Utrechtse bioloog over de merel: 'Populatie met 30 procent afgenomen, het gaat heel slecht'

© Pixabay
DOORN - Het gaat niet goed met de meest algemene en een van de bekendste vogels van ons land: de merel. Om hiervoor aandacht te vragen heeft de Vogelbescherming in Zeist 2022 uitgeroepen tot het jaar van de merel. Alles wordt uit de kast gehaald om onderzoek naar de gezondheid en leefomstandigheden van het vogeltje mogelijk te maken.
Luc Hoogenstein, bioloog en natuurfotograaf met een passie voor vogels, uit Utrecht snapt dat wel. Hij ziet ook dat het beestje het moeilijk heeft. "Er zijn er niet te weinig, maar het gaat gewoon slecht met de merel. Wat we hebben ontdekt is dat de afgelopen drie á vier jaar de populatie van merels in Nederland met 30 procent is afgenomen", zegt hij. "Het is echt een enorm aantal, het gaat om honderdduizenden vogels. De vogelbescherming wil heel graag weten wat reden van die achteruitgang is."

Tuinvogels en stadsvogels

De merel behoort tot de tuin- en stadsvogels. Ze zijn ongeveer 25 cm lang en wegen 80 tot 100 gram. Hun spanwijdte is 34 tot 38 cm. De mannetjes hebben zwarte veren en de vrouwtjes bruine, en je ziet ze dus het vaakst in de tuin.
Hoogenstein: "Je ziet ze in het gras vaak naar insecten of zaadjes zoeken. Als het wat onveilig is of ze hebben rust nodig, dan zoeken ze de heg op. Ze hebben daar dekking en de vijanden zien ze niet, dan gaan ze er lekker zitten."

Dalende populatie

Terug naar de vraag hoe het kan dat de populatie van de merels zo daalt. De uitbraak van het Usutu-virus, waaraan heel veel merels zijn bezweken, is één van de oorzaken. Maar nu dat virus lijkt te zijn verdwenen uit Nederland, moet er meer aan de hand zijn denkt ook Hoogenstein.
"In 2018 en 2019 hadden we twee hele droge jaren, dat betekent dat het voedsel voor de merel heel laag in de grond zat. Ze eten heel veel wormen en die wormen houden van natte bodems. Als het droger wordt, gaan die wormen dus ook naar beneden en kan de merel niet meer bij zijn eten. Zijn snavel is te kort", legt hij uit.
Het Usutuvirus is een virus dat door muggen wordt overgedragen en komt oorspronkelijk uit Afrika. Het Usutu-virus dook in 2016 voor het eerst op en breidde zich uit over heel Nederland. Het virus heeft grote invloed gehad op de aantallen merels in Nederland, aldus Vogelbescherming Nederland.
Of dat de enige reden is, is nog maar de vraag. De komende tijd wordt alles onder de loep genomen wat de daling veroorzaakt kan hebben.
Hoogenstein: "Je ziet dat het aantal katten vanaf 1950 is toegenomen. De druk van katten op de merel is wel groter geworden. De predatie van katten op de merel heeft altijd al plaatsgevonden, maar er zijn nu nog meer katten dan voorheen. Dus de druk neemt toe."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.