Onberispelijke uniformen, glimmende sabels en een maquette van de Slag bij Waterloo in het Museum Militaire Traditie

Kleurrijke uniformen tijdens de slag bij Waterloo
Kleurrijke uniformen tijdens de slag bij Waterloo © Rijksmuseum
Driebergen - "Nederland had het grootste leger van Europa." aldus conservator John de Vries van het Museum Militaire Traditie in Driebergen. Wie dacht dat Nederlanders een vredelievend volk waren, leert in het museum dat er ook tijden waren dat dat niet zo was. "In de zeventiende eeuw hadden we een leger van 120.000 man, de Fransen kwamen nog niet aan de 40.000 man. Dat had alleen maar te maken met handelsbelangen. Wij hadden gigantische veel koloniën en die moesten beschermd worden en daar hadden we veel geld voor over."
Onberispelijke uniformen, glimmende sabels en een maquette van de Slag bij Waterloo in het Museum Militaire Traditie
Aan de uitgebreide verzameling uniformen in het museum zie je dat de uitstraling van het leger in de loop van de eeuwen wel is veranderd. De militairen lopen in het veld nu in camouflage kleding, maar toen de soldaten in 1815 bij Waterloo meevochten tegen Napoleon, droegen ze juist kleurrijke uniformen. Elk leger had een duidelijk te herkennen kleur en stijl. "De oorlog werd grotendeels man tegen man uitgevochten. Die uniformen zorgde ervoor dat ze niet op hun eigen mensen schoten. En de generaals moesten op een afstand met een verrekijker kunnen zien waar hun troepen lagen. In die tijd werd een soort kruit gebruikt dat zo verschrikkelijk veel damp opleverde, dat het toch al moeilijk was om te zien."
Helm met embleem
Helm met embleem © RTV Utrecht
Toen de wapens beter werden en de soldaten vanaf een grotere afstand konden schieten, werd het gevaarlijk om een rood of lichtblauw uniform te dragen. "Daarom is overgegaan op uniformen die meer opgingen in de omgeving. Dat was voor het eerst in de Eerste Wereldoorlog." Dat het toch nog wel eens mis ging met de camouflage is te zien op een helm die jarenlang gebruikt is. Op de voorkant is een embleem met de Nederlandse Leeuw aangebracht: "Het glimmende embleem werd door de meeste soldaten met geweervet zwart gemaakt om zo in het veld niet op te vallen."
De marketentster schenkt een borreltje
De marketentster schenkt een borreltje © Rijksmuseum
Op het slagveld waren voornamelijk mannen te vinden. Een uitzondering was de marketentster. "Vanaf de 17e eeuw werden de soldaten gevolgd door een vrouw die hen bijvoorbeeld tandpasta verkocht en verbandmiddelen verstrekte. Het was een dame van eer. Veel mensen denken dat ze ook op een andere manier actief was maar dat was niet zo. Het was meestal de vrouw van de oudste sergeant van het bataljon die zo wat bijverdiende. Ze had ook een trommeltje waar sterke drank in zat. Dat was uitstekend om jongens die een zware strijd aan moesten gaan moed in te drinken."
In het Museum Militaire Traditie is nu de expositie Mooie Pakken te zien.

Dit verhaal is ook te zien in Route C, het cultuurprogramma van RTV Utrecht. De eerste uitzending is op donderdag rond 13.00 uur, elk uur opnieuw. Ook te zien op zaterdag vanaf 17.15, elk uur tot zondagmiddag.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.