Zeldzame goudjakhals aangereden bij A28, voor het eerst dat dood exemplaar wordt gevonden

© Kees Oostenbrink/Menno Bausch Fotografie
ZEIST - Langs de A28 bij Zeist is een goudjakhals gevonden. Het dier was vrijdag aangereden. Het is voor het eerst dat een dood exemplaar van de goudjakhals in Nederland is aangetroffen. Het dier wordt dan ook maar zeer zelden gezien in ons land. Dit jaar zijn er nog maar acht meldingen gedaan en die waren in Groningen, Drenthe en Gelderland.
Boswachter Kees Oostenbrink zegt dat hij eerst een melding binnenkreeg van een aangereden vos bij de A28. "Het was donker, maar ik zag direct dat dit geen vos was", zegt hij. Hij vermoedt dat het om een goudjakhals gaat en heeft gelijk door dat het daardoor weleens om een heel bijzondere vondst kan gaan.
"Het is heel opmerkelijk. Want van de goudjakhals zijn maar een paar waarnemingen bekend," zegt Oostenbrink. In de regio van Zeist gaat het slechts om één ongeverifeerde melding van het dier. Oostenbrink besluit vervolgens om het dier naar bioloog en roofdierenexpert Jaap Mulder te brengen.

Groter dan een vos

"Ik kon zijn vermoeden direct bevestigen", zegt Mulder. "Het dier is groter dan een vos. Dit exemplaar woog ruim tien kilo, terwijl vossen vaak zo'n zes of zeven kilo wegen. Verder heeft hij een beetje het uiterlijk van een wolf, met zijn bruin-grijze vacht. Door zijn korte staart is hij ook goed herkenbaar als jakhals."
Dat goudjakhalzen ook af en toe in Nederland worden gezien, is bijzonder. Want van oorsprong komt het dier vooral voor in Zuidoost-Europa. "Ze komen uit de Balkanlanden. Maar ze zijn zich nu als een soort zwervers aan het uitbreiden en worden ook in Midden-Europa gevonden. Blijkbaar zijn ze zo goed in dat zwerven dat ze af en toe ook ons land bereiken."
Hoewel het wel voorkomt dat jakhalzen ook schapen eten, hoeven boeren zich niet direct zorgen te maken om de goudjakhals. "Hij is toch wel een flink stuk kleiner dan de wolf", zegt Mulder. "Het zijn meer dieren die van konijnen en hazen leven dan van reeën en schapen."

Eigen leefgebied

Of de bijzondere vondst ook betekent dat we de goudjakhals vaker in de regio gaan zien, durft Mulder nog niet te zeggen. "Het begint altijd met zwervende exemplaren die op zoek zijn naar een eigen leefgebied, maar die zoeken natuurlijk ook een eigen partner. Dat zie je bij wolven ook, daar kan je het wel mee vergelijken."
"Een wolf vindt dan een eigen gebied, nestelt zich daar en wacht dan op een partner", gaat Mulder verder. "Of een wolf treft een partner in een leefgebied en sluit zich daarbij aan. Dat zijn de twee belangrijkste voorwaarden. Dat er een territorium is met voldoende rust en voedsel. En dat er een partner is."
Wat er nu gaat gebeuren met de gevonden goudjakhals is nog niet zeker. "Helaas was het dier te ver heen om nog op te zetten", zegt Mulder. "Wat mij betreft gaan de resten naar Naturalis."