Stress om bizarre energierekeningen: 'Een groeiende groep mensen is radeloos'

© ANP
Provincie Utrecht - Ondernemers die 1600 euro per maand betalen aan energie, consumenten die van 250 naar 750 euro gaan. Het is voor een grote groep mensen bittere realiteit. De roep om compensatie klinkt steeds luider. Hopend op goed nieuws met Prinsjesdag zoeken mensen naar mogelijkheden om hun maandelijkse tarief omlaag te krijgen.
Budgetvoorlichter Nibud in Utrecht ziet de stress toenemen. "Een groeiende groep mensen is radeloos. Dat zien we eigenlijk al een paar maanden", zegt Gabriëlla Bettonville. "We krijgen heel veel verschillende vragen. Er zijn mensen die niet nog meer kunnen bezuinigen, maar er is ook een groep die nu voor het eerst niet meer rond kan komen."
Nibud is bezorgd over de huidige situatie en mengt zich nadrukkelijk in het debat over compensatie voor de stijgende energielasten. Gisteren schoof het instituut nog aan bij een rondetafelgesprek met betrokken partijen. "Wat wij het liefst zouden zien, is dat er een prijsplafond komt zodat mensen weten waar ze aan toe zijn. Den Haag moet daarin de regie nemen. Inkomens moeten omhoog en er moet echt wat gebeuren aan de uitgavenkant. Die energieprijs kan niet eindeloos door blijven stijgen."

Sprankje hoop?

Dat de kopzorgen toenemen, bleek gisteren ook uit de enorme belangstelling voor een artikel dat RTV Utrecht publiceerde over de dalende gasprijs. Experts verwachten een halvering in de winter. Dat geeft wat verlichting, maar het duurt wel even voordat de gemiddelde Utrechter wat merkt van de dalende groothandelsprijs. Het bedrag dat consumenten betalen, loopt een aantal maanden achter op de gasbeurs.
Hongerig naar wat goed nieuws over de energienota lazen bijna 50.000 mensen het verhaal binnen een dag. Ook op onze social media-kanalen wordt veel gediscussieerd over het onderwerp. "Best vreemd", reageert Karin. "De prijs gaat omhoog en á la minuut wordt het doorberekend aan de afnemer. Dan gaat de prijs omlaag en kan het ineens om allerlei redenen niet." Rieke vreest het ergste. "Vandaag net weer een verhoging van het tarief ontvangen. Ik betaal vier keer zoveel als in begin van dit jaar. Ga failliet op deze manier."

Stadsverwarming

Sylvia is in Utrecht afhankelijk van de stadsverwarming. Ze zag het tarief met 70 procent stijgen. "Eneco heeft in Utrecht een monopolie en huizen die hierop aangesloten zijn hebben geen enkel alternatief. Vorig jaar rond deze tijd trok ik aan de bel bij Eneco. Ze beloofden mij toen dat het niet zo'n vaart zou lopen. Per 1 januari worden de tarieven weer aangepast en ik hou mijn hart vast, want de ontkoppeling van de gasprijs is nog steeds niet doorgevoerd en dat terwijl stadsverwarming helemaal niet geproduceerd wordt met gas!"
Stefan is boos. "Zolang Nederland gebonden is aan de contracten die ze ooit hebben afgesloten met omliggende landen voor een laag tarief, zullen wij dit moeten gaan bekostigen. Zo simpel is het. Weer een wanprestatie van deze regering." Silvia denkt dat ze kan fluiten naar haar geld. "Ik ben bang dat die prijzen, ook al dalen ze voor de energiemaatschappij en de winkeliers, voor de consument nooit meer naar beneden gaan. Een soort kwartje van Kok-effect. Dat ging er ook nooit meer af."

Potje voor de eindafrekening

Mariska zit ook met vragen. "Als gas en elektriciteit echt zo heel veel duurder is geworden, hoe kan het dan dat juist deze bedrijven op dit moment enorme winsten behalen? Het is dus niet duurder in het algemeen, maar alleen voor de consument. Anders zouden die bedrijven nooit zoveel winst kunnen maken." Jolanda komt met een tip. "Gewoon je maandbedrag terug zetten naar wat je normaal betaalde. Ze kunnen je dan niet afsluiten van gas en licht."
Ook meerdere brancheorganisaties willen intussen geld zien. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) roept het kabinet op om horecaondernemers financieel tegemoet te komen. De organisatie pleit daarbij voor een compensatie van de stijgende energiekosten en een verlaging van de werkgeverslasten, zoals de Sociaal-Economische Raad (SER) eerder al adviseerde aan het kabinet. De Nederlandse Vereniging voor Bakkerijen en Nederlandse Brood- en banketbakkers Ondernemersvereniging pleitten vorige week bij RTV Utrecht voor een prijsplafond en afschaffing van de belastingheffing op elektriciteit en gas.

Plannen kabinet

Het kabinet houdt bij hoog en laag vol dat deze winter in ieder geval niemand zal worden afgesloten van gas en elektriciteit omdat ze de energierekening niet meer kunnen betalen. "Voor mij staat één ding echt voorop: niemand mag in Nederland in de kou komen te zitten", zei energieminister Rob Jetten gisteravond in talkshow Op1. "Dat is voor de komende winter de belofte", aldus de bewindsman. Het zou volgens Jetten extra wrang zijn als mensen door betalingsproblemen zonder gas en elektra komen te zitten, "terwijl we weten dat er vanaf 2023 een goede structurele oplossing komt".
De Telegraaf meldde gisteren dat het kabinet overweegt kredieten te verstrekken aan energieleveranciers. Mensen die dan in betalingsproblemen komen, zouden via een lening hun energiebedrijf kunnen afbetalen. Ingewijden benadrukken dat dit slechts een van de vele opties is. Er wordt ook gekeken hoe een deel van de winsten van de energiemaatschappijen afgeroomd kan worden om huishoudens te ondersteunen. Voor de precieze uitwerkingen van de plannen, verwijst minister Jetten naar Prinsjesdag.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.