RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Venkel, midzomernacht, dieven en boze geesten als ook een weldaad bij maag en darm ongenoegens.


Goedemorgen luisteraars,

De aankomende week bereikt de zon, zoals ieder jaar, zijn hoogste stand aan de hemel, bezien vanaf de aarde. In  lang vervlogen tijden  was dat een heel belangrijk moment dat werd gevierd: de midzomernacht, de kortste nacht van het jaar waarin het hoogste niveau van de zon-lichtkracht werd beleefd. Planten en met name bepaalde geneeskrachtige kruiden hebben door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in die midzomernacht rituelen. St. Janskruid heeft er zelfs zijn Latijnse naam aan te danken: Hypericum, dat is afgeleid van het Griekse woord Hyperion, de vader van de God van de Zon, Helios .

Een ander kruid dat tijdens de midzomerviering van belang werd geacht is de Venkel. In het Latijn: Foeniculum vulgare. Een schitterend kruid, dat in iedere tuin een plekje zou behoren te krijgen. Als je met de hand zachtjes langs de venkel-toeven streelt, komt de heerlijke anijsachtige geur je neus verblijden.

In de Middeleeuwen werden venkelstengels en bladeren boven de deur gehangen om boze geesten af te weren en het zaad van venkel werd in de deursloten verstopt om dieven en spoken buiten de deur te houden. Ach…wat heerlijk zo’n tijd, waarin mensen nog dat bijna kinderlijke vertrouwen hadden in de ‘krachten der natuur’. Was in ieder geval veel goedkoper dan de peperdure beveiligingsinstallaties die bepaalde mensen in deze tijd in hun huizen laten aanbrengen om hun bezittingen te kunnen behouden. Ha, ha…

In de keuken is venkel door de eeuwen heen een veel gebruikt kruid geweest. De anijsachtige smaak is een verrijking in bepaalde sausen en soepen. Ook zijn stukjes knolvenkel heerlijk in een salade met tomaat, komkommer, bleekselderij en ijsberg sla. Iets appelazijn, olijfolie van de eerste persing, iets kruidenzout en een snufje rietsuiker, goed mengen en dan als dressing toevoegen. Dat is werkelijk heel verfrissend smullen op hoog gezond niveau.

Maar ook de geneeskrachtige eigenschappen van de venkel bieden tal van mogelijkheden. Thee van venkelzaad is al vele eeuwen in gebruik bij spijsverteringsproblemen, maag en darmproblemen, winderigheid, gebrek aan eetlust en opboeren na de maaltijden. Thee van venkelzaad zet je als volgt: Ongeveer 30 gram venkelzaad, dat eerst even ‘gekneusd’ moet worden, bijv. in een vijzel. Dan het zaad in een theepot overgieten met een halve liter kokend water en dat alles 5 tot 10 minuten laten trekken op een theelichtje. Tenslotte de thee afzeven en je kunt het drinken, ook als het koud is geworden. Als je iets van die venkelthee toevoegt aan het drinken van baby’s /kleine kinderen, kan dat een prima middel zijn om de dikwijls optredende darmkrampjes bij de kleintjes minder heftig te laten zijn of totaal te laten verdwijnen.

Ook bij krampen van de bronchiën en slijmvorming is venkel aan te bevelen, met name bij die hardnekkige ‘piephoest’, zoals die bij kinderen kan optreden. Vroeger werd venkeltinctuur ook dikwijls gebruikt bij kinkhoest, hetgeen  heel verlichtend werkte.

En wat is nu de achtergrond van dit alles, die bijzondere werking van de venkel? Venkel, met name het zaad, bevat erg veel zogenaamde etherische olie van een bepaald soort. Die etherische olie zorgt er voor, dat de voor het spijsverteringsproces belangrijke enzymen (uit lever, alvleesklier, maag en darmen) meer geproduceerd en afgescheiden worden. En, zoals de medische wetenschap ook weet, hoe efficiënter die enzymen aanwezig zijn in maag en darmen, hoe beter en zinvoller de spijsvertering gestalte kan krijgen. Ook bevat venkel een stof, anethol, die er voor zorgt, dat de ‘trilhaar beweging’ op het slijmvlies van de bronchiën toeneemt en dus verbetert, waardoor kramp verdwijnt en het aanwezige slijm makkelijker opgehoest kan worden.

Kortom, venkel is een heel waardevol kruid, vroeger in geen gezin ontbrekend. We mogen dit kruid best wel een beetje in ere houden.

Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright, 18-06-2017, Jaap Huibers, Amerongen.

 

 


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Column 19 november 2017 – Irritaties van de dikke darm – Plantago en Tormentilla kunnen dikwijls rust in de darm brengen.
- Column voor 12 november 2017 – Over het ‘gezonde’ van verkoudheidsvirussen, interferon, en het afweersysteem
- Column voor 5 november 2017 : Over de pepermuntplant, maag en darmproblemen en een niet te verteren “zware” preek.
- Column voor 29 oktober 2017 – Voeding en de ouder wordende mens
- Equisetum, een door boeren gehaat onkruid, maar ook een bron van organisch kiezelzuur, voor huid, ogen en trommelvlies.
- Column voor 15 oktober 2017 – Synergie, en de invloed ervan op lichaam en psyché.
- Column voor 8 oktober 2017 – Artrose…,als de voeding voor het kraakbeen niet compleet is.
- Column 1 oktober 2017 – “Een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel”. Over voeding, enzymen en cel-reparatieve-enzymen
- Column voor 3 september 2017 – Begin nieuw schooljaar, keel en neusprobleempjes en de heilzame werking van Pau d’arco, Echinacea en Melissa.