Export van groente en fruit naar Oekraïne ligt stil door oorlog

© RTV Utrecht
PROVINCIE UTRECHT - De peren rotten nog niet weg in de magazijnen, maar fruittelers in de regio hebben al last van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Dat begon een paar weken geleden al met de fruitboycot van Belarus (Wit-Rusland). "Elke strubbeling in de markt merken we meteen".
Bij de Brexit was het niet anders, legt Marc André de la Porte uit. Hij is voorzitter van de Nederlandse Fruittelers Organisatie in Midden-Nederland. "Ze zeiden wel dat we van de Brexit niet veel zouden merken, maar de prijs van fruit ging meteen naar beneden."
Export van groente en fruit naar Oekraïne ligt stil door oorlog

Economische wet

Het lijkt een simpele economische wet: als afzetmarkten wegvallen en je blijft daardoor met meer fruit zitten, dan krijg je vanzelf minder geld voor je appels en peren. Dat gebeurt in Oost-Europa al sinds 2014, toen Rusland een boycot instelde voor westers fruit. Op 1 januari kwam daar nog een Belarussische boycot bovenop. "We zitten al een paar weken met lagere prijzen", zegt De la Porte. "Nu ook Oekraïne door de oorlog als markt is weggevallen, wordt dat er niet beter op."
Volgens de belangenvereniging GroentenFruithuis ligt de uitvoer van groente en fruit naar Oekraïne inmiddels helemaal stil. "Het is een heel onzekere situatie", geeft een woordvoerder aan. In het uiterste geval betekent de exportstop voor de Nederlandse groente- en fruitsector een kostenpost van zo'n 30 miljoen euro op jaarbasis. In 2020 kwam de uitvoer naar Oekraïne op dat bedrag uit.

Importverbod

Belarus verbiedt sinds 1 januari de import van levensmiddelen als vleesproducten, zuivel, noten, zout én groente en fruit. Volgens staatspersbureau Belta is de maatregel een reactie op de sancties die westerse landen eerder oplegden. Samen met de oorlogsdreiging en de eerdere Russische boycot heeft dat ervoor gezorgd dat de tussenhandel al langer veel voorzichtiger is. De la Porte: "Wij kunnen ons fruit minder goed kwijt aan handelaren, omdat die ook niet weten of ze het kwijt kunnen."
Rusland stelde de boycot in 2014 in, als reactie op westerse sancties na de Russische annexatie van de Krim en de steun van Rusland aan de separatisten in Oost-Oekraïne. De pijn werd toen vooral gevoeld door de perenkwekers en dat zal nu niet anders zijn. Vanuit Nederland gaan immers vooral uien én peren naar Oekraïne. In Nederland eten we een stuk minder peren. De gemiddelde Nederlander at volgens onderzoek indertijd maar acht peren per jaar en de bulk van de productie ging naar Oost-Europa. "Het zou natuurlijk schelen als we wat meer peren gaan eten", zegt De La Porte lachend. "Ik kan het aanraden hoor … Ze zijn best lekker én gezond."
Nog steeds moet de perensector het vooral van de export hebben, waardoor ze ook gevoeliger is voor prijsdalingen. Het risico bestaat daarom dat telers hun waar onder de kostprijs moeten verkopen. Na 2014 bleven tuinders in de regio wel eens met delen van hun oogst zitten. Een enkeling schonk het daarom uiteindelijk maar aan de voedselbank.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.