RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

- advertentie -
- advertentie -

WOII in foto's: Overweldigend Duits gedoe


UTRECHT/PROVINCIE UTRECHT - De Luftwaffe marcheert door de stad. Het ijzerbeslag onder hun laarzen maakt vervaarlijk veel herrie. Twee jongetjes lopen aan weerszijde mee, vol bewondering of vol ontzag. Het is zomer 1942 en aan de passerende fietser zie je dat je van het militaire vertoon eigenlijk niet eens meer hoeft op te kijken.
Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland bevrijd werd. Om de oorlogsjaren en de bevrijding ook nu nog een gezicht te geven, startte onder de naam 'de Tweede Wereldoorlog in 100 foto's' een grote landelijke zoektocht naar foto's die een goed beeld van die tijd geven.

Ook uit onze regio kwamen indrukwekkende foto's. In een serie artikelen blikken we terug op de verhalen die deze beelden nog altijd vertellen.
 Militair vertoon op de Nachtegaalstraat. Militair vertoon op de Nachtegaalstraat. | Foto: Nico Jesse / Nederlands Fotomuseum (Bewerking door RTV Utrecht)

De colonne op de foto van stadsfotograaf Nico Jesse stampt over de Utrechtse Nachtegaalstraat in de richting van de binnenstad en komt waarschijnlijk van de Maliebaan. In die majestueuze laan waren marcherende troepen en parades aan de orde van de dag.

NAZIBAAN
Weinig straten in Nederland zijn zo verbonden aan de Tweede Wereldoorlog als de Maliebaan in Utrecht, indertijd ook wel de Nazibaan genoemd. "De Maliebaan zat vol met Duitsers en NSB'ers", vertelde mevrouw Van der Most van Spijk in de DocU: Achter de Maliebaan, die RTV Utrecht in 2016 voor het eerst uitzond.

 Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart neemt defilé af. Utrecht, juni 1940. Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart neemt defilé af. Utrecht, juni 1940. | Foto: Beeldbank NIOD (Bewerking door RTV Utrecht)

In de oorlog woonde mevrouw Van der Most van Spijk als jonge vrouw tussen de kantoren die van de buurt Buiten Wittevrouwen een waar nazibolwerk maakten. "Al die grote huizen waren er natuurlijk geknipt voor. Er liepen ook telkens troepen over straat."

MARCHEREN EN ZINGEN
"Er zat iets overweldigends in dat Duitse gedoe", herinnerde mijnheer Van den Hul zich van zijn kindertijd aan de nabijgelegen Monseigneur Van de Weteringstraat. "In slagorde gingen ze door Utrecht, heel strak en gedisciplineerd. Als je 's avonds in je bed lag dan hoorde je ze marcheren en zingen. Het waren complete zangkoren, meerstemmig soms. Ik heb daarvoor of daarna nooit zoiets gehoord."

 NSB-leider Anton Mussert begroet Duitse gasten bij een parade ter ere van zijn verjaardag. Utrecht, 11 mei 1941. NSB-leider Anton Mussert begroet Duitse gasten bij een parade ter ere van zijn verjaardag. Utrecht, 11 mei 1941. | Foto: Fotopersbureau Stapf Bilderdienst beeldbank NIOD (Bewerking door RTV Utrecht)

De NSB had bij zijn oprichting in 1931 al voor een hoofdkwartier in Utrecht gekozen, onder meer omdat oprichters Anton Mussert en Cornelis van Geelkerken er woonden. Op haar hoogtepunt was de beweging gevestigd aan de oneven kant op de nummers 13 en 23 tot en met 35. Aan de overkant kwamen de Nederlandse SS op 66 en het stafkwartier van de Weerbaarheidsafdeling (76 en 78). Het leverde Utrecht de bijnaam 'NSB-hoofdstad' op.

TWEE GEZICHTEN
Ook de nazi's en Duitse militairen hadden zich diverse panden aan de Utrechtse laan toegeëigend. Opvallend was daarom dat de Maliebaan achteraf twee gezichten bleek te hebben. Bewoners als Frits Iordens en Marie Anne Tellegen raakten betrokken bij illegale acties tegen de bezetter. En dat was niet het enige waar die marcherende militairen geen weet van hadden.

 Optocht op de Maliebaan, nu niet van Duitsers of NSB'ers, maar een eerbetoon aan kardinaal De Jong op 7 mei 1945. Optocht op de Maliebaan, nu niet van Duitsers of NSB'ers, maar een eerbetoon aan kardinaal De Jong op 7 mei 1945. | Foto: Collectie Het Utrechts Archief (Bewerking door RTV Utrecht)

Achter de statige gevels werden verzetsacties voorbereid en onderduikers verstopt. In de toenmalige Oosterkerk kwam de lokale afdeling van spionagegroep Albrecht bijeen. Bij garage Grund op Maliebaan 71 kwam het voor dat aan de voorkant Duitse voertuigen stonden te tanken terwijl aan de achterkant een partij in de kelder gedrukte verzetskranten werd opgehaald. En in de kluis van het Aartsbisschoppelijk paleis lag de geheime administratie van het Utrechts Kindercomité, dat Joodse kinderen hielp ontsnappen aan de holocaust.

Bekijk hieronder de hele DocU Achter de Maliebaan van Marijke Vreeburg, waarin Utrechters terugblikken op de Tweede Wereldoorlog in hun oude buurt.



Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail naar nieuws@rtvutrecht.nl.



Lees ook




Nieuwsoverzicht

- advertentie -


- advertentie -
- advertentie -
- advertentie -