In de tuin van Ton werd de fibula gevonden en nu staat op zijn huis een enorme muurschildering

© RTV Utrecht
Wijk bij Duurstede - In de achtertuin van Ton van Wette uit Wijk bij Duurstede werd 55 jaar geleden één van de belangrijkste archeologische vondsten van Europa gedaan. Nu staat er op zijn gevel een enorme muurschildering van de middeleeuwse mantelspeld. De gemeente wil op meer plekken de grote historie van het oude Dorestad laten zien.
"Wist jij dat Wijk ooit de grootste stad was van Nederland?" Buurtbewoners die langs de muurschildering lopen beginnen stuk voor stuk geschiedenisverhalen aan elkaar te vertellen. Straatnamen worden uitgelegd, archeologische opgravingen worden besproken. De trots klinkt vaak door in de stemmen. De muurschildering doet al meteen zijn werk.
Het balletje voor de muurschildering begon te rollen toen een RTV-Utrecht verslaggever in 2022 aan Ton van Wette vertelde dat de fibula in zijn achtertuin was gevonden. Toen bleek dat veel buurtbewoners maar weinig van de wereldberoemde fibula afwisten ontstond bij stadsdichter André van Zwieten, die ook in de Dr. Holwerdastraat woont, het idee de middeleeuwse mantelspeld te vereeuwigen in de straat.
Ton wilde zijn muur wel ter beschikking stellen, maar er verder geen gedoe mee hebben. Dus ging stadsdichter Van Zwieten door met het initiatief. Met steun van cultuurfondsen, de Wijkse stichting en de gemeente staat nu een grote muurschildering van de kunstenaarsgroep Janisdeman op de gevel van de Dr Holwerdastraat 2. Deze week werd het kunstwerk afgemaakt. Uiteindelijk wil de gemeente er ook een bordje met een korte uitleg en een QR-code bij plaatsen.
De fibula werd in 1969 gevonden door twee jonge vrijwilligers van een archeologisch jeugdkamp. Zij zagen iets glinsteren in een uitgegraven waterput. Op de plek van de opgravingen kwam enkele jaren later de woonwijk De Heul. De waterput stond op de plek waar Ton nu van de zon geniet en zijn hond in laat rondlopen.

Muurschilderingwandeling

Stadsarcheoloog Channa Cohen Stuart wil dat op veel meer plekken in Wijk bij Duurstede de grootsheid van het oude Dorestad terug te zien is. Zij roept inwoners op ideeën in te sturen voor andere plekken waar ook een muurschildering zou kunnen komen, zodat er uiteindelijk misschien zelfs een muurschilderingwandeling komt. Want volgens haar is nu te weinig terug te zien van de roemrijke geschiedenis.
In de 8e en 9e eeuw was Dorestad de grootste en rijkste plaats van Nederland en hét handelscentrum van Noordwest-Europa. Tegenwoordig ligt Wijk bij Duurstede op de plek van het oude Dorestad. Tijdens archeologische opgravingen zijn sporen gevonden uit heel de wereld. Uit Afghanistan, Egypte, het verre Rusland en het noorden van Scandinavië.
Daarom is de fibula volgens stadsarcheoloog Cohen Stuart ook zo bijzonder. Naast dat de mantelspeld nog vrijwel bijna helemaal intact is, zijn ook meerdere symbolieken terug te vinden in de fibula en komen de edelstenen uit verschillende werelddelen. Doordat symbolen van de Friezen, Vikingen, Franken en het Midden-Oosten zijn terug te zien, symboliseert de fibula ook de samenkomst van al deze culturen in Dorestad.
De fibula van Dorestad
De fibula van Dorestad © Rijksmuseum voor de Oudheden, Leiden
Omdat de fibula zo bijzonder is ligt het niet in Wijk bij Duurstede maar in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Dat is tegen het zere been van sommige inwoners. Maar in Leiden doen meerdere mensen onderzoek naar de archeologische opgravingen van Dorestad en Wijk bij Duurstede zou de beveiligingskosten voor de mantelspeld ook zelf niet kunnen betalen, zegt de stadsarcheoloog. 89 procent van de gehele collectie van het museum in Leiden komt uit Dorestad, zegt de stadsarcheoloog. "Dat laat zien hoe groot Dorestad was. Toen ik werd aangenomen als stadsarcheoloog zeiden vrienden: gefeliciteerd, je bent nu verantwoordelijk voor de grootste niet onderzochte collectie van het land.'"
Hoewel de fibula in de tuin van Ton is gevonden, heeft hij hem nog nooit in het echt gezien. Een bezoek aan Leiden staat nog op zijn wensenlijstje. Maar ondertussen geniet hij nog elke dag van de schildering op zijn muur. "Eigenlijk vind ik deze toch mooier."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.