Provincie uit kritiek op Den Haag in nieuwjaarstoespraak: 'Financiële positie van provincie is zorgelijk'

© Provincie Utrecht
PROVINCIE UTRECHT - Commissaris van de Koning Hans Oosters uit in zijn nieuwjaarstoespraak stevige kritiek op Den Haag. Zo maakt Oosters zich zorgen over de financiële middelen van de provincie en Utrechtse gemeentes. Daarnaast vindt hij dat de plannen van het kabinet als het gaat om stikstofaanpak en windturbines beter juridisch onderbouwd moeten worden.
De kritiek komt twee dagen na de beëdiging van het nieuwe kabinet. "Dit is een goed moment om hierover als provincie Utrecht duidelijkheid te geven", zegt Oosters. "Op inhoud delen we de ambities voor klimaat, energie, woningbouw, mobiliteit, natuurontwikkeling en landbouw. Maar, zegt Oosters, het ontbreekt de provincie en lokale overheden aan geld. "Zorgelijk", noemt de commissaris van de koning de financiële positie van de provincie en gemeenten. Oosters is bang dat dit gevolgen zal hebben voor de inwoners van de provincie Utrecht. "Als het gaat om benaderbaarheid en dienstverlening zijn het de decentrale overheden die het imago van 'de overheid' bepalen. Wanneer zij niet in staat zijn hun taken goed uit te voeren, zal het vertrouwen van inwoners wegblijven en ontberen we het benodigde draagvlak voor de benodigde transities."

'Samenwerken een hele opgave'

Een ander kritisch punt van Oosters is de onduidelijke bestuursstructuur. Zo vraagt hij zich hardop af in hoeverre de Utrechtse gemeentes nog zelf kunnen besturen. "Het kabinet spreekt over meer centrale regie en wil vaker zijn 'aanwijzingsbevoegdheid' benutten", zegt Oosters. "Onze gedecentraliseerde eenheidsstaat biedt echter ruimte voor bestuurlijke afwegingen die we maken vanuit lokale betrokkenheid en kennis." Oosters vindt dat het kabinet duidelijk moet maken wat het kabinet verwacht van de provincie en gemeentes en in hoeverre ze ondersteund worden door het rijk.
Daarnaast vindt Oosters de samenwerking tussen gemeentes, provincies en het rijk beter kan. "Het vorige kabinet heeft samen met decentrale overheden ingezet op het zogenaamde interbestuurlijk werken. Nu, vier jaar later, blijkt dit een wisselend succes. We zijn er nog niet." Zo zegt Oosters dat Rijksdepartementen moeite hebben met delegeren, maar dat het samenwerken tussen provincies en gemeenten ook "een hele opgave" is. "Er moet nog geoefend worden in het 'zaken overlaten aan elkaar' en 'de ander iets gunnen'.
Verder hekelt Oosters de vertraging van grote plannen van Den Haag die juridisch niet goed onderbouwd zijn, wat gevolgen heeft voor de omgeving. Als voorbeeld noemt hij de stikstofaanpak en de plaatsing van windturbines. "Dit levert onzekerheid op bij belanghebbenden en betrokkenen, en plaatst provincie en gemeenten in een ongemakkelijke positie", zegt Oosters. "Dus, kabinet, kijk wat meer met een staatsrechtelijke en juridische blik naar de aanpak en uitvoering."

Stap van Bruins Slot naar Den Haag

Oosters is verder positief gestemd over de stap van oud-gedeputeerde Hanke Bruins Slot, die de provincie Utrecht verruilt voor Den Haag. "Utrecht is trots dat onze Hanke Bruins Slot nu minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is", zegt hij. "In haar bestuurlijk werk voor onze mooie provincie herkennen wij de kernwaarden van goed bestuur. Wij wensen haar alle succes en verheugen ons op de voortzetting van de samenwerking."
Bekijk hier de gehele toespraak: