Van huisdier naar gezinslid: 'Vroeger liet je een dier met kanker inslapen, nu krijgt het een chemokuur'

© Wikimedia Commons Pranavsuthar50
Utrecht - Honderden euro's om het abces van het konijn weg te halen, de behandeling voor het glaucoom van de cavia, artrosemedicatie voor de hond op leeftijd: de liefde voor het huisdier kan flink in de papieren lopen. De prijzen van medische hulp van dieren gaan omhoog maar ook aan de bereidheid van eigenaren om te betalen zit geen plafond. En dat is volgens filosoof en Denker des Vaderlands Marjan Slob een ontwikkeling van de laatste decennia.
Want hoever ga je voor je huisdier? Volgens Marjan Slob voltrok zich sinds de Tweede Wereldoorlog een belangrijke verandering van de rol van het huisdier binnen een gezin. Het huisdier is vermenselijkt en dat zie je ook terug in de aanvraag van medische hulp. "De menselijke gezondheidszorg en die voor de huisdieren trekt steeds meer naar elkaar toe. Ze zijn een lid van het gezin en die kun je niet zomaar laten doodgaan, zo redeneren mensen", vertelt Slob. "Vroeger liet je een huisdier met kanker inslapen, nu krijgt het een chemokuur."
Slob schreef als lid van de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) mee aan het essay 'Liefde maakt blind' over onder meer de verandering in het denken over huisdieren. Eerst stond het belang van mensen voorop, wat antropocentrisme genoemd wordt. In de afgelopen decennia is dat meer en meer verschoven naar antropomorfisme. Mensen willen het dier begrijpen vanuit een menselijk perspectief, ze dichten de dieren ook menselijke eigenschappen toe. Dieren die lijden zijn dan zielig en mensen willen de pijn voor hen verlichten of verhelpen.

Liefde maakt blind

Mensen gaan vaak ver in de vermenselijking van hun dier, schrijft Slob samen met haar mede-auteurs in het essay Liefde maakt blind. Ze proberen hen dierlijk gedrag af te leren, denk aan het sproeien door katten of het snuffelen door honden op ongemakkelijke plekken. "Mensen vergeten soms dat dieren een exemplaar zijn van een ander soort. Maar als je zoveel liefde voelt, kun je je niet voorstellen dat het dier daar echt iets anders bij voelt." Je doet een hond geen plezier met dat jurkje, een hondenjasje of andere verwennerij zoals een stukje appeltaart als het feest is.

Het veranderen in denken over huisdieren hangt ook samen met de letterlijke plek in het gezin. Vanuit de "Voorheen waren huisdieren op bijvoorbeeld het platteland functioneler, dat was een andere relatie. De kat ving de muizen, de hond was de waakhond. Maar vooral in de steden zijn huisdieren het huis binnengekomen. En dan gebeurt er iets met mens en huisdier. Het wordt een familielid, dan spelen er andere gevoelens mee. Dat is iets heel moois."
Dat mensen bereid zijn de steeds hogere kosten voor hun huisdier op zich te nemen, is veelzeggend. "Ik weet niet of er een plafond is", peinst Slob die daar in het RDA-essay niet op ingaat maar daar wel haar persoonlijk gedachten over heeft. Mensen gaan steeds verder bij het 'in leven houden' van dieren. En daar zit ook een zekere tragiek in. "Ze willen troost en liefde krijgen en ook liefde geven, die behoefte is heel groot. Vaak zijn dit juist mensen in de marge van de samenleving of alleen zijn, zij kunnen zich belangrijk voelen door hun huisdier. En als het ziek wordt, staat er veel voor ze op het spel. Voor hun komt een hoge rekening alleen wel extra hard aan, bij een hoge rekening zullen ze zich financieel veel ontzeggen. Dat heeft wel iets heel verdrietigs, het zegt ook veel over onze samenleving."
De gedachte dat het hebben van huisdieren iets exclusiefs zou worden voor de rijkere heeft wat Slob betreft dan ook iets heel onrechtvaardigs. "De functie van een huisdier kan heel cruciaal zijn, het geeft echt kleur en liefde aan het leven. Dat is niet zomaar iets."
Marjan Slob, Denker des Vaderlands en lid van de Raad voor Dierenaangelegenheden.
Marjan Slob, Denker des Vaderlands en lid van de Raad voor Dierenaangelegenheden. © Robert van Hall

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.