Hoe de bouw van 1600 huizen in Utrecht afhangt van de verbreding van de A27

UTRECHT - Een nieuwe woonwijk met 1600 woningen in de Utrechtse wijk Rijnsweerd kan waarschijnlijk niet gebouwd worden als de verbreding van de A27 bij Amelisweerd wordt afgeblazen. De woonwijk moet op de Archimedeslaan komen, waar nu nog HAL16 staat, een voormalig onderwijscomplex. Dat gebouw moet tegen de vlakte om ruimte te maken voor de woningen, een gezondheidscentrum en een supermarkt. Het enige probleem: er ligt een snelweg in de achtertuin.
De bouw van 1600 woningen in Rijnsweerd hangt af van de verbreding van de A27.
Tien jaar lang was HAL16 een begrip in Utrecht: een groot schoolgebouw dat tijdelijk bewoond werd door studenten. Ook waren er ateliers en alternatieve werkplaatsen. Omdat wetgeving niet toestaat dat zo'n project langer dan tien jaar bestaat, staat het pand nu leeg. Vorige maand werd het nog gekraakt en ontruimd.

Knooppunt Rijnsweerd

Dat het pand gesloopt gaat worden staat al jaren vast. Daarna is er ruimte om een volwaardige woonwijk met 1600 woningen te bouwen. Het pand ligt in de oksel van knooppunt Rijnsweerd, de kruising van de snelwegen A27 en A28. Dat knooppunt moet dringend opgeknapt worden. Onder andere omdat het een gevaarlijk stuk snelweg is. In de zogenoemde 'varkensbocht' gebeuren gemiddeld vijf keer vaker ongelukken dan op andere delen van het knooppunt.
Als het tracébesluit vernietigd wordt, dan kan het huidige plan niet doorgaan
Klaas Verschuure (D66-wethouder)
Dat knooppunt zorgt ervoor dat er op de Archimedeslaan op dit moment niet gebouwd kan worden, zegt Etienne de Jager, projectleider van de gemeente Utrecht: "Hij ligt nu in de weg, maar er zijn plannen van Rijkswaterstaat om de weg terug te leggen, geluidsschermen te bouwen en stil asfalt te gebruiken. Daarom kan hier die woonwijk komen."

Varkensbocht

De plannen om de varkensbocht te verwijderen maken onderdeel uit van de totale aanpak van de snelwegen A27 en A12 bij Utrecht. Als die varkensbocht verdwijnt, wordt het terrein ongeveer twee keer zo groot. Door de aan te leggen geluidsschermen en stiller asfalt kan er ook dichter op de snelweg gebouwd worden, en daarom is er dus ruimte voor deze 1600 woningen.
Maar tegen het opknappen van de A27 bestaat veel weerstand omdat er een strook bomen bij Amelisweerd voor gekapt moet worden. De aanpak van de snelwegen is al een aantal jaren vertraagd door succesvolle bezwaarprocedures. En zolang de snelweg niet verlegd wordt, komen er ook geen 1600 nieuwe woningen.

Tracébesluit

De minister besloot eerder dat de snelweg aangepakt moet worden. Dat heet een zogenoemd tracébesluit. Maar tegen dat tracébesluit lopen diverse procedures bij de Raad van State, onder andere vanwege de stikstofproblematiek.
Hij ligt nu in de weg, maar er zijn plannen van Rijkswaterstaat om de weg terug te leggen, geluidsschermen te bouwen en stil asfalt te gebruiken. Daardoor kan hier die woonwijk komen
Etienne de Jager (Projectmanager gemeente Utrecht)
Als het hele project van de verbreding van de A27 wordt stopgezet, kunnen ook die 1600 woningen niet gebouwd worden, zegt wethouder Klaas Verschuure (D66). "Als het tracébesluit vernietigd wordt, dan kan het huidige plan niet doorgaan."

Politieke spagaat

En zo zit de gemeente Utrecht in een spagaat, want officieel is Utrecht tegen de verbreding van de A27. Verschuure: "Het officiële standpunt van het college van Utrecht en de gemeenteraad is dat we tegen de verbreding van de A27 zijn."
Maar ondertussen maakt dezelfde wethouder plannen voor die nieuwe woonwijk, alsof de snelweg wel verbreed wordt. "Wij maken onze plannen op basis van vastgesteld beleid", zegt de wethouder. "Er is ooit een tracébesluit genomen. Op basis daarvan kijken wij wat mogelijk is. Dat tracébesluit maakt mogelijk dat de varkensbocht verlegd gaat worden. En dat maakt woningbouw daar mogelijk."
Verschuure is tegen de verbreding van de A27, maar hij vindt het ook belangrijk dat dit woningbouwproject doorgaat. En daardoor zit hij in een onmogelijke spagaat: Utrecht heeft een chronisch tekort aan betaalbare woningen, die krappe woningmarkt is - naast de bomen van Amelisweerd en de klimaatdoelen - een knellend probleem in Utrecht.