Steeds minder mensen zijn lid van een bibliotheek, maar dat betekent niet dat er ook minder mensen komen

© ANP
Provincie Utrecht - Steeds minder Nederlanders zijn lid van een bibliotheek. In de provincie Utrecht nam het aantal leden vorig jaar zelfs met 6 procent af, waar het landelijk om een afname van iets meer dan 2 procent ging.
Het aantal biebleden daalt al onafgebroken sinds 2015, blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus op basis van cijfers die worden bijgehouden door de nationale bibliotheek (KB). Maar niet elke bibliotheek in de provincie herkent dit sombere beeld.
Utrechtse bibliotheken verliezen leden

Gesloten vanwege corona

Zo bleef in de gemeente Utrecht het verlies beperkt tot minder dan 1 procent, zegt bibliotheekdirecteur Deirdre Carasso. De lichte daling in 2021 wijdt ze grotendeels aan corona. “Tot mei waren onze vestigingen gesloten”, zegt ze.
Ook de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) denkt dat corona een rol heeft gespeeld, zegt directeur Klaas Gravesteijn. “Als ik er niet kom, waarom zou ik dan betalen?”, redeneert hij voor de mensen die hun lidmaatschap hebben beëindigd.
Deels is het zorgwekkend dat veel bibliotheken leden blijven verliezen, beaamt hij. Maar er is ook een andere kant van het verhaal. “Het aantal activiteiten dat bibliotheken organiseren, neemt enorm toe.” Zeker sinds de zogeheten Bibliotheekwet in 2015 werd ingevoerd is de taak van bibliotheken steeds breder geworden.
Het aantal activiteiten dat bibliotheken organiseert is tussen 2015 en 2019 (het laatste jaar voor de coronapandemie) dan ook bijna verdrievoudigd. “Dat gaat om van alles”, zegt Gravesteijn. “Een cursus online vaardigheden, een bijeenkomst over gezond leven, het organiseren van politieke debatten in verkiezingstijd”, somt hij op.

'Niemand controleert op je bibliotheekpasje

Voor die activiteiten hoef je geen lid te zijn. “Er is niemand die bij de deur staat om te controleren of je een bibliotheekpasje hebt”, zegt Gravesteijn. Hij verwacht dat deze trend zich doorzet en dat bibliotheken, ook in samenwerking met andere organisaties, steeds meer activiteiten gaan organiseren.
Iets waar de gebouwen zich ook uitstekend voor lenen. “Het zijn vaak de laatste publieke fysieke plekken”, zegt Gravesteijn. “Buurthuizen zijn deels verdwenen, voor een café moet je betalen en in een kerk kom je vanwege andere redenen. Bovendien is de gemiddelde afstand tot een bibliotheek in Nederland slechts 2,9 kilometer.”

Weer in de lift

Toch zou het fijn zijn als het aantal leden weer gaat stijgen, of in ieder geval niet meer daalt. “Het geeft toch betrokkenheid aan”, vindt Gravesteijn.
Dat vindt ook de bibliotheek in Utrecht. Gelukkig zit het ledental weer in de lift nadat haar bibliotheken in mei vorig jaar weer open mochten, ziet Deirdre Carasso. Ook dit jaar zet die stijgende lijn door.
Met een wervingscampagne hoopt ze nog meer leden aan de bibliotheek te binden. Daarbij zet de Utrechtse bibliotheek vooral in op jongeren en heeft ze een troef in handen. “Dit najaar zoeken we de scholen op om met hen samen hun leerlingen gratis lid te maken van de bibliotheek.”

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.