RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Humor, humeur en vier ‘lichaamssappen’.


Goedemorgen luisteraars,

Heel lang geleden, ongeveer 400 voor Chr., was de beroemde Griekse arts Hippokrates van mening, dat het lichaam functioneert op basis van vier lichaamssappen, te weten:

Gele gal (uit de lever komend), bloed, slijm en zwarte gal (uit de galblaas). Die vier sappen werden, respectievelijk ook wel chol, san, flegma en melanchol genoemd.

Volgens Hippokrates zijn deze vier lichaamssappen, in een gezond lichaam in een juiste verhoudingen jegens elkaar aanwezig.

Als een van die lichaamssappen gaat overheersen, of juist te weinig aanwezig, of actief is, ontstaan er veranderingen in het lichaam, als ook in de psyché.

Die lichaamssappen werden ook wel ‘humores’ genoemd. Van dat oude woord humores is ons woord ‘humeur’ afgeleid. Met het woord humeur geven we iets aan over  iemands psychische ‘stemming’.

Iemand kan een opvliegend, wat driftig humeur hebben, Dat overheerst de gele gal en ben je een cholericus.

Iemand kan een speels, overal in geïnteresseerd-zijn humeur hebben. Dan overheerst het bloed en ben je een sanguinicus.

Ook kan iemand een weinig vurig, wat ‘koud’ aandoend humeur hebben. Dan overheerst het slijm en ben je een flegmaticus.

Tenslotte kan iemand een ‘brommerig’, wat zwart-gallig humeur tonen. Dan overheerst de zwarte gal en ben je een melancholicus.

Hippokrates was van menig, dat een arts altijd moest proberen, om het goede evenwicht tussen de vier lichaamssappen te bewerkstelligen, want dan ontstaat er een toestand van evenwicht in lichaam en psyché, met als resultaat: een goede gezondheid en het ‘goed in je vel zitten’.

Als je uit je humeur bent, bijvoorbeeld snel de pest over iets in hebt, of juist veel te oppervlakkig en te luchthartig bent, dan heeft dat beslist invloed op jouw lichamelijk en psychisch functioneren. Dan kun je zomaar ‘uit je doen’ raken, met soms erg ongezonde gedragingen tot gevolg: roken, alcohol, snoepen, teveel koffie en wat niet meer.

Nu is het eigenlijk een soort levenskunst, om dat verstoorde humeur weer wat beter in balans te krijgen, zodat alles weer wat evenwichtiger gaat functioneren.

En wat kan daarbij helpen?

Jawel……: ha, ha,  Humor!!

Je gelooft het misschien niet, maar echte humor is een heel bijzonder geneesmiddel.

En waar is dat woord humor van afgeleid? Kijk, en dat is nu zo interessant. Ons woord humor stamt namelijk van dat hiervoor besproken woord ‘humores’, of wel die lichaamssappen volgens Hippokrates.

Nu begrijp je ook, waarom er verschillende soorten humor zijn: Intelligente humor, lichtvoetige humor, cynische humor, zwartgallige humor en zelfs kwetsende humor.

Echte humor is iets heel anders dan ergens mee spotten, of er cynisch de draak mee steken.

Echte humor heeft namelijk altijd een ondertoon van enig verdriet, of nog beter gezegd, van enige ‘weemoed’.

Humor heeft de bedoeling om je daar bovenuit te tillen, zodat de zwarigheden en soms moeilijke narigheden, geen boventoon gaan voeren en bezit van je nemen.

In de oud Hebreeuwse taal kende men dit proces ook al en het werd aangegeven met het woord ‘channa’. Daar bedoelde men o.a. ‘genade ontvangen’ mee, dat weer enige vreugde geeft.

Maar….van dat oude woord ‘channa’ is ook ons woord geintje afgeleid, als ook de namen Hanna en Hanneke.

Een van mijn dochters heet Hanneke en ze doet haar naam dikwijls eer aan: een kind vol humor, en interesse in de echt lévendige levensprocessen

Welnu, niet ‘leve de humor’, maar dankzíj de humor kunnen we het leven dragen en verdragen.

Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright, 17-11-2019, Jaap Huibers

 


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Humor, humeur en vier ‘lichaamssappen’.
- Slaap voor middernacht telt dubbel.
- Herfst, hoesten, en de werking van 3 kruiden en een hoestsiroop
- De genezende werking van STILTE……
- Hartoverslagen, galsteentjes, en een onrustige dikke darm.
- Donkere herfstdagen, vit. D en de stralende kracht van Goud
- Lavendel, slapeloosheid en het vegetatief zenuwstelsel.
- Malrove (Marrubium vulgare), bronchitis, bitterstoffen en anorexia.
- Een weekje aan zee…., astma, eczeem en jodium