Mirjam Sterk: 'Iedereen was goed met elkaar in gesprek, toen kwam het stikstofkaartje'

© Provincie Utrecht
Provincie Utrecht - In februari van dit jaar begon Mirjam Sterk als gedeputeerde in de provincie Utrecht. Zij volgde Hanke Bruins Slot op die minister van Binnenlandse Zaken werd. Samen met haar man en kinderen woonde zij al een aantal jaar in de Verenigde Staten maar zij koos voor een nieuwe rol in de politiek en keerde terug.
In Amerika zag zij met de opkomst van Trump en Black Lives Matter de polarisatie toenemen, vertelt zij vanuit de Van Tuyll van Serooskerken Salon in het Paushuize in Utrecht. Normaal gesproken wordt deze kamer door de commissaris van de Koning gebruikt om burgemeesters te ontvangen. "Ook in Nederland nam door de coronaprotesten de polarisatie toe. Ik herinner mij nog het beeld van een man die met pannendeksels bij het torentje van Rutte aan het demonstreren was. Ik wilde daar wat tegen doen."
Een aantal jaar geleden was Sterk - die van 2002 tot 2012 in de Tweede Kamer zat voor het CDA - met haar gezin naar de Verenigde Staten vetrokken voor het werk van haar man. Deze zomer zouden zij terugkeren. "Ik was dus al aan het rondkijken en toen Hanke (Bruins Slot) vertrok, zei mijn man: is dit niet iets voor jou? Ik heb toen mijn vinger opgestoken."
Toen werd het gekkenhuis.
Gedeputeerde Sterk over de presentatie van de stikstofkaart van het kabinet
Een paar weken later was zij gedeputeerde. Haar man en kinderen bleven nog tot de zomer in Amerika. "Ons huis in Houten was nog verhuurd, dus ik heb een aantal weken bij vrienden en familie gelogeerd. Later kreeg ik een vaste plek bij een vriendin wiens zoon net het huis was uitgegaan. In mei kwam ons huis weer vrij, maar alle spullen waren nog in de VS. Via Marktplaats heb ik toen wat dingen bij elkaar gesprokkeld." Nu haar gezin deze zomer ook is teruggekomen is het gezinsleven sinds een paar maanden weer normaal.

Boerenprotest

Toen Sterk begon wist zij dat zij een gevoelig dossier kreeg. In 2019 protesteerden de boeren ook al voor de deur van het provinciehuis tegen het stikstofbeleid. "Maar ik had de eerste maanden goede gesprekken met iedereen. Met boeren. Met natuurorganisaties. Constructieve gesprekken. En toen kwam op 10 juni het stikstofkaartje van minister Van der Wal waarop stond dat in sommige gebieden de stikstof tot wel van 95 procent verminderd moest worden. Toen werd het gekkenhuis."
"Ik had niet verwacht dat het zo mis zou gaan. Dat kaartje heeft voor veel onrust gezorgd. Sindsdien zijn wij bezig iedereen weer aan de tafel te krijgen. Ik zeg altijd tegen de boeren: gooi de deur niet dicht voordat je met mij hebt gesproken."
Een half jaar na het stikstofkaartje denkt Sterk dat de rust weer een beetje is teruggekeerd. "De meeste boeren zijn zich er ook van bewust dat er iets moet veranderen. Dat de natuur op orde moet worden gebracht. Ik maak mij ook zorgen en denk: is er nog wel een toekomst voor mijn kinderen, hoe leefbaar en groen is hun wereld nog?"

Stoppen

"Maar er worden wel grote dingen aan de boeren gevraagd. Sommigen zullen hun bedrijf moeten aanpassen of moeten verhuizen, anderen kunnen of willen misschien geen boer meer zijn. Daarom willen wij iedereen snel duidelijkheid geven, maar dat is moeilijk zolang het Rijk nog geen landbouwakkoord heeft gesloten."
"Een derde van de boeren wil stoppen, omdat er bijvoorbeeld geen opvolger is. Sommige boeren willen verhuizen naar het buitenland. En doordat het waterpeil in veenweidegebied omhoog moet om de bodemdaling tegen te gaan, kunnen daar minder koeien op een stuk weiland omdat dat te drassig is. Wij kunnen het probleem oplossen door een goede regeling te treffen met al die boeren maar dan moeten wij wel het geld, de middelen en de tijd krijgen van het Rijk."
Het ontbreekt de provincie nu nog aan het geld en de mankracht om boeren uit te kopen. Iets wat al wel gebeurt door Rijkswaterstaat en Schiphol. Zij kopen stikstofrechten van boeren om vervolgens zelf snelwegen of landingsbanen aan te leggen. "Dat is frustrerend en heel vervelend", zegt Sterk. "Het liefst zou je hen dat willen verbieden. Maar dat kan ik niet. Wel ben ik tegenwoordig met hen in gesprek. Kan Schiphol de gekochte stikstofrechten bijvoorbeeld niet delen met onze gebieden?"

Verkiezingen

Hoewel Sterk nog geen jaar gedeputeerde is weet zij nog niet of zij over een paar maanden op dezelfde stoel zit. Na de verkiezingen van 15 maart is het de vraag of het CDA in de coalitie komt. Volgens de peilingen lijkt de partij onder meer veel stemmen te verliezen aan de BoerBurgerBeweging (BBB). Sterk hoopt dat zij mag doorgaan. "Het dossier heeft mijn hart gestolen." Ook is zij niet bang voor de verkiezingsuitslag: "Ik denk dat de oplossing niet in extremen ligt, maar in het midden."
Mocht zij in een volgende periode geen gedeputeerde worden dan gaat Sterk, die voor het CDA lijsttrekker is, als Statenlid verder. "Dat is vergelijkbaar met mijn tijd in de Tweede Kamer." Tot dan blijft zij zich als gedeputeerde inzetten voor een groen en leefbaar buitengebied. In 2030 moet de uitstoot van stikstof namelijk met de helft zijn gereduceerd. "Dat is een mooi streven. Of wij dat gaan halen? Ik heb geen glazen bol. Maar soms lijkt het wel, hoe meer deadlines, hoe langer het duurt. voor we kunnen beginnen. Wij moeten gewoon aan de gang."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.