Hoe ging dat vroeger, leven zonder plastic? In Amersfoort kom je er achter

Kees Gerritsen met een blikje suikerstroop
Kees Gerritsen met een blikje suikerstroop © RTV Utrecht
Amersfoort - Een beschuitbus met Bor de Wolf uit de Fabeltjeskrant, een koektrommel met Ot en Sien en een vrolijk theeblik met Nijntje. Nostalgie alom in het Wijkmuseum van het Soesterkwartier in Amersfoort bij de expositie Blik op Blik. Naast wat blikken treintjes, vogeltjes en ander speelgoed zijn de meeste planken gevuld met blikjes die gebruikt werden om eten in te bewaren. Blik bestaat al eeuwenlang maar het werd voornamelijk gebruikt voor gebruiksvoorwerpen zoals dienbladen en kandelaars. Pas de laatste 200 jaar wordt het gebruikt om eten te conserveren. Met dank aan Napoleon.
Blik werd gebruikt voor van alles, van verpakkingsmateriaal tot speelgoeden
Tussen al die blikjes in de expositieruimte staan een paar favorieten van Kees Gerritsen van het museum, zoals een klein rond bruin blikje met witte tekst en een rood vogeltje: "Met dit blikje ben ik erg blij want het komt van origine uit Amersfoort. Hier had je vroeger een fabriek van de Erdal. Die blikjes zijn bijna niet terug te vinden want er zat schoensmeer in. Als dat vroeger leeg was, werd het weggegooid want het was smerig. Dit blikje hebben we van iemand gekregen die nog een partijtje op zolder had liggen."
Bij Kees komen mooie jeugdherinneringen boven als hij een rond knalgeel blik van de plank pakt. "Hier zat suikerstroop in. Bij ons thuis werden pannenkoeken gebakken en daar kwam deze stroop op. Ik vond het plaatje dat erop staat machtig interessant, met pakhuizen met schepen ervoor. Dat sprak mij als kind enorm aan. Het heeft lang geduurd voordat ik stroop uit een kartonnen beker net zo lekker vond."

Napoleon

En hoe komt Napoleon eigenlijk om de hoek kijken? In die tijd hadden soldaten tijdens veldslagen regelmatig last van de ziekte scheurbuik. Dat kwam doordat ze gebrek hadden aan vitamine C. Scheurbuik veroorzaakte bloedingen en pijnlijke ledematen, regelmatig met de dood tot gevolg. In die tijd werden groenten en fruit wel ingemaakt in glazen potten, maar dat was zwaar en onhandig als je naar het slagveld ging. Daarom loofde Napoleon in 1795 een geldprijs uit aan degene die een verpakking zou uitvinden die voedsel lang houdbaar zou maken en ook gemakkelijk mee te nemen was. En met succes. Hij heeft er Waterloo niet mee gewonnen, maar zijn manschappen en ook ontdekkingsreizigers en de bemanning op schepen waren hem dankbaar.
De tentoonstelling Blik op Blik in het Wijkmuseum Soesterkwartier in Amersfoort is te zien tm eind maart.

Dit verhaal komt uit Route C, het cultuurprogramma van RTV Utrecht. De eerste uitzending is op donderdag rond 13.00 uur, daarna elk uur. Ook te zien op zaterdag vanaf 17.15.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.