Een spookrijder per dag: wat moet je doen als je er een tegenkomt?

© ANP / Peter Hilz / HH
Amersfoort - Bij een ongeluk op de A1 bij knooppunt Hoevelaken in Amersfoort kwamen zaterdag drie mensen om het leven door een frontale botsing met een spookrijder. Waarom die op de verkeerde weghelft belandde is niet bekend, maar spookrijden komt vaker voor. Gemiddeld ongeveer één keer per dag. Hoe komt dat en belangrijker nog: hoe voorkom je het? En wat moet je doen als je een spookrijder tegenkomt?
Op de A1 botste zaterdag iets voor 22.00 uur een 19-jarige Roemeense man frontaal op een tegemoetkomende auto. Daarin zat een gezin met twee kinderen van 12 en 14 jaar. De kinderen overleden vrijwel direct na het ongeluk, de 19-jarige man later in het ziekenhuis. De ouders raakten zwaargewond.

Jong en oud

Landelijk ziet de politie per jaar zo'n 375 spookrij-incidenten, blijkt uit cijfers van de SWOV. Die organisatie doet wetenschappelijk onderzoek naar verkeersveiligheid. Volgens verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen zijn er allerlei redenen waarom automobilisten op de verkeerde weghelft terechtkomen.
Toch zijn er twee groepen oververtegenwoordigd bij spookrij-incidenten: 70-plussers en jonge bestuurders. "Het gaat bij ouderen dan vaak om mensen die verward zijn. Bijvoorbeeld door dementie", legt hij uit.
Bij nieuwe en daarmee vaak jongere bestuurders is er volgens Tertoolen meestal een andere oorzaak. "Dan is het toch vaak meer een kwestie van drugs of alcohol. Soms gaat het zelfs om een weddenschap of puur om de kick." De cijfers van de SWOV laten nog iets opmerkelijks zien: zo'n 80 procent van de spookrijders is man.

Ga terug

Wat de reden ook is dat iemand op de verkeerde weghelft terechtkomt, vaak hebben mensen helemaal niet door dat ze spookrijden. "Op de snelweg zie je dat mensen langere stukken tegen het verkeer inrijden. Vooral als het niet druk is, duurt het even voordat ze door hebben dat ze verkeerd zitten. Ze denken dan echt op een tweebaansweg te rijden."
Om die reden zet Rijkswaterstaat al jaren in op het voorkomen van spookrijders. Zo staan er bij veel afritten grote gele fluorescerende borden met daarop de tekst 'Ga terug' en op het wegdek zelf worden steeds vaker pijlen in de goede rijrichting geplaatst. Ook probeert de wegbeheerder bij kruisingen waar een op- of afrit op uitkomt rotondes te plaatsen. "Die gaan een verkeerde oriëntatie tegen", aldus Rijkwaterstaat.
Allemaal goede en nodige maatregelen, vindt Tertoolen. Hij zou liever zien dat eventuele spookrijders nóg meer gewaarschuwd worden. "Je moet van het verkeer natuurlijk geen kermis maken, maar een extra bord met 'Ga weg, keer om' kan denk ik geen kwaad. Al bereik je er maar één persoon mee, dat is al de moeite waard."

Waarschuwingen

"Er zullen altijd verwarde mensen of mensen onder invloed zijn, dat is bijna niet uit te bannen", zegt Tertoolen. Daarom is het belangrijk dat andere weggebruikers weten wat ze moeten doen als ze een spookrijder tegenkomen. "Blijf rechts rijden en sein met je lichten. En ik zou ook meteen 112 bellen. Het is écht een levensbedreigende situatie, dus dat is volledig gerechtvaardigd."
Op de website van Rijkswaterstaat zijn dezelfde tips te lezen, plus advies voor wie zelf op de verkeerde weghelft belandt. "Probeer dan niet in paniek te raken" en "probeer een gat in de tegemoetkomende verkeersstroom te vinden om veilig de vluchtstrook te bereiken", staat er. Verder raadt de wegbeheerder aan niet te keren, maar de alarmlijn te bellen als je eenmaal op de vluchtstrook staat.
Tertoolen heeft nog één zorg. Weggebruikers worden nu gewaarschuwd voor spookrijders via de radio, maar steeds meer mensen hebben die niet aan staan omdat ze via een streamingdienst muziek luisteren. "Het zou goed zijn als er een soort automatisch systeem komt dat ook die automobilisten waarschuwt. Daar moet echt iets voor bedacht worden, want de kans op een fataal ongeluk is het grootst als andere weggebruikers niet weten dat er een spookrijder is."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.