Na de bevrijding: hoe de Canadezen Utrecht op stelten zetten

Kinderen verkleed als Canadese soldaat en z'n vriendinnetje in Utrecht.
Kinderen verkleed als Canadese soldaat en z'n vriendinnetje in Utrecht. © Het Utrechts Archief, Collectie Beeldmateriaal
UTRECHT - Rollebollen in het Wilhelminapark, openbaar dronkenschap of het niet kunnen thuishouden van de handjes. Na de bevrijding van Utrecht hebben de Canadezen de Domstad flink op stelten gezet. Over die tijd vertelden Fleur Kuijf en Lloyd Davies vanmiddag op Radio M Utrecht.
Kuijf en Davies zijn in die geschiedenis gedoken voor een artikel, dat binnenkort verschijnt in de de Oud-Utrecht, een blad over de geschiedenis van de stad.
Canadese soldaten kwamen in groten getale naar Utrecht. Kuijf: "We weten het niet helemaal zeker, maar we gokken op zo'n 23.000 Canadezen die na de bevrijding in Utrecht verbleven, maar misschien nog wel veel meer. En dat op nog geen 200.000 inwoners van de stad."
Ze zorgden in eerste instantie voor vertier, vertelde ze: "Eerst was het nog leuk, in de roes van de bevrijding. Denk aan vrijages in de parken, alles werd geoorloofd. Maar na een tijdje veranderde dat. In juni 1945 kwamen de eerste klachten, het was tijd voor de wederopbouw, volksherstel. En Canadezen die dronken over straat gingen en de handjes niet thuis konden houden, die pasten daar niet bij."

GESLACHTSZIEKTEN

Ook nam het aantal seksueel overdraagbare aandoeningen in die periode in de stad razendsnel toe. "In 1939 waren in Utrecht 227 gevallen bekend", vertelde Kuijf. "In 1945 stond de teller op 1094. Een flinke toename, er werd gesproken over zedenverwildering en losgeslagen meisjes."

VD

Die ontwikkeling zorgde toentertijd ook nog voor een vreemde ongewilde campagne voor warenhuis V&D. Davies: "In het Engels is de afkorting voor geslachtszieken venereal disease - oftewel vd - dus er kwamen posters met teksten als 'beware of vd', mensen dachten: wat is er nou mis met de V&D?"

LIEFDESBABY'S

Hoeveel Canadees-Nederlandse baby's er precies geboren zijn is niet helemaal duidelijk. Kuijf: "Sowieso was er in 1946 een ontzettende geboortepiek. Maar in het algemeen wordt aangenomen dat er in Nederland zo'n 7000 baby's van geallieerde soldaten zijn geboren en zo'n 4500 baby's van een Canadese vader."
"Maar het is heel moeilijk, exacte cijfers, want Nederland was natuurlijk nog heel conservatief, seks voor het huwelijk was een doodszonde. Dus als een meisje zwanger werd moest ze soms in het geheim bevallen, baby's werden afgestaan, of soms zorgen haar ouders voor de baby alsof het een soort nakomertje was. Het is nog steeds voor veel nazaten een pijnlijke geschiedenis."
De Canadezen bleven een stuk langer in onze stad dan de Engelsen, met wie ze samen via de Biltstraat de stad bevrijdden. Volgens Davies kwam dat puur door een logistiek probleem: "Engeland is gewoon dichterbij natuurlijk en om al die duizenden Canadezen weer terug te brengen met schepen, dat ging gewoon niet. Die schepen waren ook nodig voor de oorlog in Japan. En ik denk dat het misschien ook een strategische reden was, ze wisten natuurlijk niet zeker dat de oorlog echt voorbij was."
De rust keerde eind oktober terug in Utrecht, toen veruit de meeste Canadese militairen terug naar huis gingen. Het artikel van Fleur Kuijf en Lloyd Davies staat begin juni in de Oud-Utrecht, inclusief foto's uit die tijd.
Fleur Kuijf en Lloyd Davies bespraken vanmiddag nog veel meer over de Canadezen. Beluister het hele gesprek hier terug.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.