Actievoeren bij een concert in TivoliVredenburg? Daar heeft de concertzaal een speciaal protocol voor

Klassiek concert in TivoliVredenburg
Klassiek concert in TivoliVredenburg © ANP
Utrecht - Hét antwoord op activisten die een concert verstoren om hun boodschap te verkondigen? Daarvoor zou TivoliVredenburg een zogeheten 'stand-bymicrofoon' klaar hebben liggen. Tenminste, dat verklaarde Peter Tra, hoofd klassieke muziek, in de podcast Klassiek Inside van NPO Radio 4. Toch zit dat reglement net iets anders in elkaar, legt TivoliVredenburg-directeur Jeroen Bartelse uit.
"We zijn met deze kwestie aan de slag gegaan toen zo'n anderhalf jaar geleden klimaatactivisten en andere actievoerders steeds vaker culturele instellingen als doelwit hadden. Zoals bijvoorbeeld in het Amsterdamse Concertgebouw", blikt Bartelse terug. "In plaats van ze hardhandig te verwijderen, zoeken wij liever de dialoog op. En daarom hebben we een kennis- en debatprogramma in het leven geroepen."
Mochten actievoerders er tóch voor kiezen hun verhaal tijdens een concert te doen, dan ligt daar vanuit TivoliVredenburg een protocol voor klaar. "Op zo'n moment doen we eerst een korte showstop, leggen we uit wat er aan de hand is en wordt het publiek gevraagd rustig te blijven. Daarna krijgt de actievoerder gelegenheid om kort - denk aan een halve minuut tot een minuut - zijn punt te maken. Vervolgens geven wij aan dat we juist daarvoor een special programma bedacht hebben en dat dit het moment is om naar de muziek te luisteren. Als laatste stap escorteren we de actievoerder uit de zaal."

Wel of helemaal geen microfoon?

Maar waar komt dan die term 'stand-bymicrofoon' vandaan? Bartelse legt uit: "Het kán zijn dat iemand een microfoon voor zijn statement nodig heeft. Maar het is niet zo dat die dan klaarligt. Op het moment dat er een verstoring is, kijkt het personeel van de concertzaal hoe daar het beste mee om kan worden gegaan. In het gros van de situaties is een microfoon niet nodig, denk ik."
Bartelse benadrukt dat het verwijderen van de actievoerders niet met geweld gepaard mag gaan. "Je moet erop anticiperen, vinden wij. We willen niet op een hardhandige manier ingrijpen, juist dát moet vermeden worden." Aan de andere kant hoopt de directeur niet dat 'zijn' protocol de drempel tot actievoeren juist verlaagd. "Ik wil voorkomen dat mensen een concert aangrijpen om hun punt te maken."

Reactie Extinction Rebellion

Extinction Rebellion vindt het vooral belangrijk dat kunstinstellingen nadenken over hoe ze op activisten reageren. "Want dat zou niet op een gewelddadige of hardhandige manier hoeven. Ik snap dat niet", aldus een lid van de milieubeweging, die daarmee doelt op de kwestie in het Concertgebouw in Amsterdam.
Of de manier van TivoliVredenburg dan drempelverhogend of -verlagend zou werken, maakt niet uit. "Het gaat er voor ons vooral om dat de boodschap van de actie goed overkomt. Wel of geen microfoon zou daar sowieso niet bij helpen. En daarbij: hoe wij een voorstelling voor onze actie gebruiken, is en blijft aan ons."

Wat gebeurde er in het Concertgebouw?

Op 2 november 2022 verstoorden drie activisten van Extinction Rebellion een concert in het Concertgebouw in Amsterdam. Tijdens een uitvoering van Verdi’s Requiem klom een van hen op een stoel om in een speech aandacht te vragen voor de klimaat- en ecologische crisis. Bezoekers waren daar niet van gediend, riepen 'boeee!', trokken de actievoerder omver en werkten hem vervolgens de zaal uit.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.