Milieuorganisatie wil samen met boeren de weidevogel redden: 'Het is twee voor twaalf voor de weidevogel'

Steeds minder weidevogels in de Demmerikse Polder in Wilnis
Steeds minder weidevogels in de Demmerikse Polder in Wilnis © Fenne van Loon | RTV Utrecht
Wilnis - Vijftig jaar geleden waren er nog veel weidevogels te vinden in de Demmerikse Polder in Wilnis. Maar de populatie gaat al jarenlang hard achteruit. Natuurvereniging De Groene Venen maakt zich zorgen en roept de provincie Utrecht op vaart te maken met een reddingsplan. “We moeten nú doorpakken.”
Met zijn verrekijker kijkt Gerard Korthals uit over de uitgestrekte grasvelden in Wilnis. Op zoek naar weidevogels. Hij staat op een bruggetje. Links van hem ligt het weidevogelreservaat van het Staatsbosbeheer. Rechts van hem is agrarisch gebied. Vroeger was deze polder een uitstekend gebied voor weidevogels, maar nu staat het er slecht voor.
Als voorzitter van milieuvereniging De Groene Venen houdt Korthals zich al jarenlang bezig met het beschermen van de weidevogel. Hij heeft de populatie hier achteruit zien gaan, net als in de rest van Nederland. “Vroeger ging ik daar samen met de boer op zoek naar nesten”, vertelt hij. Hij wijst naar een grasveld iets verderop. “Daar vonden we normaal gesproken richting de honderd nesten. Dat is nu teruggelopen tot vier, vijf nesten.”

Intensief boeren

Volgens Korthals komt dat door slecht beheer van de percelen. Vroeger werkte de combinatie van reservaat en agrarisch land eigenlijk heel goed, vertelt hij. De weidevogels konden goed uitrusten en leven in het reservaat van Staatsbosbeheer, terwijl ze overvlogen naar het agrarische land om voedsel te halen. Door koeienmest waren daar veel insecten te vinden. “We zagen dat het toen heel goed werkte. Maar toen ging de populatie in beide gebieden achteruit.”
Hoe is het dan toch misgegaan? “Boeren zijn het land steeds intensiever gaan gebruiken, er is een monocultuur ontstaan met maar één soort gras.” Door die monocultuur zijn veel verschillende insecten verloren gegaan en is het voor jonge weidevogels moeilijk om voedsel te vinden. Korthals: “Daarnaast wordt het land veel bemest en staat het waterpeil laag. Daar houden weidevogels niet van.”
Maar ook op de percelen van Staatsbosbeheer zijn nog maar weinig weidevogels te vinden. “We zijn er achter gekomen dat die percelen eigenlijk te weinig beheerd werden”, vertelt Korthals. Toch heeft dit gebied nog altijd veel potentie, ziet Korthals. “Je moet het alleen anders gaan beheren.”

Samen met de boeren

Korthals ziet daarin een kans om meer met de boeren te gaan samenwerken. “Boeren zijn cruciaal. Zij hebben de kennis en de kunde.” Een ander beheer ziet er voor Korthals als volgt uit: het waterpeil niet verlagen, minder intensief gaan boeren en het reservaat anders beheren, én afspraken maken voor de lange termijn.
Zitten boeren daar wel op te wachten? “Een deel van de boeren staat daar zeker voor open, dat is juist het leuke”, zegt Korthals. “Er zijn hier boeren die ook wel terug willen. Bijvoorbeeld vanwege de stikstofdiscussie. En met subsidies kan dit ook een ander verdienmodel worden voor boeren.” Korthals is ervan overtuigd dat de weidevogel zo gered kan worden in de Demmerikse Polder. “Het gebied hier was heel erg goed, en kan weer heel goed worden.”
Dat is niet alleen fijn voor de weidevogels, zegt hij, maar ook voor mensen. “Als je de weidevogel redt kies je ook voor meer biodiversiteit.” Dat is belangrijk voor het functioneren van het gebied, zegt Korthals. “Ook voor ons is dat van belang. Want dit veenweidegebied moet ook voorkomen dat er teveel broeikasgassen de lucht in gaan.”

Niet gerust op

Inmiddels heeft de Provincie Utrecht dit gebied ook aangewezen als kansgebied voor weidevogels. Dat is goed nieuws, maar toch is de milieuclub er nog niet gerust op. “De definitieve keuzes moeten nog gemaakt worden. Het geld kan nog anders besteed worden. En hoe langer het duurt hoe meer risico er is dat er een andere keuze gemaakt wordt. ”
De milieuvereniging heeft daarom een brief gestuurd aan de provincie met de oproep om vaart te zetten achter het onderzoek naar dit gebied en snel te beslissen. Er moet met spoed een reddingsplan voor de weidevogels komen, zegt Korthals. "Voor de weidevogel is het 2 voor 12, we moeten nu doorpakken.”

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.