RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

- advertentie -
- advertentie -

Marianne uit Utrecht kreeg een nieuwe nier tijdens coronapiek: 'Is dit wel veilig, dacht ik'

PROVINCIE UTRECHT - In de maanden maart en april werd de normale zorg in ziekenhuizen flink teruggeschroefd. Operaties werden uitgesteld en afspraken verzet. Ook orgaantransplantaties bleken lastiger uit te voeren tijdens de coronacrisis. Transplantaties met levende donoren werden helemaal stilgelegd, het aantal donaties van overleden donoren was ook veel minder. Dat terwijl het doel was om juist meer transplantaties te laten plaatsvinden.

"Alles is anders in coronatijd, transplantaties bleken daarop geen uitzondering", vertelt Arjan van Zuilen, nierspecialist en hoofd van het niertransplantatieprogramma in het UMC Utrecht. Hij reflecteert op een voorjaar waarin niets vanzelfsprekend bleek in de zorg. En dat in het jaar dat de donorwet van kracht wordt. Het doel van de wet is om duidelijkheid te krijgen voor artsen en nabestaanden van mensen die overlijden. Nederlanders boven de 18 jaar moeten vastleggen of ze donor willen worden of niet, of dat bijvoorbeeld een naaste die beslissing moet nemen. Wanneer geen keuze wordt gemaakt, wordt er vanuit gegaan dat degene geen bezwaar heeft om donor te zijn.

Het CBS maakt vandaag bekend dat 51 procent van de Nederlanders nog niet is geregistreerd. Met het instellen van het register ontstond ook de hoop dat mensen die een orgaan nodig hebben sneller geholpen worden. Dat laatste is door de coronacrisis flink opgeschort.

"We hielden de berichten rondom Covid-19 natuurlijk nauwlettend in de gaten. Half februari maakten we in het ziekenhuis al plannen hoe we dit aan moesten pakken", legt Van Zuilen uit. "We wisten niet wat er precies aankwam, wel dat het een grote impact zou hebben. Konden we Łberhaupt nog wel een transplantatie doen? Wanneer je een levende donor naar je ziekenhuis haalt en opereert, is die donor erg kwetsbaar natuurlijk. Wat als degene corona zou krijgen? En wat als de donor na de operaties complicaties zou krijgen? Wellicht zouden we hen dan niet goed kunnen opvangen omdat we veel energie in de zorg voor coronapatiŽnten moesten steken," legt Van Zuilen uit.

'We wisten niet wat er precies aankwam, wel dat het een grote impact zou hebben'"
Arjan van Zuilen, Hoofd niertransplantatieteam UMC

"Transplantaties met levende donoren hebben we tijdelijk helemaal stil moeten leggen. De veiligheid van de patiŽnt maar ook van de donor heeft bij ons altijd voorop gestaan. Zo'n operatie is een levensveranderende gebeurtenis. Dus als je tegen een patiŽnt moet zeggen dat die niet doorgaat, is dat heel lastig. Dat zijn heftige gesprekken. En het roept meteen ook vragen op. We konden niet zeggen kom maar over twee weken langs. We hadden nog niet veel antwoorden. Wel wisten we zeker: de gezondheid van de patiŽnten gaat voor alles", zegt Van Zuilen.

Waar de transplantaties met levende doneren compleet stil komt te liggen, gaan de transplantaties met overleden donoren door. Maar het zijn er wel veel minder. Door de lockdown zijn er bijvoorbeeld minder verkeersslachtoffers die doorgaans een goede donor zouden kunnen zijn. En er is onduidelijkheid over de tests voor het virus.

"We maakten telkens de afweging: is dit veilig? Heeft de overledene misschien Covid-19? En wanneer iemand overlijdt die organen wil doneren komt er een speciaal uitnameteam naar de IC om degene te opereren. En wil je zo'n team dat van ziekenhuis naar ziekenhuis trekt blootstellen aan coronapatienten die misschien ook op zo'n IC liggen? Het was een puzzel."

IS DIT WEL VEILIG?
Marianne Rottier (64) uit Utrecht stond op de wachtlijst voor een nieuwe nier "Ik kreeg al 3,5 jaar dialyses. Dat is echt intensief; drie keer per week vier uur per dag lig je aan het apparaat. En ik bleek ook nog last te hebben van de zogeheten dialysekater. Dus op de dag zelf was ik erg moe en voelde ik me niet lekker, maar dat duurde de dag erna nog voort. Ik stond op de wachtlijst en had al een aantal keer een telefoontje gehad over een nieuwe nier, maar dat bleek dat uiteindelijk net geen goede match. Dat is heel zwaar, echt een klap in het gezicht."

