Woerden zet zich schrap voor spreidingswet, mogelijk azc in gemeente: 'Als we nu niets doen wordt het probleem alleen maar groter'

© NOS
Woerden - Gemeenten, provincies, vluchtelingenwerk en de Raad van State; allemaal zien ze de komst van de nieuwe spreidingswet, die gemeenten kan dwingen om asielzoekers te huisvesten, niet echt zitten. Maar Woerden neemt alvast een voorschot op de eventuele komst van asielzoekers en laat locaties onderzoeken die kunnen dienen als asielzoekerscentrum. "Als je zelf met een idee komt heb je nog veel inspraak en regie. Als je wacht krijg je een verplichting opgelegd. Wij kiezen voor een stap voorwaarts."

De meesten kunnen zich de beelden nog wel herinneren van afgelopen september, toen asielzoekers in Ter Apel buiten in de kou moesten slapen omdat er geen plek meer was in het opvangcentrum. Om die situatie te voorkomen, heeft staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) de spreidingswet in het leven geroepen. Die wet kan gemeenten dwingen om asielzoekers te huisvesten. De Eerste én Tweede Kamer moeten nog over de wet stemmen. Als beide kamers instemmen met de wet, dan gaat die hoogstwaarschijnlijk vanaf januari 2024 van kracht. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ziet de wet niet zitten en ook de Raad van State, dat is de onafhankelijk adviseur van de regering over wetgeving en bestuur, zet vraagtekens bij de uitvoerbaarheid ervan.

Er komt nogal wat af op gemeenten in onze provincie. Ze moeten dit jaar dubbel zoveel mensen met een verblijfsvergunning huisvesten. Voor de gemeente Woerden gaat het om 120 statushouders. En dan komt de spreidingswet er mogelijk ook nog aan. Die verplicht gemeenten om asielzoekers op te vangen. Voor Woerden gaat dat om zo'n 185 asielzoekers.

Zoeklocaties asielzoekerscentrum

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is daarom, met medewerking van Woerden, alvast op zoek naar eventuele locaties voor een asielzoekerscentrum. Het gaat om plekken voor ongeveer tweehonderd asielzoekers voor een tijdspanne van zo'n tien tot vijftien jaar. "We zijn het gesprek aangegaan met het COA, omdat er nu nog kansen liggen om te praten over de voorwaarden", zegt wethouder Jacques Rozendaal (ChristenUnie/SGP). "Als we wachten tot 1 januari wordt het een verplichting en dan hebben we misschien minder zeggenschap over de plek, de inpasbaarheid en wat het COA extra doet op gebied van gezondheidszorg of onderwijs. Door proactief het gesprek aan te gaan houden we zelf meer regie."
Over welke locaties het gaat wil de wethouder nog niks over kwijt, om onrust te voorkomen. "Misschien is het oordeel van het COA dat er geen geschikte locatie is in Woerden, dus we wachten even met dit soort informatie", aldus Rozendaal. Mocht het COA wél een geschikte locatie vinden, dan wordt dat meteen met de raad gedeeld, verzekert de wethouder. Het is dan aan de gemeenteraad van Woerden om er een klap op te geven. Of er een geschikte locatie is voor een azc in Woerden moet nog voor de zomer duidelijk worden.

Inspraak van de Woerdense inwoner

Volgens de wethouder heeft de Woerdense inwoner ook dan nog genoeg te zeggen. Zo komen er, mocht er een locatie gevonden zijn, bewonersavonden waar men in kan spreken. "En juist omdat we nog in een fase zitten waarin het niet verplicht is, kijken we kritisch naar de plannen van het COA. Past het wel bij Woerden? Is het inpasbaar?"
Hoe groot de kans is dat er inderdaad een asielzoekerscentrum komt, kan de wethouder niet zeggen. De gemeente verschaft alle informatie die de organisatie nodig heeft om de locaties te onderzoeken maar waar de criteria voor een geschikte locatie precies liggen, is niet bekend. "Maar voorop staat dat als we nu niets doen, het probleem alleen maar groter wordt. We doen extra inspanningen om te voorkomen dat het op andere plekken nog meer gaat knellen."

Gemengd wonen met statushouders

Over knelpunten gesproken: de gemeente moet, net als alle andere gemeenten in Nederland, dit jaar dubbel zoveel statushouders huisvesten. Woerden gaat van 60 naar 120 statushouders. Om die te kunnen huisvesten, wil de gemeente kijken of de statushouders samen kunnen wonen met jongeren en mensen die met urgentie een woning zoeken. Die doelgroepen komen dan met elkaar in een complex te wonen. In Utrecht bestaat zo'n initiatief al met asielzoekers en studenten, plan Einstein heet dat project.
In Woerden zijn drie locaties in beeld om gemengd te wonen. Het gaat om een gebouw aan de Parklaan in de wijk Molenvliet en om een woningbouwgebied dat nog ontwikkeld moet worden bij Snellerpoort en het Stationsgebied. Tweederde van de gebouwen is dan voor de Woerdense inwoner, een derde gaat naar statushouders. "We spannen ons voor alle woningzoekenden erg in", zegt Rozendaal. "We bouwen heel veel woningen. Op deze manier geef je statushouders de kans om in te stromen."

Andere gemeenten

Via een verdeelsleutel op basis van het aantal inwoners heeft Woerden berekend dat er 185 asielzoekers opgevangen moeten worden. Die verdeelsleutel komt van de zogeheten Provinciale Regietafel. Andere gemeenten moeten straks ook asielzoekers opvangen. RTV Utrecht vroeg bij de provincie op hoeveel dat er per gemeente zijn. Maar die aantallen staan nog niet vast, laat een woordvoerder weten. "Uiteraard wordt wel gesproken over wat het zou kunnen betekenen voor gemeenten. Maar omdat het aantal opvangplekken fluctueert (er komen erbij, er vallen er af) en de vraag vanuit het Rijk nog niet vaststaat, heeft de geen ‘harde cijfers’ te delen."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.