Mooie plaatjes bij zonsopkomst door Saharazand maar ook modderige auto's: 'Dit is best zeldzaam'

© RTV Utrecht
Provincie Utrecht - De pekel is net van de auto en er vliegt nu alweer Saharazand in de lucht. Vanuit het zuidwesten trekt er een flinke stofwolk over Europa en ook Utrecht wordt niet overgeslagen. Dit betekent mooie plaatjes van de lucht, maar eventueel ook pech voor mensen die na de sneeuw juist net de auto hebben gewassen. Liefhebbers die het luchtspektakel vanochtend hebben gemist, kunnen tot donderdag nog duimen. "Dit is best zeldzaam."
Een rood, roze of oranje lucht met strepen siert vanochtend de horizon boven onze provincie. Het lijkt alsof de lucht tijdelijk uit verschillende lagen bestaat. Tijdelijk, want binnen een aantal minuten is het rood-roze spektakel alweer weg. Het fotogenieke plaatje zorgt in elk geval online voor verschillende prachtige foto's.
"De kleuren zijn een gigantisch verschil met die van een normale zonsopkomst", vertelt Peter Siegmund. De meteoroloog van het KNMI is altijd bezig met weeromstandigheden, maar de link met Saharazand had de klimaatexpert niet meteen gelegd. Pas toen ook nog de 'gewone' zonsopkomst begon, wist Siegmund dat er iets bijzonders aan de gang was. "Dit is best zeldzaam."
Wat is Saharazand? Saharazand is daadwerkelijk zand afkomstig uit de Afrikaanse Sahara. Siegmund: "Je moet het alleen niet zien als zandkorrels. Het is het meest fijne stof dat daarvan overblijft en licht genoeg is om meegenomen te worden door de wind." Dankzij de verschillende luchtstromingen reist het fijne stof de hele wereld rond. Maar waar het in het Middellandse Zeegebied met regelmaat voorkomt, is het in Nederland een bijzonder fenomeen. De lichtweerkaatsing op de stofdeeltjes zorgt voor de bijzondere kleuren in de lucht.

Waarom een rode gloed?

Tijdens de zonsopkomst en zonsondergang staat de zon heel laag. Hierdoor moeten de zonnestralen een langere weg door de atmosfeer afleggen. Op die reis wordt blauw licht meer verstrooid dan rood. Wanneer het zonlicht ons bereikt, is het blauwe licht grotendeels verdwenen, wat resulteert in eerst een goudgele en later een rode gloed.

Hoelang dit precies duurt, durft de klimaatexpert niet te zeggen: "De ene website zegt dat de piek al op zondag lag en andere sites zeggen iets anders." En dat is logisch. Saharazand laat zich namelijk wel beïnvloeden door weer en wind. "Het verdunt, waait voorbij of het valt naar beneden", legt de meteoroloog uit. Wanneer het stof uiteindelijk naar beneden valt, merk je er in ieder geval wel wat van. Een rood-bruinige aanslag is dan bijvoorbeeld te zien op auto's of tuinmeubilair. Is er een kans dat er morgen weer zo'n speciale zonsopkomst te zien is?
Dat is niet zo makkelijk te zeggen volgens Siegmund. "Het zou kunnen. De windrichting en neerslag zijn het probleem niet", vertelt hij. De komende dagen blijft de wind namelijk vanuit het zuidwesten komen en is er nauwelijks neerslag op de route. Pas donderdag is er een grote kans op neerslag ("met uitzondering van Schotland natuurlijk, daar regent het altijd.").
Er is ook nog een mogelijkheid dat de stofwolk nu al weg is. Het Saharazand verspreidt zich namelijk over een steeds breder oppervlak en het kan zomaar dat er vanochtend heel veel stofdeeltjes in de lucht hingen. En dan moet ook nog de lucht strak blauw zijn. Siegmund: "Toen ik net naar buiten keek met zonsondergang, was het het plaatje van vanochtend ook niet te zien."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.