Meer bezoekers én meer kosten voor Utrechtse musea, bezuinigingen bij Centraal Museum

© ANP
Provincie Utrecht - Voor Utrechtse musea was 2023 een topjaar qua bezoekersaantallen, maar zijn er zorgen over de gestegen kosten. Het Centraal Museum gaat vanaf volgend jaar zelfs bezuinigen om financieel gezond te blijven.
Voor het Centraal Museum was 2023 een goed jaar, zegt woordvoerder Anouk Evertse. "Dat merkten we vooral na de volledige heropening van alle locaties: het vernieuwde Nijntje museum en de vaste collectie van het Centraal Museum. Dit zorgde ervoor dat we het afgelopen jaar 100.000 bezoekers meer ontvingen dan in 2022."
Maar financiële zorgen zijn er ook, vertelt Evertse. De energielasten zijn verdrievoudigd ten opzichte van de periode voor corona, toen het museum voor het laatst volledig open was. Daarnaast is het organiseren van tentoonstellingen duurder geworden door hogere transport- en materiaalkosten. Ook de loonstijging zorgt voor krapte binnen de begroting. "Dit zal ook de komende jaren een punt van zorg blijven."
Om financieel het hoofd boven water te houden, moet het museum bezuinigen. Zo wordt vanaf 2025 minder uitgegeven aan programmering en zullen entreeprijzen verhoogd worden. "Hoewel dit maar zeer beperkt kan, omdat we het belangrijk vinden dat de locaties toegankelijk blijven voor iedereen", zegt de woordvoerder. Om die reden kunnen bijvoorbeeld mensen met een U-pas gratis de drie aangesloten musea van het Centraal Museum bezoeken. Daarnaast wordt er ook een hand op de knip gedaan qua "overige uitgaven" en wordt er geïnvesteerd in duurzaamheidsmaatregelen.

Meer museumbezoekers

In totaal hebben 29 tot 32 miljoen mensen een museum bezocht, zegt de Museumvereniging. Dat zijn er ongeveer evenveel als in recordjaar 2019, vlak voordat musea moesten sluiten vanwege corona. De Museumvereniging riep 2023 daarom uit tot nieuw recordjaar.
Dat heeft het Spoorwegmuseum in Utrecht ook gemerkt, zegt woordvoerder Evertjan de Rooij. “We hebben een uitstekend jaar gehad met 495.000 bezoekers." Qua bezoekersaantallen is 2023 het beste jaar uit de historie van het Utrechtse museum. Het vorige record stamt uit 2017, toen waren er 444.000 bezoekers.
“Na corona duurde het weer een beetje voordat de bezoekersstromen weer op gang kwamen", zegt De Rooij. In de coronajaren zakten de cijfers onder de 200.000 bezoekers per jaar, in 2022 herstelde deze dip met een totaal van 378.000 bezoekers.
Het museum heeft geen financiële zorgen, maar was wel genoodzaakt om voor het eerst in zes jaar tijd een prijsverhoging door te voeren. Een entreekaartje voor bezoekers vanaf 4 jaar steeg van 17,50 naar 19,50 euro. "We hebben dit zo lang mogelijk vooruitgeschoven, maar nu kon het niet anders. Wij ontvangen geen subsidies van het rijk of de gemeente, het geld verdienen wij aan de kassa met de kaartverkoop."
De Rooij is optimistisch gestemd over de toekomst van het Spoorwegmuseum. "Wij zijn financieel gezond. Het is altijd wel een puzzel om de begroting rond te krijgen, maar dat lukt nog ieder jaar. Als wij zoveel bezoekers blijven trekken, helpt dat natuurlijk wel.”

Hogere kosten

Ook het Nationaal Militair Museum in Soest wordt geconfronteerd met hogere kosten. Aan de andere kant ziet het musea ook inkomsten stijgen door de gestegen bezoekersaantallen, ruim 300.000 afgelopen jaar. "Daarnaast voelen wij ons voldoende gesteund door de rijkssubsidie die wij ontvangen van het Ministerie van Defensie", zegt woordvoerder Carla Marcus. "Om het Militaire Erfgoed te beheren, te behouden én te tonen aan publiek.”
Het Stadsmuseum in Woerden kan nog geen definitieve bezoekersaantallen van vorig jaar noemen, die worden later pas bekendgemaakt. “Wij hadden niet een topjaar, omdat we gedeeltelijk waren gesloten", zegt museumdirecteur Arja van Veldhuizen. Wegens verduurzaming van de bovenverdieping gingen de deuren van het museum in maart tien weken lang dicht.
Van Veldhuizen voelt zich gesteund door subsidies die het museum helpen overeind te blijven. "We hebben de mazzel dat de gemeente Woerden met ons meedenkt en helpt. Er is ruimte voor nieuw beleid, dat heeft geleid tot verhoging van subsidie en incidenteel een bijdrage", vertelt de museumdirecteur. "Ook wij kampen met gestegen loonkosten die hoger zijn dan de inflatie, net zoals veel kleine musea.”

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.