Begin april, middenin de lockdown, krijgt Marianne opnieuw een telefoontje; er is een nier beschikbaar. "Het ging in die tijd op tv, op de radio, in de kranten alleen maar over corona, dus het schoot meteen door mijn hoofd: is dit wel veilig? Dus ik zei dat ik erover na wilde denken. Dat mocht, wel tien minuten, want daarna zou de nier naar een ander gaan. Dat begreep ik heel goed."

Arjan van Zuilen herkent dit dilemma. "Ja, dat speelde volop. Je wilt iemand juist beter maken en dat doen we met zorgvuldige screening. En je weet ook dat als ze een operatie niet krijgen, ze weer langer moeten dialyseren. Dat kan de gezondheid natuurlijk schaden. Maar we hebben mensen ook ronduit de vraag gesteld: we hebben een nier, maar wil je het wel nu? Die vraag moet je stellen." Voor Marianne is het antwoord volmondig ja. "Nadat ik het even had laten bezinken, bedacht ik me dat dit een kans is op een nieuw leven, daar moest ik voor gaan. Dus mondkapje voor en op naar het ziekenhuis."

AFWEERSYSTEEM
"We hebben in die periode enorm veel geleerd", legt Van Zuilen uit. "Wanneer je een orgaan krijgt moet je daarvoor afweerremmende medicijnen slikken zodat het orgaan niet meteen wordt afgestoten. Nu zijn er patiŽnten die een hoge dosis hiervan nodig hebben. Maar als je afweersysteem wordt teruggeschroefd en je krijgt corona, dan komt dat extra hard aan. Dus daar hielden we rekening mee in de selectie voor een geschikte ontvanger. Maar nu, een paar weken later, wordt er zelfs onderzoek gedaan naar dat medicijn en patiŽnten die al corona hebben. Misschien dat dit afweerremmende medicijn hen juist kan helpen.Heel bijzonder hoe dat werkt."

Marianne doorstaat de operatie goed. "In mijn tijd in het ziekenhuis kon er natuurlijk niet veel bezoek komen dus mijn zoon en een vriendin wisselden elkaar af. En eenmaal thuis wist ik ook: ik moet heel streng zijn voor mezelf. Niet even naar de Albert Heijn en vrienden over de vloer, dat kan ook niet. Nu ontvang ik ze mondjesmaat even in de tuin. Maar ik moet dubbel oppassen."

'Ik moet heel streng zijn voor mezelf, ik moet dubbel oppassen'"
Marianne Rottier

Van Zuilen beaamt dit volledig. "We zien gelukkig geen verband onder mensen die alsnog een transplantatie hebben ondergaan en corona. We dachten dat ze er wellicht meer vatbaar voor zouden zijn maar dat lijkt nu mee te vallen. Bovendien denk ik dat elke patiŽnt in de oren heeft geknoopt dat afstand houden en handen wassen van levensbelang is. Onze patiŽnten hebben zich super strak aan de voorwaarden gehouden", zegt Van Zuilen niet zonder trots.

INHAALSLAG
Nu de coronavoorschriften zijn versoepeld en de normale zorg in de ziekenhuizen meer op gang komt ziet Van Zuilen een lijst met patiŽnten die nog geopereerd moeten worden. "Hoe benader je deze mensen? We voeren altijd lange gesprekken om een goed beeld te krijgen van een patiŽnt, maar even naar het ziekenhuis komen is een risico dus doen we niet graag. Maar alles over telefoon bespreken is ook geen optie. We willen dat de patiŽnt ons vertrouwt en dat gaat niet als je elkaar bij wijze van spreken nog niet eerder gezien hebt. Natuurlijk willen we in de zomer een inhaalslag maken. Daar doen we hard ons best voor. Maar we moeten ook reŽel zijn, wij zijn niet de enige afdeling die graag operaties wil inhalen."

Marianne durft weer naar de toekomst te kijken. "Na zes weken bleek ik toch complicaties te hebben, dat was balen maar daar krabbel ik nu weer van op. Ik vind het spannend maar ik ben bovenal echt blij. Dit kan een heel nieuw leven worden." Ze hoopt dan ook dat meer mensen gebruik maken van het donorregister en hun wensen kenbaar maken. "Ik ben daar wel echt harder in geworden. Opmerkingen als 'dan is mijn lichaam niet meer compleet', daar kan ik niet goed tegen. Het heeft mij namelijk zoveel geholpen. Laat gewoon weten wat je wilt, leg het vast."


Meer lezen over het coronavirus in de regio? Alle verhalen en de gevolgen voor de provincie Utrecht hebben we verzameld op deze plek.



Lees ook




Nieuwsoverzicht

- advertentie -


- advertentie -
- advertentie -
- advertentie -