RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Berkenwater…reinigend, stimuleert de nieren, en is een ‘topper’ voor het haar


Goedemorgen luisteraars,

In het vroege voorjaar komt in tal van bomen de ‘sapstroom’ flink op gang. Hoveniers houden daar altijd rekening mee bij het snoeien. Berken, haagbeuken, esdoorns, om enkele soorten te noemen, moet je niet meer snoeien als vanaf eind februari, begin maart die sapstroom in volle vaart door de stam en de takken stroomt, want als je toch snoeit, en dan met name de dikkere takken, loop je het risico dat de boom doodbloedt.

Toch is er een boom, waarvan de dunne takjes wel werden afgesneden, zodat ze gaan druppelen. En dat vrijkomend ‘boomwater’ werd dan opgevangen in bakjes die onder de afgesneden tak-twijgen werden geplaatst.

Ik heb het over die prachtige Berkenboom.

Berkenwater werd vele eeuwen gebruikt als een soort ‘voorjaarskuur’  om het lichaam te reinigen van overtollige zuren en stofwisselingsresten (de z.g. ‘slakken”).

De berk behoort tot de meer noordelijke Europese flora. Rond de Middellandse Zee en in het Midden-Oosten komt de berk, van nature, niet voor. Vandaar ook, dat je de berk, als geneesplant, niet aantreft in Griekse, Romeinse en Middeleeuwse kruidenboeken uit de zuidelijke Europese landstreken.

In Midden Europa en de noordelijker streken, speelt de berk een belangrijke rol in tal van mythen en sagen. Bij de oude Kelten en de Scandinavische volken, wordt de berk bezongen als het symbool van ‘vernieuwing’, het ‘nieuwe leven’ en werd aangeprezen als zeer ‘zuiverend’.

Uit onderzoeken is gebleken, dat de berk een z.g. diuretische werking bezit, of wel, behoorlijk urinedrijvend is. Tinctuur of thee van, o.a. jong berkenblad, stimuleert de nierwerking, zonder de nieren te irriteren of overprikkelen. In oude apothekersboeken, de z.g. ‘farmacopees’, werd het gebruik van de berk ook aanbevolen om kleine niersteentjes en niergruis af te voeren.

En dan weer zoiets unieks. Tijdens dat afvoeren er van, kunnen niersteentjes en niergruis, gezien de soms venijnige scherpte ervan, de slijmvliezen van de urinewegen enigszins beschadigen, met eventuele ontstekingsreacties van dien. En wat zie je? De berk help enerzijds om niersteentjes en niergruis uit het lichaam te verwijderen, maar bevat ook stofjes, die antiseptisch, zeg maar ontsmettend en helend werken. Vandaar ook, dat de berk in tal van oude recepten, naast andere kruiden, bij urinewegen en blaasontstekingen, zelden ontbrak.

Naast de nier-activerende werking blijkt de berk ook van waarde om een teveel aan urinezuur af te voeren. Vandaar, dat de berk dikwijls werd aanbevolen bij jicht en bepaalde vormen van artritis (reuma, gewrichtsontsteking). Jicht gaat immers dikwijls gepaard met een te hoog urinezuur gehalte in het bloed.

In mijn eigen praktijk heb ik de tinctuur van de berk (in het Latijn: Betula pendula (ruwe berk), of Betula pubescens (zachte berk), dikwijls geadviseerd bij droge eczeem en een te droge huid die neigt naar te snel verouderen (sclerotisering  /verharding van de huid).

De belangrijkste werking van de berk kan samengevat worden in een term: reinigend, en dat, zoals de oude Kelten en Scandinaviërs wel beweerden, naar ‘lichaam en ziel’!

En dan nog even dat ‘beroemde’ berkenwater….(vers opgevangen uit de druppende berkentwijgen)Twee keer per week je haar wassen/spoelen met dat verse berkenwater en het laten opdrogen in het haar en op de hoofdhuid, werd bezongen als de beste manier om het haar tin top-conditie te houden.

En zo zien we weer, hoeveel waardevols de natuur te bieden heeft in dat vroege voorjaar. Daar kan ik zelf heel erg blij van worden, meer dan van welke  ‘ik-mot-zo-nodig-iets-van-de-wereld-zien-vakantie’  met zo’n milieu verpestend vliegtuig!!!

Echte vreugde zit soms in zo’n heel eenvoudige boom, met die prachtige witte stam, de onvolprezen berk….

Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright, 17-03-2019, Jaap Huibers.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Berkenwater…reinigend, stimuleert de nieren, en is een ‘topper’ voor het haar
- Vitaminen- en mineralenpillen: lijken aardig, maar zijn soms volstrekt zinloos.
- Daslook – Een voorjaars-juweel in een salade en een waardevol geneeskruid voor darmen, hart en bloedvaten.
- Burn-out. Oorlog tussen twee zenuwstelsels en Aurum metallicum 4CH.
- Lente, de Krokus, en een dreigende miskraam.
- De “Pil”, zink, vit. B6 tekort en neiging tot depressie.
- Winterse noordoosten wind, astma en aangezicht zenuwpijn (trigeminus neuralgie).
- Lofzang op de boerenkool….
- Oudejaar en eigen gebakken veerkrachtige oliebollen.