Een jaar oorlog: Martijns transportbedrijf haalde duizenden Oekraïners naar Nederland

Veel Oekraïense kinderen zaten in de bussen van het Viaanse vervoersbedrijf
Veel Oekraïense kinderen zaten in de bussen van het Viaanse vervoersbedrijf © RTV Utrecht / Roos van Bijnen
Vianen - In het jaar sinds de oorlog in Oekraïne begon, bracht vervoersbedrijf Pouw uit Vianen ruim 1.500 mensen in veiligheid. Een terugblik op tientallen ritten naar de Pools-Oekraïense grens - waar tussen verdriet en hoop een dunne scheidslijn zit.
Het is begin maart 2022. De oorlog in Oekraïne is twee weken geleden uitgebroken. De telefoon rinkelt in de broekzak van Martijn van der Kroef, directeur van Pouw Vervoer. Het is een kennis, met een nogal dringende vraag. Een busje met acht personen uit Charkov is gestrand in Duitsland. Of Martijns vervoersbedrijf deze gevluchte Oekraïners even kan helpen. Achteraf blijkt dat het beginpunt van de vele ritten richting het oosten van Europa.
"Dat telefoontje kwam, en m'n vrouw en ik wisten: we gaan er gewoon heen", vertelt Martijn. "Niet te veel nadenken, je stapt die auto in." Het was net oorlog, veel mensen uit aangevallen Charkov vluchtten hun land uit. Vaak niet wetende waarheen of voor hoe lang. Dat merkte Martijn meteen. "De kindjes die we bij ons in de auto hadden... die blik vergeet je nooit meer. Zo leeg, zo hopeloos. Dat breekt je op."

'Slopende ritten'

En dus besluit het vervoersbedrijf: we moeten hier iets mee. In totaal maken ze 37 ritten naar de Pools-Oekraïense grens om goederen te brengen, en mensen mee terug te nemen. Gemiddeld gaan per rit 45 mensen mee naar Nederland. Maar dat gaat zeker niet altijd vlekkeloos, merkte ook RTV Utrecht toen verslaggevers de rit naar Polen maakten. Veel Oekraïners die op die bewuste rit hadden moeten zitten naar Lexmond, bereiken de grens niet. Verkeerde papieren, te weinig brandstof, een bom op een trein? Veel is onduidelijk in het grensgebied.
Maar gelukkig gaat ook een hoop goed, vertelt Martijn. Een poule van 17 chauffeurs rijdt vrijwillig heen en weer. Pouw Vervoer sponsort zelf het grootste deel, ook andere sponsoren staan op. "Ook al zijn het slopende ritten - vooral vanwege de emotie - veel chauffeurs wilden toch nóg een keer. Omdat ze voelden: je kunt die mensen daar niet in de kou laten staan."
De Pouw-bussen gingen gevuld - bijvoorbeeld met medicijnen en babyvoeding - naar de Pools-Oekraïense grens.
De Pouw-bussen gingen gevuld - bijvoorbeeld met medicijnen en babyvoeding - naar de Pools-Oekraïense grens. © RTV Utrecht
Opereren in zo'n grensgebied is niet zonder risico's. Regelmatig gaat het luchtalarm af en is er sprake van dreiging. En soms waren er te veel mensen voor het aantal plekjes in de bus. "Dat wil je niet, maar het kan soms niet anders. We hebben ook meegemaakt dat mensen niet altijd de goede papieren bij zich hadden. Alleen kúnnen we dan niet anders dan ze daar laten staan. Nemen wij hen mee zonder die papieren, ben je in feite een mensensmokkelaar."
Als het zover is, dan brengen we deze mensen weer thuis
Martijn van der Kroef, Pouw Vervoer
Het zijn bijzondere zaken waar Martijn en zijn collega's niet eerder mee te maken hebben gehad. Later in 2022 neemt het aantal ritten af. Nog maar weinig mensen vluchten, in de hoop dat de oorlog snel ten einde zal komen. Maar omdat Pouw Vervoer zoveel mensen in de bus heeft gehad, komen er 15 Oekraïners in dienst, voornamelijk als chauffeur.

Terug naar huis

Toch stoppen de ritten naar 'de grens' niet. Nee, als de oorlog stopt - dan heeft Pouw Vervoer de bussen al klaar staan. Die ruim 1500 mensen die ze mee naar Nederland hebben genomen, mogen dan weer met hun bussen mee. Terug naar het land waar ze zo graag weer willen wonen, terug naar familie. "Als het zover is, dan brengen we deze mensen weer thuis. Dat zou mooi zijn."
Directeur Martijn van der Kroef vertelde vorig jaar maart over de busritten.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.