Van autostad naar fietsstad: wie krijgt voorrang in Nieuwegein?

NIEUWEGEIN - Woonerven met volop parkeerplekken en brede stadsautowegen staan eind jaren 60 op de ontwerptekeningen van Nieuwegein: een autostad is in de maak. Terwijl de auto nog altijd veelvuldig wordt gebruikt, gaan tegenwoordig steeds meer stemmen op om de fiets belangrijker te maken. Een belangrijke vraag in verkiezingstijd is dan ook: wie krijgt voorrang in Nieuwegein?
Ellie Eggengoor (VVD), Tom Verhoeve (D66) en Clarion Wegerif (Fietsersbond) in gesprek
Ellie Eggengoor (VVD), Tom Verhoeve (D66) en Clarion Wegerif (Fietsersbond) in gesprek © RTV Utrecht
"Je moet erg opletten. Als het druk is, heb je geen enkel moment om over te steken." Het zijn de woorden van een fietsster op de Noordstedeweg in Nieuwegein. Het is een berucht punt onder fietsers. De weg kan zeker in spitstijd druk zijn met auto's, vrachtwagens en bussen – en als fietser sta je dan niet zelden lang te wachten.
Tegenover dit soort fervente fietsers staan behoorlijk veel inwoners die liever in de auto stappen. Nieuwegein ligt aan meerdere snelwegen en is door de brede stadsautowegen goed bereikbaar met de auto. Zelfs voor korte afstanden binnen de stad, van minder dan 2,5 kilometer, pakken Nieuwegeiners relatief vaak de auto, laat onderzoek uit 2020 zien.
De fiets moet boven de auto komen te staan in Nieuwegein
Tom Verhoeve, lijsttrekker D66
Door de ligging en inrichting van Nieuwegein is de auto vaak de snelste manier om binnen en rondom de stad te reizen. De gemeente wil deze bereikbaarheid per auto behouden, maar schrijft in het mobiliteitsprogramma voor 2030 ook dat er meer alternatieven moeten komen. Op aandringen van de gemeenteraad staat nu bovenaan in het programma: voor binnenstedelijke verplaatsingen hebben lopen en fietsen de voorkeur. Inmiddels zijn er plannen voor een snelfietsroute naar Utrecht en komen er steeds meer plekken waar je je fiets kunt stallen. De gemeente beschrijft in het mobiliteitsprogramma ook dat Nieuwegein wil "inzetten op belangrijke fietsroutes, zodat die een concurrerend alternatief voor de auto vormen". Ook wil de gemeente proberen de auto zoveel mogelijk gebruik te laten maken van de hoofdwegen in plaats van de wijkwegen.

Luxe parkeergarages

En dus is voor lokale politici een belangrijke vraag: gaan we meer investeren in de fiets of in de auto? Wat lijsttrekker Tom Verhoeve van D66 betreft is het klip-en-klaar: "De fiets moet boven de auto komen te staan in Nieuwegein. Alles hier is binnen 15 kilometer; dat is makkelijk te doen met de fiets. Het zorgt voor gezondere lucht, meer beweging en je hebt minder parkeerruimte nodig."
Nee, D66 is niet tegen auto's, maar er is volgens de partij wel sprake van een "disbalans". Verhoeve: "Nieuwegein is een forenzenstad, dus daar moet je rekening mee houden. De auto wordt hier alleen veel meer gefaciliteerd dan de fiets. Voor de auto zijn er luxe parkeergarages onder de winkels… Het wordt inwoners wel erg makkelijk gemaakt om met de auto naar het centrum te gaan."
De auto ligt erg voor de hand in Nieuwegein
Ellie Eggengoor, lijsttrekker VVD
"Wij vinden dat mensen keuzevrijheid moeten hebben", brengt Ellie Eggengoor, VVD-lijsttrekker ertegenin. "De auto ligt erg voor de hand in Nieuwegein. Er zijn mensen die met de auto van de ene kant naar de andere kant van winkelcentrum City Plaza gaan. Dan gaan ze bijvoorbeeld eerst in een winkel iets kopen en daarna boodschappen doen. Ik snap dat."
De VVD wil volgens Eggengoor wel investeren in de fiets ("een ondergeschoven kindje in Nieuwegein"), maar is vooralsnog bijvoorbeeld tegen het maken van een fietsstraat van de Noordstedeweg, wat D66 wil. "Voor nu zeg ik nee", aldus Eggengoor. "Er rijden ook bussen. Als dit de oplossing was, dan was het tien jaar geleden al bedacht."
Fietsers hebben op de Noordstedeweg in Nieuwegein (nog) geen voorrang
Fietsers hebben op de Noordstedeweg in Nieuwegein (nog) geen voorrang © RTV Utrecht
De lokale Fietsersbond is het daar niet mee eens. De belangenbehartiger praat regelmatig mee in de gemeente over de verbetering van de positie van fietsers in de stad en ziet nog altijd veel verbeterpunten. "Nieuwegein is gebouwd als autostad en daar plukken we nog altijd de wrange vruchten van", zegt voorzitter Clarion Wegerif. "Een fietsstraat of een knip zorgt voor meer veiligheid."
De aandacht voor de fiets is in de verkiezingsprogramma's van politieke partijen in Nieuwegein opvallend gegroeid ten opzichte van vier jaar geleden, ziet de Fietsersbond. In de diverse programma's komen inderdaad meerdere speerpunten van de bond naar voren, zoals het verlagen van de maximum snelheid op wijkwegen naar 30 kilometer per uur, het geven van voorrang aan fietsers en het fietsparkeren. Volgens de Fietsersbond, die alle programma's heeft vergeleken en gerangschikt, heeft GroenLinks de beste plannen voor de fietser in Nieuwegein. Direct daarna volgen de PvdA en de ChristenUnie, gevolgd door D66, het CDA en de Verenigde Senioren Partij. Lokale Vernieuwing en de VVD scoren wat betreft de maatstaven van de Fietsersbond "nog net wat beter dan de vier partijen die de fiets helemaal niet noemen: Ieders belang, Jezus Leeft, De Unie en Stadspartij Nùwegein". Overigens pleit die laatste partij op haar website wel voor een maximum snelheid van 30 kilometer per uur in de woonwijken.
De komende vier jaar moeten daden volgen
Clarion Wegerif, Fietsersbond Nieuwegein

'Fietsers de underdog'

"Vooral op de wijkwegen, zoals de Noordstedeweg, rijden veel te veel auto's", vervolgt ze. "Fietsers zijn er de underdog. Automobilisten gebruiken de weg als een soort sluiproute, omdat er bijna geen stoplichten zijn en dit dus sneller is dan de hoofdwegen." Wegerif is gecharmeerd van de plannen voor de fiets in diverse verkiezingsprogramma's, maar "de komende vier jaar moeten daden volgen".
Luister terug: De auto was "koning" in Nieuwegein, maar tijden veranderen, vindt de Fietsersbond
Luister terug: D66 en de VVD in debat over mobiliteit in Nieuwegein: leve de fiets... en de auto
Meer verkiezingsnieuws en andere informatie vind je in ons dossier UKiest.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.