Zuurkool-boerenkool-hutspot. Gezonde winterkost en razend lekker

© RTV Utrecht
PROVINCIE UTRECHT - Goedemorgen luisteraars,
Winter…. In vroeger tijd: kou, schaatsen, een berenburgertje om het bloed wat stromings-drift te geven dan…….die oer-Hollandse stamppot: boerenkool, hutspot en zuurkool.
Hoe is dat zo ontstaan, die stamppotten? Even terugkijken in de geschiedenis.
Door alle eeuwen heen zijn er rijke en arme mensen geweest. De rijke mensen konden zich, wat betreft hun dagelijks voedsel, de meest exclusieve en trendy hapjes veroorloven. Het soms bizarre, exclusieve eetgedrag van de rijken was eeuwen geleden al een vorm van het ‘aandikken’ van jouw status. Immers, macht, status en geld heeft door vele eeuwen heen een ziekelijk bezit genomen van mensen die van God en de natuur los raakten.
Dan de gewone, dikwijls arme mensen. Tja, die moesten ook proberen te overleven. Er was geen status, geen macht, geen geld, maar ze wisten heel goed dat de natuur datgene had te bieden, om te kunnen overleven, met name in de wintertijd, als de vorst wit over de velden waart en er, zoals tegenwoordig wel, geen groentewinkels waren waar je met Kerst zelfs je sperzieboontjes en peultjes kunt kopen.
Het gewone volk moest het helemaal hebben van hetgeen binnen de mogelijkheden van de natuur geboden werd.
En wat had die natuur dan zoal te bieden, gedurende de wintertijd? Al eeuwen geleden ontdekte men, dat witte kool verwerkt kon worden tot zuurkool. Dat was lang houdbaar in het vat. Winterwortels en uien zijn, mits goed bewaard, ook lang houdbaar. En boerenkool? Dat kon de hele winter op het land blijven staan.
Want stevige vorst maakt de boerenkool alleen maar smakelijker.
Als we nu eens kijken naar het gezondheidsaspect van deze genoemde wintergroenten. Zuurkool bevat veel vit. C, ijzer, kalium, wat kalk, en weinig calorieën. Kortom, een zeer gezonde groenten. De hutspot, dus uien en winterwortels. Qua gezondheid zijn deze twee werkelijk juweeltjes.
Wortels bevatten veel betacaroteen, veel kalium, een aantal vit. B soorten, en die belangrijke z.g. bio-flavonoïden.
Die laatste zijn stofjes in het plantenrijk die er voor zorgen dat ontsporingen bij de celdeling op orde worden gehouden. Zonder de bio flavonoïden uit het plantenrijk, zou ons lichaam, biochemisch bezien een rommeltje worden.
Uien… ook zo’n bijzonder gewas. Naast de aanwezigheid van tal van gezonde nutriënten, bevat de ui ook nogal wat zwavel. Zwavel is een belangrijk voeding-onderdeel.
Zwavel heeft namelijk de eigenschap om ongewenste bacteriën uit het lichaam te verwijderen. Zwavel reinigt, met name de darmen. Niet voor niets werden de flesjes, waarin het sap van de bessen bewaar moesten worden, met zwavelstokjes uitgerookt, of wel, ontdaan van bederf veroorzakende bacteriën.
Dan de boerenkool. Boerenkool bevat van alle groenten het hoogste gehalte aan vit. C en…jawel, kalk.
200 gram boerenkool bevat net iets meer kalk dan een vol glas koemelk.
Heel uniek, dat het voedsel van de wat armere mensen in de wintertijd, destijds aten, vele keren waardevoller is, dan alles wat je tegenwoordig kant-en-klaar kunt kopen in een supermarkt. Boerenkool, uien, winterwortels en zuurkool: Het zijn, qua bijdrage aan een gezonde voeding absolute juweeltjes.
Als ik ’s middags uit school kwam, al weer lang geleden, de zuurkool, hutspot of boerenkool rook, die mijn moeder aan het koken was, dan kreeg ik honger, trek, ja begonnen de ‘sappen’ in mijn mond te stromen. Allemaal voorbereidende verterings-enzym-activiteit. Heerlijk, die oer-oude Hollandse winterkost en wellicht gezonder dan welk design of trendy eetreceptje dan ook.
Graag weer tot de volgende week.
Copyright 09-01-2022, Jaap Huibers, Amerongen