Aan iedereen laten zien dat je de begroting niet rond krijgt: 'Als veel gemeenten dat doen, is dat een duidelijk signaal aan het Rijk'

© Pixabay
Provincie Utrecht - De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) geeft gemeenten door heel het land het advies om in 2026 hun financiële tekorten zichtbaar te maken. Het advies is ongebruikelijk maar nodig, zegt directeur Leonard Geluk. Gemeenten kunnen zo aan het Rijk laten zien dat zij niet genoeg geld hebben om hun taken uit te voeren.
Het is al langer bekend dat het Rijk vanaf 2026 structureel minder geld aan gemeenten gaat geven, zo'n 3 miljard euro minder. Om zichtbaar te maken waar de tekorten gaan zijn, stelt VNG voor om geen sluitende begroting op te stellen vanaf 2026. Want zelfs gemeenten die nu nog kunnen rondkomen, maken zich zorgen over de jaren die eraan komen.

'Probleem speelt bij iedere gemeente'

Volgens Jelmer Vierstra, wethouder financiën in Woerden, zijn de geldzorgen reëel. "Dit probleem speelt bij vrijwel iedere gemeente in Nederland. Er zijn echt zorgen over 2026 en 2027", zegt hij. Ook de Utrechtse wethouder Susanne Schilderman kijkt somber naar de toekomst. "Utrecht heeft tot en met 2025 een sluitende begroting, maar ik kan nu al voorspellen dat die in de twee jaar daarna niet meer sluitend zal zijn."
Portefeuilles waar gemeenten veel geld tekort komen zijn de jeugdzorg en de huishoudelijke hulp via de Wmo. Daarbij is het elektriciteitsnet dat onder druk staat ook een flinke kostenpost.

Utrecht

De gemeente Utrecht meldt in de publicatie van de voorjaarsnota: "Er zijn keuzes nodig om te voorkomen dat het tekort op de gemeentelijke begroting in 2027 kan oplopen tot 72 miljoen euro."
Schilderman: "We willen bestaanszekerheid bieden aan mensen die dit nodig hebben, bijdragen aan passende en betaalbare woningen voor iedere Utrechter en maatregelen nemen om klimaatverandering zoveel mogelijk tegen te gaan.”
De gemeente Utrecht heeft de afgelopen paar jaar altijd een sluitende begroting gehad en genoeg reserves gehad voor onverwachtse uitgaven. Maar door het tekort aan personeel in de zorg, de toenemende vraag naar zorg en het vooruitzicht dat er minder geld komt vanuit het Rijk, vreest Schilderman dus dat dit vanaf 2026 niet meer gaat lukken.
De wethouder zou het liefst zien dat het Rijk alsnog met meer geld over de brug komt om de gaten in de begroting te kunnen dichten. Zij hoopt daarin dat een nieuw kabinet na de komende Tweede Kamerverkiezingen daar nog iets in kan betekenen.

Woerden

In Woerden verwacht wethouder Vierstra in 2026 de begroting nog wel sluitend te kunnen maken. Maar hij garandeert niets: "We gaan niet radicaal bezuinigen om die begroting dan gesloten te krijgen. Als dat de situatie is, dan blijft onze begroting ook open en volgen we inderdaad het advies van de VNG."
Hij kan zich dan ook goed vinden in het advies VNG-directeur Geluk. "Als alle, of veel gemeenten, hun begrotingen in 2026 niet sluiten is dat een duidelijk signaal aan het Rijk dat we teveel taken hebben en te weinig geld."
Volgens Vierstra zijn veel gemeenten boos over het takenpakket dat zij opgelegd krijgen en de hoeveelheid geld die het Rijk daarvoor beschikbaar stelt. Maar met de landelijke verkiezingen in november in het vooruitzicht, is ook hij voorzichtig optimistisch. "Ik hoop dat het nieuwe kabinet inziet dat minder geld voor de gemeenten simpelweg niet kan."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.