Risico bever groeit, waterschap wil maatregelen: 'Onze veiligheid komt in het geding'

© ANP
Vianen - Het gaat goed met de bever, misschien wel iets te goed. Want meer bevers, betekent ook meer schade en meer risico's. Het beest ondergraaft immers soms dijken, wegen en spoorwegen. Het Waterschap Rivierenland vraagt daarom nu om een landelijke aanpak. "Wacht daar niet te lang mee. Het is 5 voor 12."
Heemraad Mathieu Gremmen van Waterschap Rivierenland haast zich om te verduidelijken dat hij het ook echt een mooi beestje vindt. Daar gaat het niet om. "Het is een prachtig dier, maar ergens is er een grens. Het moet wel hanteerbaar blijven. Onze veiligheid komt in het geding."
Het was na het uitzetten van de bever lang de vraag of hij het wel zou redden in Nederland. Dertig jaar lang vond de bever, een inheemse beschermde diersoort, zijn leefgebied in vooral natuurgebieden en uiterwaarden. De laatste jaren duikt hij steeds vaker op in polders en zelfs in de stad. "Ik heb zelfs een foto gezien van een bever die midden in het dorp bij de Lidl voor de deur zat."

Tienduizend bevers

Er lopen en zwemmen nu zo'n 6000 bevers rond in Nederland, waarvan zeker 2000 in het gebied van Waterschap Rivierenland . Dat gaat volgens heemraad Gremmen 'echt uit de klauwen lopen'', want de beesten planten zich in een aardig tempo voort. "Als het zo doorgaat hebben we volgend jaar zeker tienduizend bevers in Nederland. En ik weet niet of wij dat aankunnen."
De schade die de bevers aanrichten aan waterkeringen was in 2021 meer dan 2 miljoen euro en dit jaar is dat naar verwachting nog meer, meldt de Unie van Waterschappen vandaag bij de NOS op basis van nieuwe cijfers. In 2020 was de schade nog 873.000 euro. In het gebied van Waterschap Rivierenland gaat het dit jaar al om ongeveer 150.000 euro, en dat zijn nog voorlopige cijfers tot oktober.
In ieder geval rekent het waterschap nu met twee voltijdbanen voor mensen die zich bezig moeten houden met de bever en de schade van het beest. Maar naast deze kosten is het vooral de veiligheid die het waterschap zorgen baart. In februari stroomde er ook al een beetje water in de polder tussen Vianen en Lexmond na graafwerk van een bever.

Beschermde bever

"Een bever maakt een gang tot wel een meter doorsnede en uiteindelijk een hol in de dijk van soms anderhalf tot twee meter doorsnee. Dat kunnen we niet hebben in de toekomst. Als het hoogwater wordt is uiteindelijk ook echt de veiligheid van een gebied in gevaar."
Alleen, hoe houd je de overlast van bevers binnen de perken? Het dier doet het mede zo goed omdat het een beschermde status heeft. Vangen kan niet zo maar en afschieten ook niet. Toch moeten we volgens Gremmen wel snel gaan nadenken "welk risico we willen en kunnen aanvaarden en tegen welke kosten".
Werkzaamheden na graafwerk bever
Werkzaamheden na graafwerk bever © Waterschap Rivierenland
Hij verwacht nu regie van het Rijk en hij pleit ervoor dat de bever op de een of andere manier "begrensd wordt". "Dat is aan het ministerie. Je kunt ze vangen, maar in de rest van Nederland kun je ze niet meer kwijt, want ze zitten overal. Maar misschien zijn er landen die ze wel op willen vangen, zo zijn ze ook in Nederland gekomen. Maar als het uiteindelijk niet meer lukt, zullen we toch naar een regulering moeten van het aantal."
Heel veel tijd hebben we daar ook niet meer voor, want het is volgens Gremmen 'vijf voor twaalf'. Voor maatregelen hanteert het waterschap nu een beverprotocol, onder verantwoordelijkheid van de provincie. Maar het vraagstuk is groter dan het waterschap en ook groter dan de provincie, meent de heemraad. Het is een landelijk dilemma en een aanpassing van de wet duurt altijd even. "Dus we kunnen niet langer wachten."

Aan de overkant van de Lek, bij Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden valt de schade tot nu toe mee. In dat gebied zitten nu ook nog minder bevers. Wel sluiten ze zich aan bij de oproep van Waterschap Rivierenland. "Het is een kwestie van tijd voordat bevers ook in ons gebied schade gaan veroorzaken en de veiligheid van onze dijken gaan beïnvloeden", zegt heemraad Els Otterman. "Want bevers houden zich niet aan waterschaps- of provinciegrenzen."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.