Zo ging het klimaatprotest in de Utrechtse binnenstad: 'We gaan pas weg als de boringen stoppen'

© RTV Utrecht / Roos van Bijnen
Utrecht - Zo’n 250 klimaatactivisten blokkeerden de hele middag de Daalsesingel, een verkeersader in de Utrechtse binnenstad. Ze stonden voor het gebouw van Energie Beheer Nederland, dat volgens de actievoerders symbool staat voor gaswinning. Een kijkje bij de mensen die al zingend een druk kruispunt bezet hielden. "Wij staan hier ook niet voor de lol, hè."
Het is vlak voor twaalven op zaterdagmiddag. Een week voor de Kerst is het zoals altijd druk in het Utrechtse winkelgebied. Auto’s rijden in kolonne richting Hoog Catharijne. Tot plots honderden mensen – hard zingend – aan komen lopen. Geroutineerd gaat een spandoek met 'Deze weg loopt dood!' de lucht in. Alle stoplichten zijn 'bemand' en dus merkt iedereen: het klimaatprotest is begonnen.
Automobilisten beginnen te toeteren. "Moet dat nú?", wordt er geschreeuwd. Het enige antwoord dat daarop lijkt te volgen is de leus van Extinction Rebellion. In het Engels roepen ze: "What do we want? Climate Justice! When do we want it? Now!"

Wat houdt deze actie in?

Klimaatactivisten protesteren zaterdagmiddag bij het kantoor van Energie Beheer Nederland (EBN), dat namens de Nederlandse overheid zich bezig houdt met gasboringen op land en in de zee.

De demonstratie wordt georganiseerd door Extinction Rebellion (XR) en Scientist Rebellion (SR). Volgens hen draagt EBN met de gasboringen bij aan de klimaatcrisis. Ze eisen daarom drie dingen van de Nederlandse overheid: die moet de waarheid vertellen over de klimaat- en ecologische crisis, stoppen met gasboringen en het Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty tekenen.

'Het kan niet langer zo'

Nee, zegt Marliza (33), het is "inderdaad" niet leuk dat ze dit kruispunt blokkeren. Maar het kan niet anders, zegt ze. "Die gasboringen moeten stoppen. Elk wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het zo niet langer kan, maar er wordt niks aan gedaan. Dus je snapt: wij staan hier ook niet voor de lol, hè."
Bekijk hoe het klimaatprotest eruit zag. De tekst gaat verder onder de video.
Zo ging de klimaatblokkade eraan toe
Het kan zomaar een lange dag worden voor Marliza en al die andere klimaatactivisten. Ze willen namelijk dat Energie Beheer Nederland, dat grote pand waar ze met hun neus voor staan, stopt met de gasboringen. Tot EBN dát heeft toegezegd, gaan ze niet weg, weet Extinction Rebellion-woordvoerder Guus Dix. "We blijven hier tot EBN stopt met boren. En als ze dat niet doen, komen we gewoon weer terug."

Mandarijnen en lunchboxen

Inmiddels is het een uur later. Politieagenten houden het protest in de gaten vanaf de zijkant. Op een enkele tegendemonstrant na gaat het er vreedzaam aan toe. Iemand deelt mandarijnen uit en er worden broodjes in zelf meegebrachte lunchboxen gegeten. Op het koude asfalt zijn twee jonge vrouwen maar met een kaartspelletje begonnen. "Heeft iemand een slaapzak bij zich voor vannacht? Of blijven we niet zó lang?", vraagt een van de activisten zich af.
Garet (53) heeft al een tijdje op de grond gezeten maar staat nu op om met een klimaatlied mee te zingen. Ze spreekt dan wel geen Nederlands, maar klimaat overstijgt taal, legt ze in het Engels uit. "Ik maak me echt zóveel zorgen. We kunnen toch niet onze toekomst doelbewust laten vernietigen? Dan helpt het niet om stil te zitten, als je het mij vraagt."
Voor Garet zitten de zorgen om klimaat erg hoog. Dat deelt ze met alle anderen om zich heen. Zoals het clubje wetenschappers van Scientific Rebellion (SR), een zusterorganisatie van Extinction Rebellion. 'Stop de fossiele waanzin', lees je op het spandoek van de wetenschappers.
Toen de blokkade net begon, konden automobilisten voor het stoplicht geen kant op
Toen de blokkade net begon, konden automobilisten voor het stoplicht geen kant op © RTV Utrecht / Roos van Bijnen

'Valt niet mee om klimaatwetenschapper te zijn'

Klimaatwetenschapper Iris Keizer staat ook bij de groep. In deze tijd klimaatwetenschapper zijn valt niet mee, zegt ze. "Elk onderzoek laat zien dat het klimaat er nog slechter aan toe is dan gedacht. Dat de zeespiegel harder stijgt dan gedacht, dat de klimaatdoelen van Parijs halen op deze manier niet zal lukken. Dat proberen we over te brengen op de politiek, maar dat wil nog niet altijd lukken."

Steun en kritiek

Hoewel auto’s dit kruispunt in de Utrechtse binnenstad niet kunnen bereiken, lukt het voetgangers en fietsers nog wel. De één reageert geïrriteerd over de drukte (sommigen slalommen om de activisten op het fietspad heen), de ander kan de actie juist wel waarderen. Eén dame doet al fietsend één vuist omhoog. "Lekker bezig", roept ze de 250 actievoerders toe. Een oudere meneer kan "de onzin" niet zo waarderen. "Ja prima, hoor", zegt hij in het voorbijgaan, "maar kunnen jullie dit niet ergens anders doen. Je blokkeert dit hele gebied, joh."
Het kan de mensen van Extinction Rebellion niet zoveel schelen. Ze willen aandacht voor hun eisen, en dat is zachtjes gezegd wel gelukt. Richting het einde van de middag, als ze er toch een uur of vier hebben gestaan, gaat het clubje actievoerders langzaam uit elkaar om een klimaatmars door de stad te maken. Energie Beheer Nederland heeft ondertussen nog niet aan Extinction Rebellion laten weten of ze iets met hun eisen gaan doen. En dus? "Nou, dan weet je het, hè", zegt woordvoerder Guus Dix. "Dan gaan we verder. Of dat nu vanavond is, of pas over een tijdje. Dan komen we hoe dan ook terug."
© RTV Utrecht / Roos van Bijnen

Reactie Energie Beheer Nederland

Volgens EBN is het niet mogelijk om van de ene op de andere dag te stoppen met gas. Dat liet de organisatie eerder deze week al weten aan RTV Utrecht. Bovendien is de CO2-voetafdruk van buitenlands gas volgens EBN hoger dan gas uit eigen land. "De vraag naar gas neemt af en dat is fijn", zegt woordvoerder Marcel Hoenderdos. "Wij zullen nooit meer gas produceren dan er vraag is in Nederland."

Hoenderdos noemt het "prima" dat Extinction Rebellion de mening heeft dat de nieuwe boringen moeten stoppen. "Maar wij volgen altijd de lijn van de overheid daarin."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.