De mestkelder van veehouder Henk ontplofte: 'Ik zag m'n zoon rennen vanuit de stal, toen wist ik genoeg'

MAARSBERGEN - In een stal van veeboer Henk van der Wind in Maarsbergen ontplofte gisterochtend een mestkelder. Na de opluchting als de zoon van de boer ongedeerd blijkt, volgen direct de zorgen om twintig koeien die als gevolg van de explosie diep in de mest staan. "Bij de eerste aanblik zakt de moed je wel in de laarzen."
Met man en macht worden de koeien bevrijd.
Met man en macht worden de koeien bevrijd. © Koen Laureij
Het was een dag die begon als alle andere, vertelt Henk van der Wind. Om 05.00 uur begint de boer met melken, tussen 11.00 en 11.30 zit hij in de huiskamer voor een overleg. "Toen vond die explosie plaats, dan verandert alles in een moment."
Tijdens de paar stappen die de boer richting het raam zet om te gaan kijken, krijgt hij al een onderbuikgevoel. "Er zal toch niks in de stal wezen. Ik zag m'n zoon rennen vanuit de stal. Toen wist ik genoeg."
Het is namelijk niet voor het eerst dat een mestput explodeert. Om de uitstoot van schadelijke stoffen te voorkomen hebben emissiearme stallen een afgesloten mestkelder. In tegenstelling tot -vaak oude- mestkelders met een rooster kunnen gassen daaruit niet ontsnappen. Dat leidt inderdaad tot verminderde uitstoot, maar kan ook leiden tot een gevaarlijke ophoping van gassen. Zo ging dat eerder al eens mis in Lettele en in Markelo.

Trillen als een rietje

Dat wist boer Henk van der Wind ook toen hij vanochtend de enorme knal hoorde. "Je eerste zorg is of er persoonlijke ongelukken zijn gebeurd", vertelt Van der Wind. Zijn zoon is op dat moment aan het werk rondom de stal, hij blijft ongedeerd. "Daar zijn we enorm dankbaar voor."
Direct daarna komt de zorg over zijn dieren. Als Van der Wind de gevolgen van de explosie ziet zakt de moed hem naar eigen zeggen in de laarzen. "Mijn zoon zag het gebeuren. De betonplaten werden meer dan een meter opgetild, met koeien en al. En die plopten zo de kelder in."
Dierenartsen staan paraat om de koeien te verzorgen.
Dierenartsen staan paraat om de koeien te verzorgen. © Koen Laureij
Twintig koeien staan tot aan hun buik in de mest. "Die dieren, daar doe je het voor. Daar sta je mee op en je gaat ermee naar bed. Je kent al je koeien. Het is heel beroerd als je dat aan moet zien, als ze in die put zitten en ze hebben kwetsuren opgelopen. Dat grijpt je aan als boer."
De zoon van de boer zit bij de vrijwillige brandweer in Maarsbergen. "Die heeft direct gezegd dat er opgeschaald moest worden." Verschillende korpsen zijn snel ter plaatse. Het kost uiteindelijk uren om de koeien te bevrijden. Van der Wind geeft de hulpdiensten alle lof. "Ze hebben een enorme inzet geleverd. Je staat zelf echt te trillen als een rietje."

Hopen en bidden

Het verwondert de boer dat zijn koeien uiteindelijk toch in de benen komen. Alle dieren komen levend uit de put. De komende dagen zijn spannend, dan wordt duidelijk wat de gevolgen van de stress en mogelijke longbeschadigingen zijn. "De zorg voor de dieren staat nu bovenaan. Samen met de dierenartsen ga je ze nu van extra zorg voorzien. Het is hopen en bidden dat het mee gaat vallen", aldus de veehouder.
"Het is ook wel weer apart, als ze dan in de benen zijn en ze zitten op een mooi droog plekje, dat een aantal dan alweer snel aan het herkauwen is. Dat is mooi om te zien", zegt de boer. "Maar de schrik zit er ook wel goed in, dat begrijp je."
De vloer is medebepalend voor het aantal koeien dat een boer mag houden, met als vuistregel: een boer met een lagere uitstoot, mag meer dieren houden. Maar wat als die vloer zorgt voor een gevaarlijke situatie?
Vraag het nu aan Van der Wind en hij wil geen gesloten mestkelder meer. "Dat is een potentiële bom, dat hebben we hier vandaag nadrukkelijk ondervonden." De discussie over de mestkelders wordt al gevoerd. "Hoe kunnen we nou voorkomen dat dit nog een keer voorkomt?"