Zorgen om minder bezoekers en stijgende prijzen bij Utrechtse musea: 'We verwachten geen aantallen meer als voor corona'

© Google Streetview
Amersfoort - In het hele land hebben musea te maken met minder bezoekers dan voor corona. Ook in de provincie Utrecht zien de meeste museumbestuurders deze ontwikkeling. Culturele instellingen die wel op ongeveer hetzelfde aantal bezoekers zitten als voor 2020 zijn uitzondering op de regel, maar ook daar zien ze verschuivingen, of nieuwe uitdagingen.
Landelijk staat het er niet goed voor. Nederlandse musea kregen het afgelopen jaar te maken met minder bezoekers dan in het eerste coronajaar: 2020. Volgens de Museumvereniging dook het aantal bezoekers van 13,2 miljoen naar 11,8 miljoen. Bijna de helft van de musea (43 procent) moest het jaar met rode cijfers afsluiten. Hierbij ging het vooral om de kleinere musea.
Het Stadsmuseum Woerden herkent het landelijke beeld van wegblijvende bezoekers, maar grote financiële gevolgen heeft dit niet. "We hebben zo'n 50 tot 60 procent minder bezoekers dan voor corona", vertelt museummanager Arja van Veldhuizen. "In 2019 was dat wel heel anders, toen hadden wij een recordaantal van 13.000 bezoekers." Hoe dat precies komt is niet helemaal duidelijk, maar Van Veldhuizen heeft wel zo haar gedachtes. "We denken dat mensen toch huiverig zijn om naar een museum te gaan", zegt ze. "Daarnaast komen buitenlandse toeristen nog niet terug in onze regio. Nederlandse toeristen zijn op hun beurt weer vakanties aan het inhalen. En we hadden deze zomer goed weer. Dan bezoeken mensen geen museum."
Het Centraal Museum in Utrecht had vanwege hun verbouwing al gerekend op minder bezoekers. Toch zijn ze ook daar teleurgesteld over het aantal verkochte kaartjes. "We zitten ongeveer op 70 procent van het aantal bezoekers dat we hadden verwacht", vertelt artistiek directeur Bart Rutten. "Maar dit heeft verder geen vervolgen voor onze planning. We gaan gewoon verder met ons programma." Wel maakt Rutten zich zorgen over de sector. "We hebben hier alles gelukkig goed op orde, maar ik verwacht niet dat de bezoekersaantallen weer terug zullen komen op het niveau van voor corona."

Geen arrangementen meer

Een museum dat op ongeveer hetzelfde bezoekersaantal zit als voor corona is het Vechtstreekmuseum in Maarssen. Het kleinschalige museum ontvangt jaarlijks maximaal 4000 bezoekers. Tweederde van hun bezoekers komt met een Museumjaarkaart. "Dat helpt natuurlijk", vertelt bestuurslid Ad Maaswinkel, "want die mensen hebben dan al betaald voor hun bezoek."
Daarnaast ziet hij een opvallende verschuiving in de boekingen: arrangementen worden niet meer verkocht. "Voor corona gingen mensen een museumbezoek combineren met een bezoek aan Nyenrode en een lunch." Ook had het museum een samenwerking met rederijen, zodat bezoekers bij een boottocht ook het Vechtstreekmuseum konden bezoekers. "Deze arrangementen worden nog wel aangeboden, maar de kaarten worden niet meer verkocht. Ik denk dat mensen bezuinigen."

Zorgen om stijgende prijzen

Ook het Mondriaanhuis ontvangt ongeveer hetzelfde aantal bezoekers als voor de pandemie. Het museum in Amersfoort had het financieel moeilijk, maar is dankzij de steun van het rijk en de gemeente uit de problemen. Toch zijn ze niet helemaal uit de zorgen, want het Mondriaanhuis heeft te maken met meerdere stijgende kosten, zoals gas. "In het najaar lopen de eerste energiecontracten af", vertelt algemeen directeur Paul Baltus van Museumkoepel Amersfoort-in-C. "We hebben er wel een beetje rekening mee gehouden in de kosten, maar als dat erger wordt weet ik niet wat er gebeurt."
Daarbij is er nog een andere boosdoener: de inflatie. "De tijden zijn nu zó onzeker dat je niet weet wat de gevolgen zijn. Een gevolg zou kunnen zijn dat we entreeprijzen moeten verhogen, maar het kan zijn dat er daardoor weer minder mensen komen." Daarbij is Baltus bang dat er sowieso minder mensen komen door de inflatie. "Die onzekerheid, over de kosten, vind ik een zorgelijker punt dan hoe we uit corona komen."
Om mogelijke sluitingen te voorkomen wil de Museumvereniging dat de overheid ingrijpt. Baltus is het hier helemaal mee eens. "De meeste musea worden gefinancierd met gemeenschapsgeld en is voor de gemeenschap. Als musea in de problemen komen, moet je met elkaar kijken hoe je dat oplost. Het sluiten van kleine musea zou een ramp zijn."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.