Gemeenteraad Leusden staat voor flinke puzzel bij de zoektocht naar een coalitie

© RTV Utrecht / Timo Anceaux
Leusden - Wie gaat verder met wie in Leusden? Dat is de grote vraag die vanavond boven de vergadering van de gemeenteraad hangt, nadat de coalitie vorige maand werd opgeblazen door de VVD. Er is nogal wat haast bij, zegt fractievoorzitter Marcel Sturkenboom van GroenLinks-PvdA. "Bij de volgende vergadering, op 9 februari, moet het rond zijn."
"Het duurt al veel te lang", aldus Sturkenboom, die het rijtje uitdagingen waar ook Leusden voor staat nog maar even opsomt. "De inflatie, een energiecrisis… de urgentie is hoog." Zijn partij stelt voor om de formatie "breed te beginnen", met twee verkenners en een rondje langs alle partijen. Die moeten, ondanks de versplintering in de raad, kijken of er een werkbare coalitie te vormen valt.
Dat is een flinke klus, want zijn partij is met maar drie zetels al de grootste oppositiepartij. Verder zijn er nog vier kleinere partijen met twee zetels en eentje met één. De meeste zetels gingen na de verkiezingen naar de oude coalitiepartners CDA (4) en Lokaal Belangrijk (7). Om een meerderheid te vormen moet daarom een lastige puzzel worden gelegd. "Er zijn wel kansen", zegt Sturkenboom, die tegelijkertijd ook weet dat het niet makkelijk wordt. "Maar we moeten duidelijke afspraken maken én je zult naar elkaar toe moeten bewegen."

Hoe verder?

Maar eerst moet vanavond een knoop doorgehakt worden over hoe het nu verder gaat. Zien de coalitiepartners CDA en Lokaal Belangrijk nog kansen voor een formatie met een derde partner óf mogen de voorgestelde verkenners van GroenLinks-PvdA aan de slag?
Het CDA stelt in een reactie al dat zo'n werkwijze "in schril contrast staat met de tijdsdruk die GroenLinks-PvdA zelf op het proces van de verkenning vanuit de coalitie gelegd heeft". CDA wil liefst vandaag al knopen doorhakken en kijken of er meerderheden te vormen zijn die kunnen onderhandelen over een nieuw college. En anders moet er een "volstrekt onafhankelijke verkenner" komen die raadsbreed onderzoekt wat de noodzakelijke vervolgstappen zijn voor het oplossen van deze crisis.
Eén handreiking doet het CDA al wel: er valt met die partij best te praten over windmolens langs de A28, "mits veilig voor mens en dier". Het CDA zegt "met respect voor de verkiezingsuitslag en onze verkiezingsbeloften" te willen kijken welke mogelijkheden er zijn en of draagvlak te krijgen valt bij inwoners en omwonenden. "Daar viel met ons altijd al over te praten", verduidelijkt fractievoorzitter Bas van Os. "Maar als we er met alle partijen op dit belangrijke punt niet uitkomen, dan moet dat maar buiten een akkoord worden gehouden. Dan stemmen we er later in de raad over."
De vorming van een nieuwe coalitie staat of valt met die windmolens, zegt ook RTV Utrecht-verslaggever Jordi de Jong, die de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen en het vervolg ervan heeft gevolgd. "Lokaal Belangrijk profileerde zich sinds de verkiezingen als dé partij tegen windmolens en zonneweides op Leusdens grondgebied. Daar won de partij veel stemmen mee en wist in het CDA en de VVD partners te vinden voor dat beleid."
Leusden kwam met die energieplannen relatief snel tot een politiek huwelijk, maar erg duurzaam bleek de relatie zelf niet. "De maanden na de verkiezingen was er meer dan eens spanning tussen de VVD en Alexandra Kolkman, de duurzaamheidswethouder van Lokaal Belangrijk. Toen de provincie eind vorig jaar te weinig klimaatplannen in de regio van de grond zag komen, dreigde Leusden volgens de VVD de regie op het duurzaamheidsthema te verliezen, omdat de provincie mogelijk zelf plekken voor windmolens gaat aanwijzen. Dat was voor de liberalen de druppel."
Haast is nu geboden, zeggen zowel CDA als GroenLinks-PvdA, die gelet op de verkiezingsuitslag een grote vinger in de pap kunnen hebben bij het mogelijke formatieproces. "Het is moeilijk", zegt CDA'er Van Os over de puzzel die gelegd moet worden, met mogelijk meerdere partijen en misschien dus zelfs wel zonder een dichtgetimmerd coalitieakkoord. "We kunnen met respect voor elkaar de verschillen overbruggen."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.