Twee miljoen extra nodig voor verbouwing theater Baarn: 'Dit kon je zien aankomen'

Een impressie van het gebouw waarin theater De Speeldoos en de Baarnse bibliotheek samen hun intrek willen nemen.
Een impressie van het gebouw waarin theater De Speeldoos en de Baarnse bibliotheek samen hun intrek willen nemen. © DP6 architectuurstudio
Baarn - Het verbouwen van theater De Speeldoos in Baarn valt twee miljoen euro duurder uit. Dat blijkt uit een onderzoek van de gemeente. Nu de gemeenteraad zich opnieuw over de vergoeding van de kosten moet uitspreken loopt het project weer vertraging op. Eerder dan het theaterseizoen 2025/2026 gaat het doek in het nieuwe gebouw zeker nog niet op, aldus Speeldoosdirecteur Tom van der Poel.
Bijna twaalf miljoen euro kost een multifunctioneel centrum aan de Rembrandtlaan, waar nu theater De Speeldoos nog volop in bedrijf is en waar ooit ook de bibliotheek moet worden gehuisvest. Vorig jaar kregen de plannenmakers van de gemeenteraad een krediet van 9,8 miljoen. Dat leek bij het ontwerpen van het gebouw nog voldoende. Nauwelijks een jaar later zijn kosten van de zogenoemde 'vernieuwbouw' met een vijfde gestegen.

Realistisch ontwerp

Die verhoging ligt volgens wethouder Mark Veldhuizen niet aan het plan dat De Speeldoos en Bibliotheek Eemland hebben ingediend. "Het ontwerp is volledig en realistisch", laat hij de gemeenteraad weten. Hij wijst op de gestegen prijzen en de huidige markt en vraagt of de gemeenteraad toestemming geeft voor een extra krediet van 1,85 miljoen euro, omgerekend zo'n 60.000 euro per jaar.
Schets van de nieuwe bibliotheek in De Kroon.
Schets van de nieuwe bibliotheek in De Kroon. © DP6 architectuurstudio
Theaterdirecteur Tom van der Poel verbaast het allerminst dat de grote verbouwing duurder uitvalt. "Iedere nuchtere Nederlander weet dat bouwkosten op dit moment overal enorm stijgen", zegt hij tegen RTV Utrecht. "Dit kon je zien aankomen. Ik ben vooral blij dat de onderzoekers schrijven dat ons voorwerk in ieder geval klopt. Het is nu weer aan de gemeente om een besluit te nemen. Graag zo snel mogelijk, maar dat roep ik eerlijk gezegd al jaren."

Onder één dak

Van der Poel werd in 2018 directeur van De Speeldoos. Het theater werkte toen al bijna drie jaar aan een initiatief om samen met de lokale bibliotheek onder één dak te gaan werken. Daarvoor moet het verouderde theater aan de Rembrandtlaan worden verbouwd. De gemeenteraad van het kleine Baarn steggelt inmiddels zo'n zeven jaar over het miljoenenbedrag dat ermee is gemoeid.
De foyer van De Kroon.
De foyer van De Kroon. © DP6 architectuurstudio
In het eventuele nieuwe onderkomen, dat op papier alvast de naam De Kroon heeft gekregen, kunnen de eerste theatervoorstellingen op zijn vroegst pas na de zomer van 2025 starten. Het gaat namelijk zeker nog een half jaar duren voor het werk kan worden aanbesteed en het theaterseizoen 2023/2024 is intussen al zo goed als vol geprogrammeerd. Tijdens de verbouwing wil De Speeldoos voor één seizoen uitwijken naar een ruimte bij de tv-studio's van Studio Baarn op een bedrijventerrein langs de A1.

Theater verplaatsen

Het is niet de eerste keer dat het project vertraging oploopt. In Baarn leeft al jarenlang de wens om niet de bibliotheek maar juist het theater te verplaatsen. Door de Speeldoos naar het centrum te halen zou de winkelstraat een enorme impuls krijgen, verwachten voorstanders van dat idee. Nadat de raad in 2019 al eens met een grote verbouwing van het theater had ingestemd, gingen de harten van een aantal raadsleden toch weer sneller kloppen van een voorstel voor een cultuurhuis op de Brink.
In ruil voor woningbouw aan de Rembrandtlaan wilde projectontwikkelaar JeeGee Vastgoed wel een onderkomen voor De Speeldoos en de bibliotheek bouwen tegenover het gemeentehuis. Fractievoorzitter Tino Schouten van VoorBaarn kreeg een raadsmeerderheid zover dat de voorgenomen verbouwing werd uitgesteld, zodat die mogelijkheid onderzocht kon worden. Anderhalf jaar later bleek dat het fors duurdere plan toch te veel onzekerheden met zich meebracht. De gemeenteraad koos eind vorig jaar alsnog voor een vernieuwd pand aan de Rembrandtlaan voor een bedrag van 9,8 miljoen euro.

Signaal van de kiezers

Maar ook dat raadsbesluit bleek nog altijd niet definitief. Enkele maanden later boekten VoorBaarn en medestander GroenLinks een klinkende overwinning bij de verkiezingen. De partijen legden dat uit als een signaal van de kiezers, die toch een theater in het centrum zouden willen. Daarom kondigden ze samen met coalitiepartners PvdA en D66 aan dat er een nieuw onderzoek kwam, nu naar de vraag of het verbouwplan wel binnen de tien miljoen paste die er al voor was uitgetrokken.
De vraag is hoe de gemeenteraad een kostenstijging van ongeveer twee miljoen euro zal beoordelen. Aan de plannen zelf ligt het niet, maar door prijsstijgingen en de huidige marktsituatie komt de investering intussen wel neer op 11,9 miljoen. Voor groot onderhoud lag al 180.000 euro klaar. Daarmee komt de werkelijke verhoging dus neer op 1,85 miljoen, waar de raad zich volgende maand over moet uitspreken.

Pensioen

De verwachting is dat na het politieke debat wethouder Veldhuizen in februari met een nieuw voorstel naar de gemeenteraad komt. Theaterdirecteur Van der Poel probeert er laconiek onder te blijven, maar wijst erop dat het oorspronkelijke initiatief van De Speeldoos en de bibliotheek dan inmiddels acht jaar oud is.
"Ik ga over vier jaar met pensioen en ik hoop maar dat ik zelf nog net een jaartje in de Kroon kan meedraaien voor ik het overdraag", zegt hij met een kwinkslag. "Maar als er een nieuw plan moet komen zijn we nog veel langer bezig. En in theorie kan de raad ook besluiten om het huidige theater gewoon te laten staan, maar het onderhoud ligt dan ook al acht jaar stil. Daar moet echt wat aan gebeuren."

Energiezuinig

Overigens wijst onderzoek ook uit dat het verstandig zou zijn om de bouwplannen uit te breiden met duurzaamheidsmaatregelen. Wethouder Veldhuizen laat dat aan de gemeenteraad over. "Sinds er voor dit scenario werd gekozen is de wereld veranderd", zegt hij. "Als de raad het inmiddels nodig vindt om De Kroon energiezuinig te maken, dan moet ze daar een besluit over nemen. Dat zou dan een aanvulling op de huidige vernieuwbouwplannen zijn."
De grote theaterzaal zou volgens het onderzoeksrapport verwarmd kunnen worden met een aardgasvrij klimaatsysteem. Dan zou de verbouwing in totaal 12,7 miljoen euro kosten. Een compleet energieneutraal gebouw zou neerkomen op 14,1 miljoen. De meerkosten van circulair bouwen worden geschat op 0,75 miljoen tot 1,4 miljoen.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.