RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

- advertentie -
- advertentie -

Natuurlijk Zoëy: 'Wat we nodig hebben is meer dynamiek in het waterpeil'

1/4
VIJFHEERENLANDEN - Ecoloog Jan van der Winden loopt met Eddy in de Zouweboezem. Het oude waterbergingsgebied in Vijfherenlanden waar het een paradijs is voor vogels als de purperreiger en de witvleugelstern. Vanaf de dijk bij Lexmond wijst Jan aan: "Kijk daar dat moerasgebied is de historische Boezem. Die werd vroeger gebruikt om water in op te vangen en dat water werd in de omgeving gebruikt als er tekort was. Teveel water werd opgeslagen in de boezem. Daarna werd het naar de rivier gepompt en die bracht het naar zee toe." Het gebied naast de boezem was ooit in gebruik om riet te snijden als dakbedekking . Nu is het ingericht als moeras zodat er nog steeds water kan worden opgeslagen.

 Het moerasland ligt veel hoger dan de polder dus om het moeras nat te houden moet er voortdurend water ingepompt worden. Het moerasland ligt veel hoger dan de polder dus om het moeras nat te houden moet er voortdurend water ingepompt worden. | Foto: Erik Carrière

Hoe maak je een moeras? Jan: "Moeras is eigenlijk een gebied waar het waterpeil schommelt. Dat hebben we bijna niet meer in Nederland want overal in Nederland zijn de peilen min of meer stabiel. In de zomer wordt het peil hoger gezet en in de winter lager terwijl het in de winter van nature juist hoger staat. Heel veel diersoorten zijn gespecialiseerd op die wisselingen. Die kijken elk jaar waar ze moeten zijn zodat ze daar veel jongen kunnen grootbrengen.

Natuurlijk Zoëy: Waterbeheer in de Zouweboezem


"Voor natuur is waterhuishouding alles bepalend. Het kan te droog worden of te nat, maar wat we vooral nodig hebben is peildynamiek. Want daar hebben veel soorten juist baat bij", aldus Jan. "Grote stukken land hier zijn van het Zuid-Hollands Landschap maar eromheen ligt agrarisch land waardoor er verschillende belangen zijn. Er moet veel overlegd worden met boeren om het voor iedereen zo optimaal mogelijk te maken. Boeren willen heel vroeg in het seizoen, met grote machines, het land kunnen bewerken en daarvoor moet het land droog genoeg zijn. Bovendien groeit het gras ook niet goed als het te nat is. Boeren willen dus een zo laag mogelijk waterpeil en dat is tegennatuurlijk. Een oplossing is om stukjes af te dammen om binnen de dijkjes een dynamisch waterpeil te kunnen behouden. Stukken met hoger waterpeil en andere stukken met lager waterpeil. Dat is nou polderen."

 Een witvleugelstern en een zwarte stern. Een witvleugelstern en een zwarte stern. | Foto: Erik Poelen

"Het komische is dat daardoor tegenwoordig de droge gebieden lager worden, waardoor het water steeds ernaartoe terugloopt. En bijzondere moerassen liggen vooral hoog in het land, terwijl die vroeger juist op de laagste punten lagen in het landschap. Om het hoger gelegen gebied nat te kunnen houden moet er steeds meer gepompt worden en dat is dus niet zo duurzaam. Eigenlijk zou je juist van die lager gelegen delen moeras moeten maken. En omdat de zeespiegel steeds meer stijgt zal het steeds moeilijker worden om gebieden droog te houden. Kijk maar naar de wateroverlast in dorpjes als Wilnis en Kockengen", legt Jan uit.

Veen
Dit is veenbodem en als dat droog valt en er lucht bij komt, dan verdampt er veen en gaat ie dus langzaam zakken. Omdat het moerasgebied nat wordt gehouden, daalt de bodem daar minder snel. Dus het natte gebied komt alleen nog maar hoger te liggen ten opzichte van het drogere gebied waar wel het veen verdampt en inklinkt door gebruik.

Witvleugelstern
Ondertussen is het moerasgebied bij de Zouweboezem rijk aan een grote broedkolonie purperreigers en moerasvogels, zoals de zwarte stern en de witvleugelstern. "Kijk ze daar zitten op die vlotjes, wat fantastisch!" Jan: "We waren ze bijna kwijt in Nederland als broedvogel maar sinds we die vlotjes hebben neergelegd zijn ze er weer. Vroeger maakten deze vogels hun nesten op rotzooi dat door de dynamiek van het waterpeil werd aangevoerd. Maar omdat het peil nu niet zo dynamisch meer is zijn ze hun broedeilandjes kwijt. Vandaar dat er nu kunstmatige broedvlondertjes liggen."


Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail naar nieuws@rtvutrecht.nl.



Lees ook




Nieuwsoverzicht

- advertentie -


- advertentie -
- advertentie -
- advertentie -