bijzondere middeleeuwse ring opgedoken bij Utrecht: 'Hij is waarschijnlijk meegelift met compost'

UTRECHT - Bij het Meldpunt Archeologie van Landschap Erfgoed Utrecht zijn ze wel wat gewend als het gaat om bijzondere vondsten. Maar toen medewerkers†in september vorig jaar een gouden ring onder ogen kregen, ging de hartslag toch even omhoog. Vandaag maakte het Landschap Erfgoed Utrecht de vondst openbaar.

Een zeer goed geconserveerde ring, met aan de binnenkant van de ring de woorden 'Amours portent mon cuer ŗ mon ami'. Door het meldpunt vertaald als: 'Liefde voert mijn hart naar mijn lief'.

RIJK VERSIERD

Archeoloog van het Landschap Erfgoed Utrecht†Anton Cruysheer omschrijft: "De ring is aan de buitenkant versierd, met een soort tekeningen, waarschijnlijk de letters†'y'†en sterpatronen. Het schrift aan de binnenkant is Gotisch. De ring is heel chic eigenlijk, ingelegd met glaspasta. Het is echt een ring die in de welgestelde kringen is gebruikt en gedragen. En ook de afbeelding die erop staat, van een soort viervoeter, een hondje of een panter, is in het buitenland nooit gevonden."

Het heeft even geduurd voordat Cruysheer die conclusie kon trekken. Na de ontdekking is hij de boeken ingedoken. Daarbij is de hulp ingeroepen van de Vrije Universiteit en het British Museum.

Het onderzoek wees uit dat het gaat om een 'black letter posy ring', die gemaakt is in de periode 1375-1550. De ring werd vooral gesmeed en gebruikt in Engeland. Het is voor het eerst dat zo'n ring in Nederland is gevonden.

"Die ringen werden eigenlijk uitsluitend door vrouwen gedragen en door mannen gegeven. In een tijd eigenlijk dat huwelijken werden gearrangeerd. Liefde kwam eigenlijk op de tweede plaats."

METAALDETECTOR

De vinder van de ring blijft op eigen verzoek onbekend. Dat geldt ook voor de plaats. Hij is in het veen gevonden, ten noorden van Utrecht. De vinder stuitte op de ring toen hij of zij aan het zoeken was met een metaaldetector.

Cruysheer heeft wel een theorie hoe de ring tussen het veen terecht is gekomen. "Waarschijnlijk is de ring meegelift met compost uit de stad Utrecht, toen landen eromheen vruchtbaar werden gemaakt. Mogelijk was de ring verloren, of uit de gracht gedregd en op het land beland."

De vinder met de metaaldetector is dan ook niet op een schatkist gestuit. Cruysheer: "Dat was ook mijn eerste indruk, zo van: wat is hier aan de hand? Heeft hier misschien een oude boerderij gestaan, of iets anders? Maar goed, uit de bijvondsten en ook de verspreiding van aardewerkscherven laat dat een heel verspreid patroon zien en geen concentratie bijvoorbeeld."

NOG VEEL VRAGEN

Hoe is de ring in Nederland gekomen?†Was†de ring van een Utrechtse vrouw die†misschien getrouwd was met een Engelsman? Het zal waarschijnlijk nooit bekend worden. "Dat zijn aantrekkelijke gedachtes, en die leven ook wel bij mij. Maar ik moet zeggen dat we het antwoord gewoon echt niet weten", zegt Cruysheer.

Het is niet het enige mysterie dat achterblijft. Want in de tekst 'Amours portent mon cuer ŗ mon ami' heeft ami een mannelijke uitgang. En dat is vreemd†gezien†het feit dat deze ringen in principe alleen door een man werden gegeven aan vrouw. Zou de ring dan toch van een vrouw naar een man zijn gegaan? Of van een man naar een man?

Ook de afbeelding en de dichtregel roepen nog vragen op. Want er is nog†geen Frans gedicht gevonden waar deze versregel in voor komt, en ook op andere†soortgelijke ringen is die regel niet gevonden.†

De betekenis van de viervoeter op de ring is ook nog in nevelen gehuld. "Gaat het om een type jachthond als teken van trouw, of om een 'panthŤre d'amour: een liefdespanter met Christelijke betekenis?", vraagt het Landschap Erfgoed Utrecht†zich af. Het antwoord wordt nog niet†gegeven.

Voer voor specialisten, wie het weet mag het zeggen. En wat gebeurt er met de ring? Die gaat naar de eerlijke vinder, zoals dat in Nederland is geregeld.


Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail naar nieuws@rtvutrecht.nl.







Nieuwsoverzicht