RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

Ooggetuige bombardement Houten: 'Als ik een vliegtuig hoor duiken, gaat er een rilling door me heen'


HOUTEN - Het is 28 november 1944, even voor elf uur in de ochtend. Een groep jongens is op weg naar Schalkwijk om gedwongen schuttersputjes te graven voor de Duitsers. In de lucht zien ze een groep Typhoon jachtbommenwerpers laag aan komen vliegen.

"Het maakte een enorm kabaal en we dachten in eerste instantie dat ze op ons zouden gaan schieten." Aan het woord is Houtenaar Bertus Boekhout (89). Ten tijde van het bombardement op zijn dorp was hij 15. "We doken de berm in maar ze vlogen door, richting Houten. Wat er vervolgens gebeurde maakt tot op de dag van vandaag diepe indruk op me."

Bertus Boekhout zal het bombardement op Houten nooit vergeten


"We hoorden de raketten van de vliegtuigen gieren en inslaan en zagen rook boven Houten", zegt Boekhout. "Dat was toen nog een plattelandsdorp. Al die nieuwbouw was er nog niet."

Ik zag een dood paard liggen en voor de school Duitse militairen. Ik wilde zo snel mogelijk naar huis"
Bertus Boekhout

"We woonden in een boerderij aan de Herenweg. Ik was in paniek en ik begon met mijn broers terug te rennen naar huis. Onderweg kwamen we de postbode tegen. Die zei dat we er rekening mee moesten houden dat onze ouders om waren gekomen."

RAVAGE

Terug in het dorp treft Boekhout een ravage aan. Huizen staan in brand. "Op straat lag een dood paard. En voor de school, die door de Duitsers gevorderd was, lagen lichamen van soldaten. Een gewonde Duitser klampte me verdwaasd aan, maar ik rukte me hard los. Ik moest zo snel mogelijk naar mijn ouderlijk huis!"

 Ravage na het bombardement op Houten in 1944 Ravage na het bombardement op Houten in 1944 | Foto: Collectie RHC Zuidoost Utrecht

De gordijnen van de boerderij wapperen door de kapotte ramen. Op straat ligt puin en Bertus ziet overal dorpsgenoten in shock rondlopen. "Ik riep heel hard om mijn moeder en godzijdank antwoordde ze vrijwel direct. Hoewel onze schuur vernield was door het bombardement hadden zij en mijn vader het wonderwel overleefd. Ze was tijdens het bombardement bezig met erwtensoep maken. De pan stond nog op het fornuis."

De familie Boekhout komt goed weg, maar een aantal miltairen in de school en vijf Houtenaren, onder wie een jong meisje, overleven de geallieerde aanval niet. Een man die voor zijn zieke vrouw een boodschapje haalt en bij terugkomst zijn woning in puin ziet liggen, sterft ter plekke aan een hartaanval. Maar het eigenlijke doelwit, de Duitse generaal Reinhard, ontspringt de dans. Hij blijft ongedeerd.

VILLA VAN DE GENERAAL

De generaal, die het bevel voert over de Duitse troepen in de Betuwe, heeft vanwege de oprukkende geallieerden in het zuiden van het land zijn intrek genomen in een villa aan de Herenweg. Zijn staf verblijft in andere woningen in de straat die is afgezet en wordt bewaakt door soldaten.

 De woning waar generaal Reinhard verbleef tijdens het bombardement werd niet geraakt De woning waar generaal Reinhard verbleef tijdens het bombardement werd niet geraakt | Foto: RTV Utrecht / Mark van der Wel

In de huidige supermarkt op het Oude Dorp, hemelsbreed een paar honderd meter verder, zat tijdens de oorlog een smederij. Op zolder had het verzet een ruimte. De ondergrondse schakelde de Britse luchtmacht in toen ze signalen kregen dat de generaal thuis was.

"Ze moesten het derde witte huis, gerekend vanaf de kerktoren, hebben", vertelt historicus Otto Wttewaall. "Maar er bleek nog een schuur tussen te staan die ook wit was. De piloten hebben zich dus vergist. Het huis van de generaal werd daardoor niet geraakt."

NSB-BURGEMEESTER

Het bombardement werd niet van tevoren aangekondigd. Volgens Wttewaall kon dat ook niet anders. "Er zat hier destijds een NSB-burgemeester. Die had bij een vooraf aangekondigde aanval niet alleen de bevolking gewaarschuwd, maar zeker ook de generaal. En het moest een verrassingsaanval worden."

Je zou als monument de contouren van de school en het gemeentehuis in de straat kunnen verwerken."
Otto Wttewaal

Reinhard vlucht met zijn gevolg direct na het bombardement naar De Bilt waar hij zijn intrek neemt in De Bremhorst. Korte tijd later wordt ook die villa onder vuur genomen door geallieerde vliegtuigen. Maar opnieuw komt de generaal goed weg.

MONUMENT

Op het plein waar vroeger de school stond staat anno 2019 een bankje als herinnering aan de oorlogsjaren. Er wordt gewerkt aan een nieuw monument. Wttewaall hoopt dat als de plannen voor herinrichting van het oude dorp concreet worden ook aan een herinnering aan het bombardement wordt gedacht.

"Je zou de contouren van de muren van de school in de straat kunnen verwerken. En ook dat van het gemeentehuis. Maar weinig mensen weten dat dat hier vroeger ook stond."

BLIJVENDE HERINNERING

De 89-jarige Boekhout juicht een blijvende herinnering van harte toe. Hij denkt nog vaak terug aan die angstige momenten in november 1944.

 Bertus Boekhout was 15 toen Houten gebombardeerd werd Bertus Boekhout was 15 toen Houten gebombardeerd werd | Foto: RTV Utrecht

"Het is als het ware in mijn ziel gebeiteld. Nog steeds is het zo dat als een vliegtuig een duikvlucht neemt en je dat geluid hoort, ik de rillingen krijg. Maar ik kan het gelukkig navertellen. Onze buren kunnen dat niet. Ik zeg weleens 's morgens als ik opsta: Here, dank U dat ik het toch weer proberen mag."

Meer verhalen uit en over de Tweede Wereldoorlog vindt u op onze speciale projectwebsite 75 Jaar Vrijheid.


Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail naar nieuws@rtvutrecht.nl.



Lees ook




Nieuwsoverzicht