Buschauffeurs boos over onprofessionele enquête werkgevers: 'Dit werkt juist averechts'

Actievoerders tijdens de vorige staking in het streekvervoer op 19 januari 2023.
Actievoerders tijdens de vorige staking in het streekvervoer op 19 januari 2023. © RTV Utrecht / Hannah Cammeraat
Provincie Utrecht - "Hoe serieus moeten wij onze werkgevers nog nemen?", vraagt Syntus-buschauffeur Ed Salome zich af. Hij is verontwaardigd over een enquête die gehouden wordt onder werknemers in het streekvervoer. Die kan door iedereen die de link tot zijn of haar beschikking heeft, worden ingevuld en is daarom niet representatief, vinden Salome en ook vakbond FNV. De werkgevers zelf zijn zich echter van geen kwaad bewust.
De frustratie klinkt door in de stem van Salome. Volgende week leggen hij en veel andere werknemers in het streekvervoer hun werk vijf dagen lang neer uit onvrede over het laatste cao-bod van de werkgevers. "Wij balen hier enorm van, het is gewoon een grote blunder", zegt hij. Het is volgens hem op deze manier onmogelijk om tot een representatieve uitslag te komen. "Zo kan écht iedereen, buschauffeur of niet, de vragen invullen. Dat is niet goed voor het toch al beschadigde vertrouwen."
FNV-bestuurslid Lutz Kressin noemt de peiling "zo lek als een mandje". "Ik heb hem nota bene zelf in kunnen vullen. Ik vind dat als je zoiets doet, je het dan ook een beetje professioneel moet doen. Dit werkt juist averechts, want ik denk dat dit de actiebereidheid alleen maar omhoog schroeft."

Anonimiteit garanderen

Bij de Vereniging Werkgevers Openbaar Vervoer (VWOV) zijn ze op de hoogte van het feit dat de peiling openbaar is. Daar is bewust voor gekozen, zo legt woordvoerder Tanja Copal uit. "Dat is gedaan om de anonimiteit te garanderen." Dat betekent volgens Copal alleen niet dat de uitslag straks niet representatief is. "Het wordt uitgevoerd door een professioneel bureau, Realise, dat weer onderdeel is van Schouten & Nelissen. Zij hebben aan de achterkant meerdere controles en mechanismen ingebouwd die misbruik opmerken."
Dat mechanisme moet er onder meer voor zorgen dat mensen de vragenlijst niet twee keer invullen. Al zegt Copal er ook meteen bij dat misbruik nooit helemaal te voorkomen is. "Dat is natuurlijk een afweging die je maakt, anonimiteit tegenover volledige betrouwbaarheid. We gaan er ook gewoon vanuit dat medewerkers de enquête zelf invullen en niet verspreiden. Ook zij hebben baat bij een representatieve peiling."
Wij willen alle werknemers een stem geven, niet alleen de vakbondsleden.
Tanja Copal, Vereniging Werkgevers Openbaar Vervoer
Dat is ook het uitgangspunt van Keolis, waar het busbedrijf Syntus onder valt. "We gaan ervan uit dat er geen misbruik van wordt gemaakt", vertelt woordvoerder Lotte Hendriksen. Met de peiling hoopt ze beter in beeld te krijgen hoe het personeel van Keolis over bepaalde zaken denkt. "Bonden, zoals FNV, doen zelf ook peilingen onder leden. Dat respecteer ik, maar wij willen ook weten wat er speelt onder onze medewerkers. En dan met name ook onder die medewerkers die geen lid zijn van een vakbond."
Daarmee doelt Hendriksen op een peiling die de FNV eerder deze maand onder haar leden uitvoerde. Daarin gaven medewerkers van Keolis hun werkgever een gemiddeld rapportcijfer van een 4,1. Onder meer een te hoge werkdruk, gebroken diensten, uitvallende ritten en agressieve reizigers zorgden bij veel buschauffeurs van het bedrijf voor onvrede.
Opvallend genoeg liet toen juist Keolis weten het niet eens te zijn met de manier van uitvragen, omdat het een anonieme enquête was die iedereen kon invullen. "Wel herkennen we enkele onderwerpen, zoals de werkdruk. Dat komt ook terug in ons interne onderzoek", liet een woordvoerder weten.
Volgens Kressin was die peiling wél betrouwbaar, omdat mensen die de vragenlijst meerdere malen hebben ingevuld er achteraf uit zijn gehaald. Ook komen de resultaten overeen met eerdere tevredenheidsonderzoeken, aldus de bestuurder. Copal wijst erop dat het er bij de huidige peiling precies hetzelfde aan toe gaat. "Dus wat dat aangaat begrijp ik de kritiek niet helemaal. Wij willen alle werknemers een stem geven, niet alleen de vakbondsleden."

Onderhandelingen weer oppakken

Betrouwbare peiling of niet, buschauffeur Salome hoopt vooral dat er een einde komt aan de slepende cao-onderhandelingen. Die bevinden zich momenteel in een impasse, omdat zowel de vakbonden als de werkgevers zich niet kunnen vinden in het bod van de ander. "Deze enquête vergroot de frustratie daarover alleen maar. Wij roepen de werkgevers dan ook op weer in gesprek te gaan met de vakbonden."
Kressin is het daar mee eens, maar verwacht niet dat de onderhandelingen snel weer worden opgepakt. "Ik acht de kans nihil dat we snel weer om tafel gaan. Wij zijn daartoe bereid, maar de werkgevers hebben tot drie keer toe gesteld dat ze echt niet verder kunnen gaan", zegt hij. Volgens de FNV-bestuurder is dat onzin. "Dat er geen geld is, is gewoon niet waar. Ik hoop dan ook dat ze eindelijk tot inkeer komen en mee gaan werken."
Volgens Copal van de VWOV ligt de schuld niet bij hen, maar bij de vakbonden. "We hebben juist een bovengemiddeld hoog loonbod van 8 procent neergelegd bij de bonden." Bovendien hebben vakbonden FNV en CNV dat bod volgens haar niet neergelegd bij hun leden. "Er is in feite helemaal niet aan de medewerkers gevraagd wat zij van het bod vinden. Dat vind ik een bijzondere manier van werken. Deze peiling moet dan ook laten zien wat onze medewerkers van het cao-bod vinden."

Stakingen

De peiling is tot en met volgende week donderdag in te vullen. Medewerkers in het streekvervoer en de vakbonden lijken in ieder geval niet op de uitslag te gaan wachten. Zij leggen vanaf aanstaande maandag het werk vijf dagen neer, dit nadat eerdere stakingen niet het gewenste resultaat opleverden.
Buschauffeur Salome is één van die stakers, al had hij liever gewoon doorgewerkt. "Wij hebben het liefst dat er een nieuwe cao komt waar iedereen zich in kan vinden. Maar tot die tijd kunnen we niet anders dan ons op deze manier te laten horen."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.