Sint Nicolaas en het geheim van de tinctura Speculas officinalis

© RTV Utrecht
PROVINCIE UTRECHT - Goedemorgen luisteraars,
Trouwe luisteraars weten, dat ik ieder jaar aandacht besteed aan dat al vele eeuwen gevierde Sint Nicolaas feest.
Niet zo vreemd, want op de zondagmorgen ben ik rond de klok van half twaalf even te gast bij de zender RTV Utrecht.
En wat velen wellicht niet weten is, dat juist in de goede stad Utrecht, het zetten van de schoen met daarin wat wortels en haver voor het paard van de goede Sint al begin 15e eeuw een ingeburgerde feestelijke gewoonte was.
Dus 600 jaar geleden werd de naamdag, de verjaardag van Sint Nicolaas in Utrecht al gevierd!
Afgelopen week had ik een kort gesprekje met de oude Sint.
Dat vond plaats in de tuin achter de Klaaskerk, u weet wel, zo net naast het Centraal Museum, de kerk die naar de oude Sint is vernoemd!
Goede Sint, zo vroeg ik, vanuit welgemeende belangstelling: gaat het goed met uw gezondheid?
Gramstorig keek de Sint me aan, rochelde een fluimpje op, en sprak:
Jonge vriend, hoe kun je dat nu toch vragen?
Aan een heilig persoon vraag je niet hoe het met zijn gezondheid gaat, want een heilige heeft geen gezondheid, omdat hij leeft uit de genadegaven van zijn Schepper.
Ja, maar goede Sint, het zijn toch barre tijden waarin we nu al een paar jaar leven? Dat coronavirus en binnenkort het wintergriep virus.
Jongen toch, mompelde de Sint, zijn heilig hoofd schuddend.
Zoals ontwikkelde luisteraars weten, ben ik rond het jaar Onzes Heren in 305 in Myra geboren.
Gedurende mijn lange leven, ja, ja, aankomende 5 december wordt ik 1716 jaar, heb ik vele pandemieën voorbij zien komen.
De pest, en meer recent, de Spaanse griep, de Mexicaanse griep, de A-griep, en wat al niet meer.
Mijn moeder zaliger was een zeer wijze vrouw.
In de toenmalige oude Arabische kruidenboeken had ze gelezen, dat er een tinctuur gemaakt kon worden van het destijds zeer kostbare kaneel, een vleugje gember en het aftreksel van een heel bijzondere plant, de Speculas Officinalis.
Mijn moeder gaf me daar ieder jaar, zo in de weken voor mijn verjaardag, wat druppels van in een bodempje oude bisschopswijn. Want, zo merkte ze dan op, Klaasje van me, dat beschermt je, als de winterkwalen weer kunnen toeslaan.
En zoals je ziet, jonge man, tot op heden heb ik alle pandemieën overleefd.
Ja, maar goede Sint, zo interrumpeerde ik, is dat recept dat uw moeder kende dan verloren gegaan?
Welnee, glimlachte de Sint. We zitten hier niet zomaar in het hartje van die goede oude stad Utrecht, want in de 1771 heeft een vrouw, die in de keuken dienst deed bij een zeer aanzienlijke Utrechtse familie een boekje geschreven, namelijk, “De Nieuwe Welervarene Utrechtse Keukenmeid”.
In dat boek beschrijft ze hoe ze een heel speciale koek kon bakken, met als belangrijk bestanddeel de tinctura Speculas Officinalis.
Dat werd later Speculaas genoemd. Zo zie je maar, wie de historie kent, komt altijd een stapje verder in het moeizame leven, want dan verruimen zich de inzichten in het geheel van alles.
De klokken van de Klaaskerk tingelden het hele uur en de goede Sint wenste een middagslaapje te gaan doen, omdat het de rust en vrede in het hart ten goede komt.
Nu ga ik zelf toch ook even met aandacht een zorgvuldig gebakken stukje speculaas proeven, want het heeft kennelijk een zinvolle uitwerking, om de wintertijd te kunnen overleven.
Luisteraars, ik wens u een warme en gezellige viering van het al oude sinterklaasfeest en graag weer tot de volgende week.
Copyright, 05-12-2021, Jaap Huibers, Amerongen.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.