Ganzen verjagen kost vaak meer dan het oplevert, concluderen onderzoekers Universiteit Utrecht

Ecoloog Monique de Jager deed onderzoek naar brandganzen.
Ecoloog Monique de Jager deed onderzoek naar brandganzen. © RTV Utrecht
Utrecht - Het verjagen van grote groepen brandganzen kost waarschijnlijk meer dan het oplevert. Dat concluderen onderzoekers van de universiteiten van Utrecht en Wageningen na onderzoek op Friese weilanden. "Verjagen werkt niet echt, want ze hebben toch wel bepaalde gebieden waar ze jaarlijks graag naar terug komen", zegt ecoloog Monique de Jager.
"Het gras in Nederland is heel lekker voor de ganzen. Ze hebben het hier naar hun zin", vertelt De Jager. Als ecoloog is ze verbonden aan de Universiteit Utrecht waar ze zich vooral focust op hoe planten en dieren zich bewegen en waarom ze bepaalde bewegingspatronen gebruiken.

Half miljoen

Brandganzen zijn trekvogels die vanuit de broedgebieden in het Hoge Noorden trekken naar Nederland en de omliggende landen om te overwinteren. De ganzen zijn aangemerkt als beschermde dieren. Dat hun populaties tegenwoordig groeien, is een "succesverhaal van de natuurbescherming, maar wel een met een keerzijde".
De dieren doen zich tegoed aan graslanden. Voornamelijk in de provincie Friesland waar de grootste populatie in de winter verblijft, zo'n half miljoen ganzen. Met zulke aantallen is verjagen al met al "niet kosteneffectief". Om schade gecompenseerd te krijgen, moeten Friese boeren kunnen aantonen dat ze geprobeerd hebben de dieren weg te jagen. Er zit met de huidige regels dus vaak weinig anders voor ze op.
Ganzen verjagen? Dat werkt eigenlijk niet, aldus onderzoeker Monique
Samen met haar collega's voerden ecoloog De Jager het onderzoek uit voor de provincie Friesland, die de conflicten tussen boeren en ganzen in kaart wilde brengen. Als groepen ganzen vaak verkassen naar andere plekken, moet ook vaker schade worden getaxeerd. Daar zijn net zo goed kosten aan verbonden. Al die kosten en het energieverbruik van de ganzen stopten de onderzoekers in een computermodel. Zo konden ze uitrekenen wat het verstandigst is. Uit de berekeningen kwam naar voren dat verjagen "zinvol is als er relatief weinig ganzen zijn, maar dat het beter is ganzen rustig te laten grazen, ook buiten de rustgebieden, als de populatie ganzen groter wordt".

'Onderdeel van de natuur'

Volgens De Jager heeft het verjagen alleen effect op de korte termijn. "Je verjaagt ze van het grasland waardoor er op dat moment niet gegraasd wordt, maar daarmee maak je het probleem groter voor de buren." Het onderzoek toont namelijk aan dat wat optimaal lijkt voor een individuele boer, niet optimaal is voor het geheel. Ganzen die worden verjaagd, moeten namelijk meer vliegen, legt de ecoloog uit. "Dat kost ze energie, waardoor ze alleen maar meer voedsel nodig hebben." En dat halen ze dan bij de buren. "Ze moeten eten om te compenseren voor de vlucht. Dus voor een hele winter werkt dit zeer zeker niet.”
De Jager begrijpt wel dat boeren er niet blij mee zijn. "Maar we hebben nu kunnen aantonen dat het verjagen van ganzen niet de beste optie is." Wat wél een duurzame optie is, kan de onderzoeker nog niet zeggen. Eén ding weet ze wel zeker: "Brandganzen horen erbij, ze zijn onderdeel van onze natuur. Het zou verschrikkelijk zijn als ze er niet zouden zijn".
De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke Journal of Environmental Management.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.