Natuurlijk Zoëy over de terugkeer van de zilverreiger

Luc Hoogenstein met Eddy Zoëy in de Eempolder
Luc Hoogenstein met Eddy Zoëy in de Eempolder © RTV Utrecht/Nathalie Ringrose
eemnes - Stel, je rijdt op een willekeurige lentedag in de auto over de A27 ter hoogte van pak 'm beet Baarn naar Eemnes. Grote kans dat je dan opvallend veel grote zilverreigers ziet. De grote zilverreiger is ook voor niet-vogelaars makkelijk herkenbaar: Grote witte reiger, die voor weinig vergissing kan zorgen. Lange gele snavel en doorgaans zwarte poten. In de broedtijd worden gedurende een korte periode de poten aan de bovenkant rood en de snavel zwart. Voor iedereen boven de veertig is het zo veelvuldig een zilverreiger zien eigenlijk best bijzonder. Al die veertig-plussers zijn namelijk opgegroeid zónder zilverreigers.
grote zilverreiger
grote zilverreiger © Jan Katsman

Reiger op je hoed

Lange tijd was de 'grote zilverreiger' zo goed als weg uit Nederland. Zo worden ze tijdens de 19e eeuw vaak gedood, omdat het in die tijd modieus is om vogels op hoeden te dragen. Voor één kilo veertjes op een hoed, werden 300 zilverreigers gedood. Zodra het verboden wordt om vogels af te schieten voor deze modegril, stijgt de populatie. Die groeit helemaal als de broedgebieden van deze reigers in heel Europa bestempeld worden als beschermd natuurgebied. De kwaliteit van Nederlandse moerasgebieden verbetert en de zilverreiger weet z'n weg goed terug te vinden. Zó goed, dat er in 2000 maar een paar grote zilverreigers in Nederland gezien werden, nu zijn dat er op hoogtijdagen 17.000!
Ook zilverreigers kunnen de vogelgriep krijgen omdat ze in een kolonie broeden.
Ook zilverreigers kunnen de vogelgriep krijgen omdat ze in een kolonie broeden. © RTV Utrecht

Authentieke polder

Om de grote zilverreiger eens rustig te bekijken, trekt Eddy met bioloog Luc Hoogenstein naar de Eempolder. "Dit is nog een van de meest authentieke polders die we hebben", legt Hoogenstein uit. "Behalve dat hier veel grote zilverreigers komen, is het een grutto bolwerk. Dat komt omdat het beheer van de landbouwgronden 'ouderwets' is: veel water, veel gras, ruimte voor openheid."
Zo'n gebied met een enorme aantrekkingskracht op vogels waar ook veel water is, is helaas ook een risico voor de verspreiding van vogelgriep. En die griep houdt dan ook vreselijk huis, op dit moment. Hoogenstein: "Vooral onder kokmeeuwen heerst het. Die leven samen in koloniën, gebruiken hetzelfde water, slapen bij elkaar, raken besmet en zijn binnen twee tot drie dagen dood, het is heel naar om te zien. Je hoeft op het moment in een polder niet ver te zoeken om een paar dode vogels te zien. Allemaal slachtoffer van deze vogelgriep".

Vogelgriep

Een vogel met vogelgriep herken je aan het abnormale gedrag. Vogelgriep is een virusinfectie die invloed heeft op het zenuwstelsel. Eerst is het dier sloom, daarna draait het vaak rondjes op het land of in het water. De kop kan niet meer rechtop gehouden worden en de oriëntatie is verdwenen. Dieren zijn vaak binnen enkele uren of dagen dood. Ook roofvogels die besmette dieren opeten, zijn vaak ten dode opgeschreven.

Om besmettingsgevaar te voorkomen: raak een zieke - of al dode - vogel niet aan!

Koereiger

Met de toename van de grote - en trouwens ook kleine - zilverreiger, lijkt er nóg een reiger te zijn neergestreken in Nederland: de kóereiger, een kleine, witte en gedrongen reiger met korte gele snavel en lichtgele poten en een voorkeur om op de rug van een koe mee te liften. "Sinds we in Europa de broedgebieden van de grote reiger zijn gaan beschermen, gaat het in rap tempo ook beter met deze soort.", aldus een opgetogen bioloog. "Zo zie je wat er in een tijdsbestek van 25 jaar kan gebeuren!" Dit laatste heeft vooral te maken met de grote zilverreigers. De koereigers worden hier steeds vaker gezien omdat hun leefgebied naar noorden opschuift als gevolg van klimaatverandering.
Kijk hier naar de aflevering Natuurlijk Zoëy over de zilverreiger en vogelgriep
KIJK HIER NAAR DE AFLEVERING VAN NATUURLIJK ZOEY OVER DE ZILVERREIGER

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.