Raadsmeerderheid Baarn wil miljoenen uittrekken om theater en bieb gescheiden te houden

Theater De Speeldoos in Baarn.
Theater De Speeldoos in Baarn. © RTV Utrecht / Joost Danvers
Baarn - Met ongeloof en teleurstelling kijken betrokkenen bij het Baarnse theater De Speeldoos naar een drama dat zich deze maand voltrekt en vanavond een nieuw vervolg krijgt. De gemeenteraad staat op het punt om een streep te zetten door De Kroon, het gebouw waarin het theater zou gaan samenwerken met de lokale bibliotheek. Daar hadden beide instellingen zich inmiddels acht jaar op voorbereid.
Een extra onderzoek, op last van de coalitie, wees afgelopen jaar uit dat de bouwkosten met 2 miljoen euro zijn gestegen. Ironisch genoeg liep die stijging gelijk op met de vertraging die het onderzoek zelf veroorzaakte. Maar de uitkomst is hoe dan ook dat een raadsmeerderheid nu helemaal af wil zien van De Kroon. Vier fracties hebben een gezamenlijke motie aangekondigd waarover vanavond wordt gestemd.

Nieuw cultureel onderkomen

De Kroon is de naam van het gebouw dat rond de grote zaal van De Speeldoos zou worden opgetrokken. De gemeente is eigenaar van de twee panden waar het theater en de bieb nu gevestigd zijn. De raad stelde eind 2021 een krediet van bijna 10 miljoen euro beschikbaar voor de gedeeltelijke sloop en nieuwbouw. In het nieuwe culturele onderkomen zouden beide instellingen dan weer 40 jaar vooruit kunnen.
Maar inmiddels is het politieke tij gekeerd. VoorBaarn en GroenLinks, twee partijen die indertijd al tegen het plan aan de Rembrandtlaan waren, vormen sinds afgelopen jaar het hart van een nieuwe coalitie. De gelegenheid die ze nu samen met oppositiepartij CDA en partijloos raadslid Jelle Jonkers aangrijpen is een verzoek van wethouder Mark Veldhuizen (VoorBaarn) aan de gemeenteraad voor extra geld.

Bezwaar

Het grootste bezwaar van de vier fracties is dat de bibliotheek de Hoofdstraat moet verlaten om hemelsbreed een halve kilometer verderop neer te strijken bij het theater aan de Rembrandtlaan. Daarmee zou het centrum een belangrijke trekpleister verliezen, vinden ze. Bovendien voorziet de 2 miljoen euro waar de wethouder om vraagt nog niet in de opties om het nieuwe pand ook echt duurzaam te maken.
De theaterzaal aardgasvrij maken kost tonnen meer, en een volledig energieneutraal gebouw zelfs enkele miljoenen meer. Dat betekent dat de gemeente rekening moet houden met een totaalbedrag van rond de 14 miljoen euro. Wethouder Veldhuizen heeft daar niet om gevraagd. Hij heeft de raadsleden alleen voorgelegd dat hij voor het uitvoeren van hun eerder genomen besluit over De Kroon nog 2 miljoen euro tekort komt.

Opknapbeurt

Het lijkt erop dat de gemeenteraad van Baarn het vanavond over een andere boeg gaat gooien. Het theater en de bibliotheek blijven zitten waar ze zitten. Ze krijgen een fikse opknapbeurt waar ze weer even mee verder moeten kunnen. De Speeldoos krijgt in ieder geval ruim 4 ton om onderhoud weg te werken dat vanwege de steeds uitgestelde verbouwing nu al jaren achterop is geraakt.
De vier fracties hebben daarnaast een injectie van bijna 4 miljoen euro over voor investeringen die nodig zijn om De Speeldoos nog tien jaar te laten draaien. Voor de bieb aan de Hoofdstraat wordt een soortgelijke som geld gezocht. Hoe hoog de kosten overigens daadwerkelijk zullen zijn hangt af van hoe lang de verouderde panden nog gebruikt moeten worden en of de instellingen er ook een gezonde exploitatie kunnen draaien.

Bedragen

Dat zijn overigens niet de enige bedragen die met de drastische koerswijziging gemoeid zijn. Alle voorbereidingen zouden de gemeenschap tot nu toe al een miljoen euro hebben gekost. Wethouder Veldhuizen verwacht dat het uitwerken van compleet nieuwe plannen nog eens een post van 100.000 tot 200.000 euro gaat geven.
Wat daarbij nog onduidelijk blijft is wat er moet gebeuren met de diverse lokale organisaties die hun intrek in de oude bieb aan de Hoofdstraat zouden nemen. De gebouwen die zij leeg zouden achterlaten kunnen de gemeente volgens Veldhuizen ruim twee miljoen euro opbrengen. Maar als de instellingen niet over kunnen, maakt de gemeente daar juist kosten voor vanwege achterstallig onderhoud en mogelijk ook duurzaamheidsmaatregelen.

Terugkerende kosten

De vraag die de gemeenteraad daarom vanavond vooral moet zien te beantwoorden is of plan B - een plan dat niet over 40, maar over 10 jaar al vernieuwd moet worden - wel zoveel beter is. Want wanneer de bibliotheek en het theater apart gehuisvest blijven, worden ze daarmee ook weer duurder voor de gemeente.
Hoe hoog die extra kosten zijn kan de wethouder nu nog niet zeggen. Daarvoor moeten de nieuwe plannen eerst nog ontwikkeld en doorgerekend worden, antwoordde hij eerder deze week op vragen van de ChristenUnie.

Aanleiding om elkaar op te zoeken

Vast staat wel dat Bibliotheek Eemland en De Speeldoos acht jaar geleden zelf genoeg aanleiding zagen om elkaar op te zoeken. Van het samen uitbaten van een cultureel gebouw zouden niet alleen zijzelf beter worden, was de gedachte, maar ook de gemeente, tal van lokale organisaties en uiteindelijk de inwoners van Baarn.
Sindsdien hebben heel veel mensen die bij de reeks verhuizingen betrokken raakten gedroomd, gerekend en gepland. Als de gemeenteraad vanavond besluit om een streep door De Kroon te zetten kunnen ze daarmee opnieuw beginnen. Dan moeten de bibliotheek en het theater alsnog hun eigen weg vinden. Of het geld dat de gemeenteraad daar op dit moment voor over heeft voldoende is zal later pas blijken.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.